Matvælastofnun brýnir fyrir hestamönnum sem taka þátt í mótum utan landsteinanna að kynna sér leiðbeiningar og reglur um smitvarnir.
Matvælastofnun brýnir fyrir hestamönnum sem taka þátt í mótum utan landsteinanna að kynna sér leiðbeiningar og reglur um smitvarnir.
Mynd / Theodor Vasile
Fréttir 14. september 2026

Veikindi á Norðurlandamóti íslenska hestsins

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Veikindi komu upp í hrossum danska landsliðsins á Norðurlandamóti íslenska hestsins í Svíþjóð sem fór fram í ágúst. Öflugar smitvarnir voru til staðar á mótinu sem komu í veg fyrir útbreiðslu smitsins.

Matvælastofnun brýnir fyrir hestamönnum sem taka þátt í mótum utan landsteinanna að kynna sér leiðbeiningar og reglur um smitvarnir og að leiðbeina erlendum gestum og ferðamönnum á sínum vegum hverju skal huga að.

Mæld kvölds og morgna

Vel er fylgst með líðan hrossa á stórmótum sem þessu. Í yfirlýsingu Norðurlandamótsins um veikindin er tekið fram að líkamshiti hvers hests hafi verið mældur áður en hann tók þátt í viðburðum sem og að öll hrossin voru hitamæld tvisvar á dag, kvölds og morgna, meðan á mótinu stóð. Á vef MAST kemur fram að á alþjóðlegum mótum sem þessu séu hross frá hverju landi auk þess hýst aðskilin. Þetta verklag var til þess að veikindin uppgötvuðust snemma og smitið hefur að því er virðist haldist innan afmarkaðs hóps.

Sýnataka fór strax fram og þar var hægt að útiloka alvarlega smitsjúkdóma líkt og EHV-1 og EIV (hestainflúensu) og anaplasmósu sem er bakteríusjúk- dómur sem berst með skógarmítlum. Einnig var hægt að útiloka að um hitasótt væri að ræða en hún hefur þekkst hérlendis frá árinu 1998. Ekki er vitað hvort veikindin voru tengd öðrum þáttum, svo sem fóðri, og ekki er vitað til þess að fleiri hross hafi veikst síðan mótinu lauk.

Strangt eftirlit og einangrun

Öll hross sem sýndu einkenni yfirgáfu mótssvæðið eða voru sett í einangrun þar til þau gátu yfirgefið svæðið. Til að minnka líkurnar á frekari smitum voru ákveðnir starfsmenn fengnir til að annast veiku hrossin og höfðu þá ekki umsjón með öðrum hrossum. Að öðru leyti var farið eftir sóttvarnaráætlun Sænsk-íslenska hestafélagsins (SIF) og dýralæknir mótsins hafði yfirumsjón.

Eftir að mótinu lauk var kallað eftir því að allir keppendur ættu að vera í þriggja vikna sóttkví og að líkamshiti hrossanna yrði mældur daglega í þann tíma. Þetta kemur fram í yfirlýsingu Norðurlandamótsins.

Smit breiðast hratt út á Íslandi

Allir þátttakendur á mótinu voru vel upplýstir um stöðu mála og hvaða smitvarnarráðstöfunum ætti að fylgja við heimkomu, samkvæmt framkvæmdastjóra Landssambands hestamannafélaga. MAST áréttar að mikilvægt sé að huga vel að smitvörnum þar sem hættan á útbreiðslu smita sé raunveruleg hér á landi.

Þar sem íslenski hrossastofninn er eingangraður hefur hann takmarkað ónæmi gegn mörgum þeim smitsjúkdómum sem finnast erlendis. Auk þess eru aðstæður hér á landi svo að þéttleiki hrossa er mikill í stórum hesthúsahverfum og raunin sú að hross ferðast mikið á milli landshluta, til dæmis á mótum, í stóðréttum, hestagirðingum og hestaferðum. Fyrri faraldrar hafa sýnt að smit breiðast hratt út á Íslandi og erfitt getur reynst að stöðva útbreiðslu smitsjúkdóms þegar hann er kominn til landsins.

Ýtrustu kröfur í gildi

Ýtrustu kröfur eru í gildi hér á landi til að verjast smitsjúkdómum í dýrum. Innflutningur notaðra reiðtygja, reiðhanska, leður- og vaxfatnaðar er með öllu óheimill. Ef slíkur notaður búnaður er fluttur til landsins skal hann gerður upptækur og honum fargað. Annan reiðfatnað má taka með sér hafi hann verið þveginn áður en hann kemur til landsins. Hestamenn sem eru ekki í aðstöðu til að þrífa og sótthreinsa notaðan reiðfatnað áður en komið er til landsins geta framvísað reiðfatnaði í „rauða hliðinu“ í tollinum í lokuðum plastpokum og að lokinni hreinsun er fatnaðurinn sendur í póstkröfu til eiganda.

Ítarlegar leiðbeiningar má nálgast á vef Matvæla- stofnunar og þar kemur meðal annars fram að enginn vafi leiki á því að þær varúðarráðstafanir sem séu í gildi eigi ríkan þátt í að stofn íslenska hestsins sé jafn frískur og raun ber vitni

Skylt efni: Hrossarækt | smitvarnir

Átaksverkefni um endurheimt votlendis
Fréttir 9. október 2026

Átaksverkefni um endurheimt votlendis

Átaksverkefni um endurheimt votlendis á ríkisjörðum hófst formlega á föstudaginn...

Orkuver á þaki reiðhallarinnar
Fréttir 9. október 2026

Orkuver á þaki reiðhallarinnar

Á þaki reiðhallarinnar á Lýsuhóli á Snæfellsnesi hefur verið sett upp birtuorkuk...

Matarveisla, ráðgjöf og margt að sjá
Fréttir 9. október 2026

Matarveisla, ráðgjöf og margt að sjá

Landbúnaðarsýningin 2026 verður haldin í Laugardalshöll dagana 9.–11. október næ...

Allir básar uppbókaðir
Fréttir 9. október 2026

Allir básar uppbókaðir

Landbúnaðarsýningin 2026 verður haldin 9.–11. október í Laugardalshöll. Þetta er...

Vambir til sláturgerðar illfáanlegar
Fréttir 8. október 2026

Vambir til sláturgerðar illfáanlegar

Flestir sem taka slátur hafa á undanförnum árum þurft að nota gervivambir eftir ...

Samningur við alþjóðasamtök um íslenska hestinn
Fréttir 8. október 2026

Samningur við alþjóðasamtök um íslenska hestinn

Mánudaginn 28. september skrifuðu Gundula Sharman, forseti FEIF, alþjóðasamtaka ...

Ný reglugerð um notkun eyrnamerkja
Fréttir 8. október 2026

Ný reglugerð um notkun eyrnamerkja

Ný reglugerð um merkingar og skráningar dýra var gefin út 14. september, en þar ...

Sýklalyfjanotkun dýra jókst um rúm 20% í fyrra
Fréttir 8. október 2026

Sýklalyfjanotkun dýra jókst um rúm 20% í fyrra

Heildarsala sýklalyfja dýra jókst um 21,4% frá árinu 2024 til 2025. Þetta kemur ...