Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí.
Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí.
Mynd / Unsplash
Utan úr heimi 2. október 2026

Ný Shamonda-veira herjar á kýr

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Shamonda-veira greindist í fyrsta sinn á meginlandi Evrópu í sumar. Veiran berst með skordýrabitum og dreifist því hratt. Ekkert bóluefni er til við veirunni og engin meðhöndlun sem stendur.

Veirusjúkdómurinn leggst á búfénað og þó hann sé ekki banvænn geta dýrin veikst í allt að þrjár vikur í senn. Mörg tilfelli hafa komið upp í mjólkurkúm á meginlandi Evrópu í sumar. Þetta er í fyrsta sinn sem veiran finnst í Evrópu en hefur þekkst í búfénaði í Nígeríu frá árinu 1965 auk þess sem hún hefur komið upp í Vestur-, Austur- og Suður-Afríku og Japan.

Alvarleg áhrif á fóstur

Shamonda-veiran er af ættkvísl Orthobunyaveira og smitast með flugna- og skordýrabitum. Sýkt dýr fá hita, lystarleysi og niðurgang, auk þess sem mjólkurframleiðsla skerðist. Veirusjúkdómurinn er ekki banvænn en áhrif hans eru hvað alvarlegust á fóstur. Kvígur sem eru með kálfi og sýkjast geta orðið fyrir fósturláti, fóstur þeirra geta skaddast og kálfarnir eiga hættu á að fæðast andvana. Dæmi eru um sýkta kálfa sem hafa fæðst með skaddað miðtaugakerfi og vanþróað stoðkerfi. Áhrif á frjósemi dýra sem sýkjast eru óþekkt.

Engin þekkt smit eru á milli dýra, nema frá móður til fósturs og engar vísbendingar eru um að veiran geti borist úr mjólk og kjöti í menn. Þar sem ekki er enn til bóluefni við veirunni er eina leiðin til að koma í veg fyrir smit að reyna að vernda hjarðir frá smitberandi skordýrum. Veiran leggst fyrst og fremst á jórturdýr en nokkur tilfelli hafa komið upp í hestum í sumar og er það einnig í fyrsta sinn í Evrópu.

Engin heildarskrá yfir tilfelli

Tilfelli hafa komið upp í dýrum í Frakklandi, Sviss, Þýskalandi, Hollandi, Belgíu, Austurríki og Liechtenstein frá því í júlí. Í Frakklandi urðu sumar mjólkurkýr svo slappar að þær framleiddu aðeins 4 lítra af mjólk á dag.

Þýska stofnunin Friedrich-Loeffler Institut (FLI), sem sérhæfir sig í smitsjúkdómum dýra, staðfestu komu veirunnar til Þýskalands í sumar. Samkvæmt upplýsingum á vef FLI hafa tvö afbrigði veirunnar greinst í Þýskalandi en erfitt reynist að hafa yfirsýn yfir útbreiðslu sjúkdómsins þar sem ekki er skylda að tilkynna tilfelli veirunnar í Þýskalandi. Það sama á við önnur lönd í Evrópu og eru því ekki til upplýsingar um heildarfjölda smita.

„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...