Fagráð í hrossarækt hefur tekið afstöðu gegn eggheimtu úr hryssum og svokallaðri smásjárfrjóvgun í íslenskri hrossarækt. Ákvörðunin byggir fyrst og fremst á sjónarmiðum um velferð hrossa en einnig á áhyggjum af áhrifum þessara aðferða á erfðafjölbreytileika íslenska hestsins.
Eins og allir vita þá kasta hryssur á vorin og eitthvað fram eftir sumri en að þær kasti á haustin telst örugglega sjaldgæft. Það gerðist þó 23. september síðastliðinn þegar hryssan Maístjarna, eða Mæja eins og hún er alltaf kölluð, kastaði fallega bleikum hesti.
Veikindi komu upp í hrossum danska landsliðsins á Norðurlandamóti íslenska hestsins í Svíþjóð sem fór fram í ágúst. Öflugar smitvarnir voru til staðar á mótinu sem komu í veg fyrir útbreiðslu smitsins.
Við ferðamáladeild Háskólans á Hólum er stunduð kennsla, rannsóknir og tekið þátt í margs konar norrænum, evrópskum og alþjóðlegum verkefnum. Eitt af þessum verkefnum er samstarf aðila frá Háskólanum á Hólum, Coompanion atvinnuþróunarfélagi frá Gautaborg í Svíþjóð, Europen E-Learning Institute í Danmörku, Momentum ráðgjöf og sveitarfélaginu Kildare...
Bóndinn á Kúludalsá við Hvalfjörð, Ragnheiður Jóna Þorgrímsdóttir, hefur gefið út bókina „Barist fyrir veik hross“. Hún skrifar þar um hrossin sín. Bókin er ígildi fræðibókar. Birt eru bréfaskipti og margar tilvitnanir. Langur heimildalisti er við flesta kafla.
Opnað var fyrir skráningar á kynbótasýningar hrossa þriðjudaginn 5. maí og má með sanni segja að skráningar hafi aldrei farið jafnskart af stað. Eftir klukkutíma frá opnun var þegar búið að skrá um 900 hross.
Verðmæti efnisins sem Ísteka vinnur úr blóði fylfullra hryssna veltir um tveimur milljörðum krónum árlega í útflutningstekjur.
Samtal við stjórnvöld um markaðsverkefnið Horses of Iceland og að rannsóknum á sumarexemi í hestum verði kláraðar eru Ólafi Þórissyni, nýjum formanni búgreinadeildar hrossabænda hjá Bændasamtökum Íslands ofarlega í huga.
Árið 2025 voru flutt út samtals 1.204 hross samkvæmt gögnum Hagstofunnar sem eru mun færri hross en árin á undan. Ef horft er yfir tímabilið 2017 til 2025 má sjá að útflutningur á hrossum sveiflast nokkuð milli ára. Eftir gríðarlegan kipp í aukningu á útflutningi hrossa árið 2021 hefur útflutningur hefur minnkað stöðugt síðan þá og er nú rétt undir...
Nú er búið að stilla upp áætlun fyrir kynbótasýningar árið 2026 og er hún komin inn á vef Ráðgjafarmiðstöðvar landbúnaðarins. Ákveðið var að byrja viku fyrr sunnanlands en verið hefur og einnig að bjóða upp á heldur fleiri sýningar norðan heiða. Þá verður kynbótasýning á Mið-Fossum á Vesturlandi en í fyrra var haldin sýning þar í fyrsta skipti síða...
Þegar þróun sköpulagsdóma er skoðuð kemur í ljós að hross hækka almennt í einkunn með auknum aldri. Sum hross lækka í einkunn af einhverjum ástæðum en langflest hross hækka í einkunn.
Skeggrætt var á fundi hrossabænda á deildarfundi þeirra á Búnaðarþingi í lok mars. Ólafur Þórisson er nýr formaður.
Glæsileg kynbótahross hafa hlotið háar einkunnir og eftirtekt fyrir framgöngu sína í kynbótadómi undanfarna daga, en þremur vorsýningum af níu er nú lokið. Rúmlega 170 hross hafa þar hlotið fullnaðardóm.
Hrossaræktarbúið Skipaskagi var útnefnt ræktunarbú ársins 2024 en að baki ræktuninni eru þau Sigurveig Stefánsdóttir, Jón Árnason og fjölskylda. Þetta er í tólfta sinn sem búið hlýtur tilnefningu en í fyrsta sinn sem það hreppir hnossið.
