Súkkulaðiframleiðsla drifkraftur eyðingar regnskóga á Fílabeinsströnd Afríku

Ræktun kakóbauna til súkkulaði­framleiðslu hefur leitt til gríðarlegrar eyðingar á regn­skógum á vestur­strönd Afríku og hefur Fílabeinsströndin orðið einna verst úti. Innfæddir kalla kakóbaunir skítugu baunirnar sem hvíta fólkinu finnst svo góðar.

Súkkulaði er unnið úr baunum tiltölulega lágvaxinnar trjátegundar sem á latínu kallast Theobroma cacao. Í dag er heimsframleiðsla á kakóbaunum tæplega fimm milljón tonn á ári.

Velta upp á rúma 10 þúsund milljarða króna

Áætluð heimsvelta með súkkulaði er 83 milljarðar Bandríkjadalir, um 10.385 milljarðar íslenskra króna. Krafan um sífellt ódýrari kakóbaunir hefur leitt til þess að 90% þeirra sex milljón smábænda sem rækta baunirnar lifa langt undir fátækramörkum Sameinuðu þjóðanna og sífellt er leitað eftir ódýrara vinnuafli.

Kakóbaunatré þurfa mikið rými til að vaxa og til að mæta sívaxandi eftirspurn eftir baunum, til að búa til súkkulaði þarf meira ræktunarland.

Allt að 70% af kakóbaunum á heimsmarkaði koma frá Síerra Leóne, Kamerún, Gana og Fílabeinsströndinni. Þar af koma um 40% frá Fílabeinsströndinni enda eru þær um 2/3 af útflutningstekjum landsins. Ástandið er svipað í Gana þar sem 60% útflutningstekna fæst með sölu kakóbauna.

Gríðarleg skógareyðing

Í dag eru 4% Fílabeinsstrandarinnar þakin regnskógi en fyrr á tímum þöktu regnskógar um 25% landsins. Talið er að um 80% regnskóga landsins hafi verið eytt frá 1960.

Er svo komið að innfæddir í landinu kalla kakóbaunir skítugu baunina sem hvíta fólkinu finnst svo góð.
Kakóbaunir og pálmaolía

Stór svæði í regnskógum Fílabeins­strandarinnar hafa verið rudd til að rækta kakóbaunir eins og gert hefur verið í Indónesíu til að rækta pálma til framleiðslu á pálmaolíu. Bæði kakóbaunir og pálmaolía eru hráefni til framleiðslu á súkkulaði. Það er því samhengi á milli skógareyðingar á þessu svæði þrátt fyrir að þau séu hvort í sinni heimsálfunni.

Stærstu kaupendur kakóbauna

Fjögur fyrirtæki eru stærstu kaupendur kakóbauna í heiminum. Fyrirtækin eru Hershey, Mars, Nestle og Cadbury sem framleiða meðal annars Hershey súkkulaði og kossa, Mars og Snickers, Kit Kat, Crunch, Smarties og Dairy Milk súkkulaði svo fátt eitt sé nefnt.

Svo má náttúrlega ekki gleyma því að það erum við neytendur sem knýjum súkkulaðimarkaðinn áfram.