Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Basilíkuræktun. Garðyrkjustöðin Ártangi hugar að möguleikum á að nýta umframframleiðslu kryddjurta m.a. til að auka geymsluþol matvæla.
Basilíkuræktun. Garðyrkjustöðin Ártangi hugar að möguleikum á að nýta umframframleiðslu kryddjurta m.a. til að auka geymsluþol matvæla.
Mynd / Matís
Fréttir 1. febrúar 2024

Kryddjurtir sem rotvörn

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Leitað er leiða til að nota rotvörn unna úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og koma þannig til móts við óskir neytenda.

Gróðrarstöðin Ártangi er í samstarfi við Matís um ráðgjöf, mælingar og vöruþróun í sambandi við kryddjurtir.

Segir í lýsingu verkefnisins að stefnt sé að framleiðslu markaðsvara úr kryddjurtum til hagnýtingar í matvælaiðnaði, í þeim tilgangi að ná fram ásættanlegu geymsluþoli án hefðbundinna rotvarnarefna. Reiknað sé með að matvælaiðnaðurinn sjái tækifæri í því að nota rotvörn unna úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og komi þannig til móts við óskir neytenda.

Nýta virkni kryddjurtanna

„Algengar kryddjurtir eru basilíka, mynta, kóríander, steinselja og timjan,“ segir Ólafur Reykdal, verkefnastjóri hjá Matís. Kryddjurtir séu ekki aðeins eftirsóttar til að gefa matnum bragð, heldur veiti þær einnig ýmis hollustuefni eins og vítamín og steinefni.

Athyglisvert sé að meðal hollustuefnanna eru andoxunarefni sem skipti máli fyrir varnarkerfi líkamans. Þá sporni andoxunarefni gegn myndun skaðlegra radikala og dragi úr oxun í líkamanum.

Hann segir að huga þurfi sérstaklega að geymslu kryddjurta þar sem þær þoli illa kælingu og kryddjurtir í pottum þurfi vökvun.

„Hjá Gróðrarstöðinni Ártanga eru nú ræktaðar kryddjurtir allan ársins hring og eru jurtirnar seldar í pottum í verslunum. Hugað er að því að nýta umframframleiðslu til vinnslu á matvörum eins og pestói, kryddsmjöri og olíum til kryddlagningar.

Jafnframt er leitað nýrra tækifæra, meðal annars er stefnt að því að framleiða nýjar vörur sem nýta virkni kryddjurtanna til að auka geymsluþol matvæla. Þessar hugmyndir eru studdar af erlendum rannsóknum og því var sótt um stuðning til Matvælasjóðs til að vinna þróunarvinnu og var styrkur veittur,“ segir Ólafur. Stefnt sé að framleiðslu markaðsvara úr kryddjurtum til hagnýtingar í matvælaiðnaði, í þeim tilgangi að ná fram ásættanlegu geymsluþoli án hefðbundinna rotvarnarefna (E-efna).

Matvælaiðnaðurinn sýni áhuga

„Neytendur hafa vaxandi áhuga á matvælum með náttúrulegum
efnum í stað tilbúinna aukefna.

Reiknað er með að matvælaiðnaðurinn sjái tækifæri í því að nota rotvarnir unnar úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og komi þannig til móts við óskir neytenda.

Jafnframt væri verið að auka hollustugildi (andoxunarefni, vítamín) matvaranna,“ segir Ólafur og bætir við að gert sé ráð fyrir að hægt væri að auka framboð á matvörum án aukefna til muna ef náttúruleg rotvörn úr kryddjurtum yrði nýtt.

Reiknað er með að kryddjurtaverkefni Ártanga í samstarfi við Matís ljúki seint á árinu.

Tregt til að skera niður landbúnaðarstyrki
Fréttir 10. ágúst 2026

Tregt til að skera niður landbúnaðarstyrki

Landbúnaðarstyrkir Evrópusambandsins virðast ætla að halda velli í næstu sjö ára...

Háskóli Íslands gerir moltu
Fréttir 10. ágúst 2026

Háskóli Íslands gerir moltu

Háskóli Íslands hefur keypt jarðgerðarvél sem býr til moltu úr matarafgöngum. Vé...

Þröstur Norðurlandameistari
Fréttir 10. ágúst 2026

Þröstur Norðurlandameistari

Norðurlandameistaramót í eldsmíði fór fram dagana 11.14. júní síðastliðinn í Tid...

Atvinnulífssýning dagana  19. og 20. september
Fréttir 10. ágúst 2026

Atvinnulífssýning dagana 19. og 20. september

Atvinnulífssýning verður haldin í íþróttahúsinu á Sauðarkróki í haust eða dagana...

Selja blóm, steina og tré
Fréttir 10. ágúst 2026

Selja blóm, steina og tré

Hjónin Páll Sigurvinsson og Hanna Björk Ragnarsdóttir hafa verið í plöntuframlei...

Þrettán umsækjendur um embætti forstjóra Stofnunnar atvinnuveganna
Fréttir 7. ágúst 2026

Þrettán umsækjendur um embætti forstjóra Stofnunnar atvinnuveganna

Þrettán sóttu um starf forstjóra Stofununnar atvinnuveganna. Starfið var auglýst...

18 milljóna króna styrkur vegna gagnavera
Fréttir 7. ágúst 2026

18 milljóna króna styrkur vegna gagnavera

Samtök sunnlenskra sveitarfélaga hafa fengið veglegan Evrópustyrk vegna sjálfbær...

Moskítóflugur og mítlar
Fréttir 6. ágúst 2026

Moskítóflugur og mítlar

Vöktun á moskítóflugum, mítlum og lúsmýi heldur áfram í sumar. Almenningur er hv...