Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Mosi víða dauður og ekki merki um endurvöxt
Mynd / Vilmundur Hansen
Fréttir 6. janúar 2015

Mosi víða dauður og ekki merki um endurvöxt

Höfundur: Vilmundur Hansen

Rannsóknir Náttúrufræði­stofnunar frá því í sumar við iðnaðarsvæðið í Hellnahrauni í Hafnarfirði sýna að mosi á svæðinu er sums staðar talsvert skemmdur. Þar sem skemmdirnar eru mestar er mosi dauður og endurvöxtur ekki sjáanlegur.

Á heimasíðu Náttúrufræði­stofnunar segir að stofnunin hafi undanfarin ár rannsakað gróðurskemmdir við iðnaðar­svæði á landinu svo sem við Hellisheiðarvirkjun og Nesjavallavirkjun, álverin í Reyðarfirði, á Grundartanga,  í Straumsvík og við orkuverið í Svartsengi.

Rannsóknirnar tengjast flestar vöktun á loftborinni mengun, einkum þungmálmum, í andrúmslofti sem hefur staðið í áratugi. Hér á landi og í Evrópu hefur mosasýnum verið safnað á fimm ára fresti á fjölmörgum stöðum og nokkrir þungmálmar og brennisteinn mældur í þeim. Þannig hefur tekist að greina styrk mengandi efna í umhverfi og finna helstu uppsprettur þeirra.

Hellnahraun í Hafnarfirði

Síðastliðið sumar var Hellnahraun í Hafnarfirði skoðað til að kanna hugsanlegar skemmdir á gróðri við háspennulínuna sem flytur orku að álverinu í Straumsvík en þekkt er að galvanhúðuð háspennumöstur geta valdið skemmdum á gróðri í sínu næsta nágrenni.
Áhugavert þótti að kanna skemmdir á mosa við línuna en sett hafði verið fram sú tilgáta að háan styrk nokkurra þungmálma sem mælst hefur í mosa við Hellnahraun mætti rekja til háspennulínunnar.

Í ljós kom að mosinn hraungambri var sums staðar mikið skemmdur við iðnaðarsvæðið í Hellnahrauni en hann er ríkjandi á hraununum við Hafnarfjörð eins og víðast á ungum hraunum hér á landi. Skemmdir á mosa var að finna allvíða á svæðinu en þær voru mismiklar.
Þar sem skemmdir voru mestar var nánast allur mosi dauður og endurvöxtur ekki sjáanlegur. Háplöntur virtust hins vegar ekki hafa orðið fyrir eins miklum áhrifum en tegundirnar krækilyng, bláberjalyng, beitilyng og blávingull litu út fyrir að vera þar í allgóðum vexti.
Mosaskemmdir var að finna á tiltölulega takmörkuðu svæði norðvestan við öll háspennumöstur.

Ályktanir

Mælingar hafa sýnt að sunnan við iðnaðarsvæðið í Hellnahrauni hefur styrkur nokkurra efna í mosa reynst hærri en víðast hvar annars staðar á landinu. Einkum eru það þungmálmarnir blý, sink, arsen og nikkel auk brennisteins.

Útbreiðsla þessara efna bendir til þess að arsen, nikkel og brennisteinn komi frá álverinu en að blý og sink og raunar fleiri efni megi að verulegu leyti rekja til þeirrar iðnaðarstarfsemi sem starfrækt er í Hellnahrauni.

Skylt efni: Mosi | gróðurfar

Óska eftir sýnum úr dauðum kálfum
Fréttir 23. júlí 2024

Óska eftir sýnum úr dauðum kálfum

Rannsóknamiðstöð landbúnaðarins, RML, rannsakar nú erfðaorsakir kálfadauða.

Upphreinsun skurða
Fréttir 23. júlí 2024

Upphreinsun skurða

Búnaðarfélag Austur-Landeyja hefur sent sveitarstjórn Rangárþings eystra erindi ...

Sólarsellustyrkir
Fréttir 22. júlí 2024

Sólarsellustyrkir

Orkusetur Orkustofnunar hefur auglýst eftir umsóknum um sólarsellustyrki.

Gæðingafeður og mæður
Fréttir 19. júlí 2024

Gæðingafeður og mæður

Skýr frá Skálakoti átti flest afkvæmi á Landsmóti hestamanna í ár, 31 talsins.

Kúakaup fyrir dómi
Fréttir 19. júlí 2024

Kúakaup fyrir dómi

Kúakaup milli tveggja bænda rötuðu til héraðsdóms á dögunum.

Úthlutun aflamarks
Fréttir 18. júlí 2024

Úthlutun aflamarks

Nýverið fundaði stjórn Byggðastofnunar vegna fyrirhugaðrar úthlutunar sértæks by...

Lóga þarf hrúti
Fréttir 18. júlí 2024

Lóga þarf hrúti

Bóndi þarf að afhenda Matvælastofnun ákveðinn hrút til að kanna útbreiðslu á rið...

Árangurinn kom á óvart
Fréttir 18. júlí 2024

Árangurinn kom á óvart

Fjölskyldan í Strandarhjáleigu í Rangárþingi eystra átti góðu gengi að fagna á n...