Magnað Landsmót 2026
Landsmót hestamanna 2026 fór fram að Hólum í Hjaltadal dagana 5. til 11. júlí. Falleg sýning á gæðingi er eitt það magnaðasta sem heimurinn býður upp á. Þegar allt fer saman; létt og náið samspil manns og hests, mýkt og gegnumflæði, léttleiki og fjaðurmagn í spori og tign í reisingu og hreyfingum. M a r g a r listasýningar litu dagsins ljós á mótinu og einkenndist hestakosturinn af mikilli breidd og gæðum. Á hverju Landsmóti upplifum við framfarir í íslenskri hrossarækt en á þessu móti var ákveðið stökk tekið fram á við.
Það var 181 hross sem vann sér þátttökurétt á mótinu og alls voru sýnd 175 hross í kynbótadómi. Margar háar einkunnir litu dagsins ljós á sýningum fyrr um vorið og afar ánægjulegt var að sjá hvað hrossin stóðu vel við sitt á mótinu sjálfu og gott jafnvægi var í öllum aldursflokkum, en það lýsir vel styrk hestakostsins og góðu utanumhaldi sýnenda. Knapar sem sýndu hross í einstaklingssýningum voru 47 en það er aukning frá fyrri mótum og afar ánægjulegt og verðmætt hve margir ungir knapar hafa komið fram á síðastliðnum árum og eru að standa sig vel í sýningum kynbótahrossa.
Ef fjöldi feðra sem stóð að baki hrossa á kynbótabrautinni er skoðaður kemur í ljós að þeir voru alls 71 sem er drjúgur hópur. Þráinn frá Flagbjarnarholti átti flest afkvæmi á mótinu, eða 22 talsins. Þá átti Skýr frá Skálakoti 16 afkvæmi á mótinu, Álfaklettur frá Syðri-Gegnishólum ellefu afkvæmi, Kveikur frá Stangarlæk 1 níu afkvæmi, Draupnir frá Stuðlum sjö talsins og Adrían frá Garðshorni á Þelamörk sex afkvæmi.
Þegar meðaltöl einkunna eru skoðuð sést hvað kynbótahrossin voru almennt vel gerð hvað sköpulag varðar, en meðaleinkunn þeirra hrossa sem sýnd voru á mótinu var 8,47 sem er hreint magnað. Þá var meðaleinkunn sýndra hrossa fyrir hæfileika 8,60 og sjö hross fóru yfir 9,00 fyrir hæfileika sem er einmitt lýsandi fyrir þann sterka hestakost sem sýndur var á mótinu.
Meðaleinkunn fyrir tölt var 8,77 sem er afar sterkt og margar listasýningar á tölti glöddu augað. Þau Sparta frá Eystra-Fróðholti, Nótt frá Tjaldhólum, Aspar frá Hjarðartúni og Baldvin frá Margrétarhofi hlutu 10 fyrir tölt á mótinu. Einnig hlutu þau Sparta, Aspar og Seytla frá Íbishóli einkunnina 10 fyrir hægt tölt. Þá var meðaleinkunn fyrir brokk 8,50 og þeir Miðill frá Hrafnagili og Aspar frá Hjarðartúni hlutu 10 fyrir brokk. Um 19% hrossa á mótinu voru sýnd sem klárhross með tölti en heldur fleiri klárhross voru á þessu móti samanborið við það síðasta, þar sem ákveðinn hópur hrossa var nú valinn inn á mót á grundvelli aðaleinkunnar án skeiðs. Alls voru 76 hross sem hlutu 8,5 fyrir skeið eða hærra og því margt flugvakra hrossa á mótinu en Svartur frá Vöðlum hlaut 10 fyrir skeið. Þau Móna frá Þúfum og áðurnefndur Aspar hlutu 10 fyrir greitt stökk. Þá hlutu þau Hugsýn frá Ketilsstöðum, Sparta frá EystraFróðholti, Seytla frá Íbishóli og Miðill frá Hrafnagili einkunnina 10 fyrir samstarfsvilja enda frábær í þeim eiginleika og Álfadís frá Höskuldsstöðum hlaut 10 fyrir fet.
Afkvæmasýningar stóðhesta voru afar skemmtilegar og eru í raun eitt verðmætasta sýningaratriðið í hrossaræktinni; að sjá hvers konar hestgerð stóðhestarnir eru að gefa og heildaryfirbragð afkvæmahópanna. Þeir hestar sem hlutu heiðursverðlaun fyrir afkvæmi á mótinu voru Þráinn frá Flagbjarnarholti og Adrían frá Garðshorni á Þelamörk. Þráinn stóð efstur og hlaut Sleipnisbikarinn sem er æðsta viðurkenning í íslenskri hrossarækt. Þá hlutu alls tíu hestar fyrstu verðlaun fyrir afkvæmi á mótinu. Það var Hannibal frá Þúfum sem hlaut Orrabikarinn en hann er veittur þeim stóðhesti sem efstur stendur. Í öðru sæti var Skarpur frá Kýrholti, í þriðja sæti Veigar frá Skipaskaga, í því fjórða var Pensill frá Hvolsvelli og í fimmta sæti var Útherji frá Blesastöðum 1A. Í sjötta sæti var Safír frá Mosfellsbæ og í því sjöunda Kjuði frá Dýrfinnustöðum, í áttunda sæti var Rauðskeggur frá Kjarnholtum 1, í níunda sæti Vökull frá Efri-Brú og í tíunda sæti var Dofri frá Sauðárkróki.
Ræktendum, eigendum og sýnendum þeirra hrossa sem komu fram á mótinu er óskað innilega til hamingju með frábæran árangur. Þá vil ég einnig fyrir hönd Ráðgjafarmiðstöðvarinnar þakka mótsnefndinni og starfsfólki Landmóts innilega fyrir afar gott samstarf. Landsmóti, afkvæmahestum mótsins og sýningarárinu í íslenskri hrossarækt verða gerð ítarlegri skil í næstu blöðum.
Höfundur er ráðunautur í hrossarækt hjá RML.
