Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni
Í deiglunni 19. október 2023

Verðmæt vara þróuð úr vannýttu hráefni

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Mikið fellur til í íslenskri garðyrkju sem afskurður og er ekki nýtt í dag nema í besta falli sem úrgangur til moltugerðar. Hjá Matís hefur verið unnið að því að þróa verðmæta vöru úr þessu vannýtta hráefni.

Komið hefur í ljós við efna­greiningar á þessum úrgangi að hann er ríkur af ýmsum verðmætum efnum; trefjum, lífvirkum efnum, bragð­ og lyktarefnum, vítamínum og steinefnum. Niðurstöður greininganna benda til að heildar­magn steinefna sé ekki minna í hliðarafurðunum en í sjálfri uppskerunni. Eva Margrét Jónudóttir, verkefnastjóri hjá Matís, segir að það sé tími til kominn að fara að huga að fullvinnslu garðyrkjuafurða, eins og tíðkist til dæmis í fiskvinnslu og í æ meira mæli í kjötvinnslu. Til að sýna fram á möguleika þessa hráefnis hefur verið þróuð tiltekin vara hjá Matís, kryddblanda sem er hugsuð til notkunar í kjötbollugerð og inniheldur frostþurrkaðar hliðarafurðir úr grænmetisframleiðslu.

Með notkun á blöndunni sé verið að einfalda eldamennskuna, bæta næringarinnihald og á sama tíma nýta hliðarafurðir sem annars færu til spillis. Vöruþróunin sé ekki séríslensk uppfinning, sams konar vörur séu til hér í verslunum en hafi ekki verið mjög áberandi á Íslandi – og alls engin innlend framleiðsla. Eva segir að hjá Matís sé ekki ætlunin að framleiða eða selja þessa vöru. „Þetta er eingöngu hugmynd að uppskrift og vinnsluferli sem við setjum fram og hver sem vill má nýta eða þróa áfram eftir sínu höfði,“ segir hún. Um samstarfsverkefni er að ræða með Orkídeu og Bændasamtökum Íslands, en það var styrkt af Matvælasjóði.

Nánar er fjallað um verkefnið á blaðsíðu 32–33. í nýju Bændablaði sem kom út í dag. 

Gullgerðarlist í öllum sveitum
Fréttaskýring 29. júní 2026

Gullgerðarlist í öllum sveitum

Segja má að bændur um land allt stundi gullgerðarlist og umbreyti úrgangi úr búr...

Fjármagna næsta uppbyggingaráfanga Laxeyjar
Fréttaskýring 25. júní 2026

Fjármagna næsta uppbyggingaráfanga Laxeyjar

Nýverið lauk 6,7 milljarða króna hlutafjárútboði hjá fiskeldisfyrirtækinu Laxey....

Neikvæð áhrif sauðfjárbeitar mögulega ofmetin
Fréttaskýring 11. júní 2026

Neikvæð áhrif sauðfjárbeitar mögulega ofmetin

Landnám plantna hefur aukist samkvæmt rannsóknum sem unnar hafa verið á gróðurþe...

Ómögulegt að koma algjörlega í veg fyrir strok
Fréttaskýring 2. júní 2026

Ómögulegt að koma algjörlega í veg fyrir strok

Karl Steinar Óskarsson, deildarstjóri hjá fiskeldisdeild Matvælastofnunar (MAST)...

Erfið samkeppnisstaða  íslenskra kartöflubænda
Fréttaskýring 1. júní 2026

Erfið samkeppnisstaða íslenskra kartöflubænda

Mikið magn óseldra íslenskra kartaflna liggur undir skemmdum í geymslum kartöflu...

Leyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum umdeilt
Fréttaskýring 27. maí 2026

Leyfi til blóðtöku úr fylfullum hryssum umdeilt

Matvælastofnun (MAST) hefur veitt lyfja- og líftæknifyrirtækinu Ísteka ehf. skil...

Alvarleg staða í túngrasatilraunum
Fréttaskýring 27. maí 2026

Alvarleg staða í túngrasatilraunum

Undanfarin ár hafa talsverð umsvif verið í kornræktartilraunum í gegnum verkefni...

Heildstætt söfnunarkerfi fyrir dýraleifar
Fréttaskýring 15. maí 2026

Heildstætt söfnunarkerfi fyrir dýraleifar

Stjórnvöld ætla að setja upp heildstætt söfnunarkerfi fyrir dýraleifar sem mun n...