Stofnverndarsjóður íslenska hestakynsins verður lagður niður í lok árs. Sjóðurinn var stofnaður fyrir fimmtíu árum og hefur til dagsins í dag fjármagnað hin ýmsu þróunar- og rannsóknaverkefni tengd hrossarækt.
Fjórtán hryssur hljóta heiðursverðlaun fyrir afkvæmi í ár. Þrjár efstu hryssurnar, Tíbrá, Prýði og Vár, eru allar frá Auðsholtshjáleigu, ræktaðar af Gunnari Arnarsyni og Kristbjörgu Eyvindsdóttur.
Afar breiður hópur frábærra hrossa kom til dóms í ár og hafa þau í heildina líklega aldrei verið öflugri en í ár. Hér fyrir neðan er umfjöllun um þrjú hæstu hrossin í hverjum flokki og efstu hross á Landsmóti.
Síðastliðið ár hefur deild/félag hrossabænda verið í samtali við matvælaráðuneytið um málefni hrossaræktarinnar sem hefur m.a. leitt til gildistöku nýrrar reglugerðar nr. 1006/2024 um þróunarfé í hrossarækt.
Sýningarárið 2024 var viðburðaríkt og hápunktur sumarsins var Landsmót í Reykjavík. Afar góð mæting var til dóms þetta árið og breiður hópur frábærra hrossa glöddu augað á sýningarbrautunum.
Þorvaldur Kristjánsson er að snúa til baka eftir þriggja ára fjarveru sem hrossaræktarráðunautur hjá Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins og ræktunarleiðtogi íslenska hestsins.
Guðmundur Viðarsson og Jóhanna Þórhallsdóttir, hrossa- og ferðaþjónustubændur í Skálakoti, eru að reisa einangrunar- og sæðingastöð á jörðinni Efra-Holti í Vestur-Eyjafjallahreppi.
Í fyrsta sinn voru útnefnd tvö ræktunarbú ársins en bæði búin voru hnífjöfn að stigum.
Sjö stóðhestar, fæddir á Íslandi en staðsettir erlendis, uppfylltu viðurkenningu fyrir afkvæmahross
Vorsýningar kynbótahrossa fóru rólega af stað en fjögurra vetra hryssa sló heimsmet.
Elsa Albertsdóttir, ræktunarleiðtogi íslenska hestsins, og Nanna Jónsdóttir, formaður deildar hrossabænda hjá Bændasamtökum Íslands, munu ferðast um landið næstu daga og funda með hestamönnum og hrossaræktendum, sem eru hvattir til að fjölmenna.
Sýningar voru haldnar á 6 stöðum um allt land, 11 vorsýningar, 1 miðsumarssýning og 3 síðsumarssýningar.
Fáar, ef einhverjar, kynbótahryssur hafa haft jafn mikil áhrif á íslenska hrossarækt og Álfadís frá Selfossi.
Alls var 3.341 hross flutt frá Íslandi árið 2021. Það er metár frá því skráningar hófust. Næstflest hross fóru út árið 1996, þá 2.841 talsins.
Alls voru sýndar 56 fjögurra vetra hryssur í fullnaðardóm á árinu og voru þær um 6% sýndra hrossa. Efstu þrjár hryssur í hverjum aldursflokki voru eftirfarandi:
„Hesturinn er að mínu mati ígildi hins fullkomna íþróttamanns, er magnaður, ekki bara krafturinn heldur einnig geta hestsins til að bera knapa og um leið hafa getu til að sýna ótrúlega fimi og styrk,“ segir Auður Sigurðardóttir hestanuddari.
Alls voru haldnar 16 sýningar um landið á árinu þar sem 1.038 dómar voru felldir og þar af 889 fullnaðardómar. Þetta eru nokkru færri dómar en felldir voru í fyrra, en samanborið við sveiflur í fjölda dóma er þetta á pari við það sem hefur verið á árum milli landsmóta um nokkurt skeið. Tíðni áverka er enn á niðurleið og hlutu nú 11% sýndra hrossa m...
Hryssan Þóra frá Prestbæ er í efsta sæti í heiðursverðlaunaflokki fyrir afkvæmi hryssa 2020. Hlaut hún 136 stig í aðaleinkunn kynbótamats og 129 stig í aðaleinkunn kynbótamats án skeiðs.
Eins og mörgum er í fersku minni tilnefndi Fagráð í hrossarækt alls 14 ræktunarbú til sérstakra viðurkenninga fyrir framúrskarandi ræktunarárangur á árinu 2019.
