Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Guðný kynnti tilraunirnar á Ormsstöðum fyrir öðrum svínabændum og fulltrúum afurðastöðva á fundi í Bændahöllinni sl. mánudag.
Guðný kynnti tilraunirnar á Ormsstöðum fyrir öðrum svínabændum og fulltrúum afurðastöðva á fundi í Bændahöllinni sl. mánudag.
Mynd / HKr.
Fréttir 9. apríl 2015

Þróa aðferðir til að hætta geldingum

Höfundur: Hörður Kristjánsson
Á svínabúinu á Ormsstöðum í Grímsnesinu hefur undanfarið ár verið unnið að því hvernig mögulegt er að hætta geldingum á galtargrísum og kanna hvort og hvað hefur áhrif á gæði og nýtingu kjötsins. 
 
Guðný Tómasdóttir, svína­bóndi á Ormsstöðum, kynnti þróunarverkefnið á fundi í Bændahöllinni á mánudaginn og segir að það hafi gefið það góða raun að ástæða sé til þess að halda því áfram. Enda sé til mikils að vinna bæði varðandi dýravelferð og hagræðingu í búskapnum. Matís og Sláturfélag Suðurlands hafa unnið með Guðnýju að verkefninu.
 
Mikilvægt skref fyrir dýravelferð
 
„Það er til mikils að vinna að kanna þetta til fulls. Í fyrsta lagi er það stórt dýravelferðarmál að geta hætt geldingum alfarið. Í öðru lagi þá felast í þessu tækifæri til hagræðingar í búskapnum, bæði vegna vinnusparnaðar og aukins vaxtahraða galtanna,“ segir Guðný. 
 
Hún segir að þau séu ekki að finna upp hjólið í þessum efnum því bæði Írar og Bretar hafi ræktað svín um árabil án þess að gelda með góðum árangri, auk þess sem bæði Hollendingar, Spánverjar og fleiri þjóðir hafi verið að prófa sig áfram í þessu á undanförnum árum. „Ég hef lengi haft áhuga á því að prófa að hætta geldingum og í ljósi þess að svínabændur hafa gert það í öðrum löndum, fannst mér rétt að láta á það reyna hjá okkur,“ segir Guðný.
 
Snýst um að koma í veg fyrir galtarlykt
 
Ástæða þess að geldingar eru stundaðar við nær allan svínabúskap í heiminum er að það kemur í veg fyrir að svokölluð galtarlykt komi af kjötinu sem getur fælt neytendur frá því að neyta þess. „Vinnan í þessu þróunarverkefni snýst um að finna leiðir til að koma í veg fyrir þessa galtarlykt,“ segir Guðný og bætir við: „Þær niðurstöður sem við höfum fengið benda til þess að með réttum aðferðum, sérstaklega í tengslum við fóðurgjöf, er hægt að ná þessu markmiði.“ 
 
Verkefnið hófst í maí í fyrra og fékk Guðný til samstarfs við sig Matís og Sláturfélag Suðurlands. „Við ákváðum að gelda ekki grísi sem fæddust á tveggja vikna tímabili og urðu þetta um 80 galtargrísir,“ segir Guðný. Matís sá um að rannsaka fituna úr dýrum til að greina galtarbragð, lyktin er eingöngu í fitunni. Sláturfélagið tók að sér slátrun en einnig var farið með hlut af grísahópnum til slátrunar hjá Stjörnugrís í Saltvík til að fá samanburð á því hvort það hefði áhrif hvar og hvernig grísunum væri slátrað. Þá voru einnig gerðar smá prufur frá öðrum búum sem hafa komið til slátrunar hjá Norðlenska til að fá þann samanburð.
 
Fóðurgjöf er lykilatriði
 
Þegar grísunum hafði verið slátrað voru unnar ýmsar afurðir úr kjötinu af þeim og gerðar bragð- og lyktarprófanir. „Niðurstöðurnar úr þeim prófunum voru að enginn þeirra sem smakkaði kjötið fann óbragð. Vandamálið virðist einkum liggja í fitunni og geymist hún ekki vel,“ segir Guðný. „Eftir bragðprófunina fórum við yfir málin og leituðum skýringa á hvaða þættir gætu verið að hafa áhrif. Eftir þetta teljum við að fóðurgjöfin sé algjört lykilatriði því að ógeltu grísirnir vaxa hraðar og hefðu líklega þurft meiri fitu og meira aðhald í fóðruninni þannig að hægt væri að koma þeim fyrr til slátrunar. Þeir grísir sem voru í tilrauninni voru á sömu fóðrun og við erum vön með aðra grísi, en á vissum tímapunkti uxu grísirnir svo hratt að við misstum þá niður í vigt. Því væri hægt að taka prufur á grísum mikið fyrr til að kanna hvort þeir séu ekki á einhverjum tímapunkti örugglega lausir við galtarlykt.“
 
Mikilvægt að halda áfram
 
Guðný segir að mikill áhugi sé á því að halda áfram með verkefnið enda sé til mikils að vinna. „ Það er óskastaða að geta hætt að gelda og geta slátrað á vissum tímapunkti þar sem hægt er að tryggja neytendum kjöt á diskinn sinn sem er laust við alla galtarlykt.“ 
 
Spurð um hver séu næstu skef í verkefninu segir Guðný að nú sé beðið eftir svari frá Framleiðnisjóði um hvort styrkur fáist til að halda verkefninu áfram og gera frekari prófanir byggðar á þeirri reynslu og þekkingu sem þegar hefur verið aflað. Þá standi einnig til að að halda fund til að kynna verkefnið fyrir bændum og matvælaframleiðendum.
 
 „Þá þurfum við að safna saman upplýsingum frá þeim löndum þar sem gerðar hafa verið rannsóknir til að sjá hvaða möguleika við höfum og jafnvel fá sérfræðing að utan í heimsókn. Við þurfum að vega og meta alla kosti og galla og í framhaldinu þyrfti kjötmatið að breytast til að gefa afurðastöðvum og bændum möguleika á að velja þessa leið ef þeim hugnast svo,“ segir Guðný.

1 myndir:

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar
Fréttir 27. nóvember 2021

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar

Samkvæmt heimildum Bændablaðsins mun þingmaður Vinstri grænna vera með ráðuneyti...

Bitbein um áburðarnotkun
Fréttir 26. nóvember 2021

Bitbein um áburðarnotkun

Lífrænir bændur í Danmörku geta nýtt sér húsdýraáburð frá ólífrænum búum í meira...

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega
Fréttir 26. nóvember 2021

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega

Í síðasta Bændablaði var greint frá því að samkvæmt könnun sem kynnt var af Euro...

Kolefnissporið kortlagt
Fréttir 26. nóvember 2021

Kolefnissporið kortlagt

Skútustaðahreppur hefur samið við nýsköpunarfyrirtækið Greenfo um að kortleggja ...

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki
Fréttir 25. nóvember 2021

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki

Vetnisvæðing, sem nú er rekin áfram af mikilli ákefð hjá öllum stærstu iðnríkjum...

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama
Fréttir 25. nóvember 2021

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama

Norðmenn hafa upplifað spreng­ingu í uppsetningu vindorkustöðva á undanförnum ár...

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn
Fréttir 24. nóvember 2021

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn

Fyrirtækið Ver lausnir í Garðabæ hefur verið að vinna að athyglisverðu verkefni ...

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts
Fréttir 24. nóvember 2021

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts

Nýr upplýsingabæklingur hefur verið gefinn út undir merkjum Íslensks gæðanauts. ...