Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Kolefnislosun íslenskrar sauðfjárræktar hefur minnkað um 22% frá árinu 1990
Mynd / smh
Á faglegum nótum 30. október 2019

Kolefnislosun íslenskrar sauðfjárræktar hefur minnkað um 22% frá árinu 1990

Höfundur: Unnsteinn Snorri Snorrason framkvæmdastjóri Landssamtaka sauðfjárbænda, unnsteinn@bondi.is
Í framtíðarstefnu Landssamtaka sauðfjárbænda sem var samþykkt á aðalfundi árið 2017 var mörkuð sú stefna að unnið skuli að því að allar afurðir sauðfjárræktarinnar skulu kolefnisjafnaðar. Unnin var skýrsla fyrir LS þar sem lagt var mat á kolefnislosun íslenskrar sauðfjárræktar og lagðar til leiðir til jöfnunar með minnkun losunar og mótvægisaðgerðum.
 
Með þessari stefnu sýndu sauð­fjár­bændur skýran vilja til að leggja sitt af mörkum til að takast á við þær áskoranir sem fram undan eru á sviði loftslagsmála. Nú er unnið að undirbúningi verkefnis á vegum umhverfisráðuneytisins sem felst í því að greina tækifæri sauðfjárbænda til þess að draga úr losun CO2-ígilda og jafnframt tækifæri sem felast í aðgerðum sem stuðla að bindingu kolefnis. Verkefnið mun hefjast á næsta ári.
 
 
Alþjóðlegar skuldbindingar í loftslagsmálum horfa til stöð­unnar eins og hún var árið 1990 og miða að því að draga úr losun frá því sem þá var um 40% árið 2030 (Loftslagssamningur Sameinuðu þjóðanna, 2016). Miðað við niðurstöður skýrslu um losun gróðurhúsalofttegunda frá sauðfjárbúum á Íslandi var losun á hverja kind árið 2015 um 616,7 kg CO2-ígilda á ári. Ef við gefum okkur það að losun á hverja kind sé sú sama yfir tímabilið 1990-2018 þá var losunin árið 1990 um 338 þúsund tonn og árið 2018 um 264 þúsund tonn. Hér er um að ræða samdrátt upp á 22%. Á þessu tímabili hefur framleiðsla á kindakjöti aukist um 8%, úr 9.454 tonnum árið 1990 í 10.188 tonn árið 2018. Þannig hefur losun CO2-ígilda/kg kindakjöts minnkað úr 35,8 kg árið 1990 í 25,9 kg árið 2018, sem er samdráttur upp á 28%.
 
Allur samanburður milli fæðu­tegunda, framleiðslukerfa og landa er góðra gjalda verður. Hann þarf að vanda og byggja á sam­ræmdum forsendum. Samhengi hlutanna er flóknari en svo að bara sé horft til losunar CO2-ígilda við framleiðsluna. Samhliða áskorunum í loftslagsmálum þurfum við að takast á við vaxandi fólks­fjölgun í heiminum sem mun kalla á aukna matvælaframleiðslu, en líka að við drögum úr sóun í allri virðiskeðjunni. Þess vegna þarf hver þjóð að standa vörð um sína matvæla­framleiðslu. Sauðfjár­ræktin nýtir að mestu auðlindir sem að stórum hluta nýtast ekki til annarrar matvælaframleiðslu og er því verðmætt framleiðslukerfi sem slíkt. Stærstur hluti losunar frá sauðfjárrækt er metan (60–70%) sem losnar við niðurbrot fóðurs við meltingu. Slík losun er hluti af náttúrulegri kolefnishringrás. Metan safnast ekki upp í andrúmsloftinu, heldur umbreytist á ákveðnum tíma í koldíoxíð. Meðan ekki er verið að fjölga gripum eru áhrif til hlýnunar engin. Hér greinir vísindamönnum á um hvernig eig að meta áhrif metans á geislunarjafnvægi í loft­hjúpnum og þar með áhrifum þess til hækkunar hitastigs á jörðinni. 
 
Það er ekki hægt að deila um þá staðreynd að hlýnun vegna lofts­lagsbreytinga er raunveruleg ógn. Við eigum að gera allt sem í okkar valdi stendur til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og að sama skapi auka bindingu kolefnis með aðgerðum á sviði skógræktar, landgræðslu og endurheimt vist­kerfa. Jafnframt þurfum við að hafa það í huga að okkur skortir mjög víða þekkingu á þessum málaflokki. Það á ekki síður við um okkur sauðfjárbændur hvort sem kemur að því að greina breytileika í losun milli búa eða skilgreina einstök tækifæri sem felast í því að binda kolefni. Samhliða aðgerðum verðum við að stunda rannsóknir og efla þar með þann grunn sem verkefni á sviði loftslagsmála þurfa að byggja á.
 
Íslenskir sauðfjárbændur ætla sér að leggja sitt af mörkum til þess að draga úr losun gróður­húsalofttegunda og ráðast í aðgerðir sem binda kolefni. Okkar framlag mun skipta máli til að takast á við þá gífurlegu áskorun sem við stöndum frammi fyrir í loftslagsmálum og tryggja það að þjóðir heims nái sameiginlegum heimsmarkmiðum sínum í loftslagsmálum árið 2030.
„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...

Bænder
12. júlí 2024

Bænder

Skammur aðdragandi að sölunni
11. júlí 2024

Skammur aðdragandi að sölunni

Svín og korn
12. júlí 2024

Svín og korn

Magnað Landsmót 2024
12. júlí 2024

Magnað Landsmót 2024

Gerum okkur dagamun
12. júlí 2024

Gerum okkur dagamun