Í þessum pistli verður farið yfir sýningarárið 2019 en það einkenndist af góðri mætingu hrossa til dóms, miklum áhuga á kynbótasýningum og úrvali frábærra hrossa. Þá voru haldin tvö stórmót; Fjórðungsmót á Austurlandi og Heimsleikar í Berlín.
Seinnipart vetrar 2018 greindi þekkingarfyrirtækið Matís 125 fyrirliggjandi sýni m.t.t. skeiðgens (AA-CA-CC). Fjöldi hrossaræktenda hafði sýnt málinu áhuga og vildi forvitnast um erfðaeiginleika valinna ræktunargripa auk þess sem hægt var að þoka greiningarkostnaði niður með auknum fjölda sýna.
Á haustráðstefnu Fagráðs í fyrra gerði annar höfundur þessarar greinar stuttlega að umræðuefni samsett litmynstur í hrossum. Þetta beindist einkum að samtvinnun litförótts og arfhreins slettuskjótts.
Íslensk löggjöf hefur jafnt og þétt tekið breytingum í þeim tilgangi að tryggja eftirlit með velferð dýra og neytendavernd, en jafnframt að uppfylla skilyrði fyrir aðgang að innri markaði Evrópusambandsins sem og annan útflutning.
Eins og mörgum er í fersku minni tilnefndi Fagráð í hrossarækt alls 16 ræktunarbú til sérstakrar viðurkenningar fyrir framúrskarandi ræktunarárangur á árinu 2016. Heiðursviðurkenninguna ræktunarbú ársins 2016 hlutu Ketilsstaðir/Syðri-Gegnishólar, ræktun þeirra Bergs Jónssonar og Olil Amble, á uppskeruhátíð hestamanna þann 5. nóvember síðastliðinn.
Skýrsluhald er einn mikilvægasti þáttur búfjárræktar og grunnurinn að öllu kynbótastarfi. Skipulagt skýrsluhald í hrossarækt var tekið upp árið 1991 með tilkomu tölvukerfisins Fengs þar sem öllum hesteigendum voru sendar afdrifa-, fang- og folaldaskýrslur til árlegrar útfyllingar.
Nú er kynbótasýningum lokið á Íslandi árið 2016. Þessa árs verður minnst meðal annars fyrir öfluga þátttöku í kynbótasýningum, marga nýja stóðhesta sem komu fram á sjónarsviðið með afkvæmi til dóms og vel heppnað Landsmót að Hólum í Hjaltadal.
Horseplay – Training and Riding the Young Icelandic Horse er ný bók eftir Helgu Thoroddsen reiðkennara. Bókin fjallar um íslenska hestinn og þjálfun hans.
Olil Amble og Bergur Jónsson mættu með 21 hross frá ræktunarbúi sínu, Ketilsstöðum/Syðri-Gegnishólum, á Landsmót á Hólum. Bændablaðið settist niður með ræktendunum að móti loknu og ræddi allt frá feti til framtíðar.
Birna Tryggvadóttir Thorlacius og Agnar Þór Magnússon í Garðshorni á Þelamörk standa að baki áhugaverðri verðlaunahrossarækt.
Smáforrit sem les örmerki hrossa og heldur utan um skráningar hefur litið dagsins ljós. Hugmynd sem kviknaði úti í haga hefur nú fengið byr undir báða vængi því fjármögnun hennar var tryggð nýverið. Bændablaðið kíkti í heimsókn til Anitar ehf.
Þegar horfið var frá því á sínum tíma að auglýsa sérstaklega komandi útflutning íslenskra kynbótahrossa var stórt skref stigið í átt til nær algers frjálsræðis íslenskra hrossaræktenda í sölumálum.
Nýjar upplýsingar á sviði literfðafræði varpa ljósi á hnignun álótta litarins í hestakynjum.
Þetta er saga af Dalakyni. Byrjar að vísu austur í Hreppum. Þar ríða menn í réttirnar og taka í fleyg undir réttarveggnum. Þar hitti ég oft vin minn á sama reki, sem hættur er að smakka það sjálfur en hefur gaman af því að bjóða öðrum. Hann er því á réttardaginn með pela og býður mönnum.
Þegar markmiðslýsing ræktunarstefnu um íslenska hestinn er skoðuð hljóðar fyrsta setningin svona: „Heilbrigði, frjósemi, ending.
Uppskeruhátíð Hrossaræktarsamtaka Vestur-Húnavatnssýslu og Hestamannafélagsins Þyts var haldin í félagsheimilinu á Hvammstanga fyrir skemmstu.
