Hans Erik og Kirsten, kona hans, taka á móti verðlaununum úr hendi Doru Dexler, forseta IFOAM, við hátíðlega athöfn.
Hans Erik og Kirsten, kona hans, taka á móti verðlaununum úr hendi Doru Dexler, forseta IFOAM, við hátíðlega athöfn.
Mynd / Aðsend
Utan úr heimi 16. október 2026

Danskur svínabóndi verðlaunaður

Höfundur: Edda Kristín Sigurjónsdóttir

Ein af verðlaunum Evrópusambandsins í lífrænni framleiðslu, EU Organic Awards, féllu í skaut dansks svínabónda, Hans Erik Jørgensen á Risbjerg Landbrug.

Hans Erik, sem einnig er formaður lífrænna landbúnaðargreina í dönsku bændasamtökunum, segir dýravelferð mikilvæga og neytendur framtíðarinnar vilja lífrænt vottaðar vörur. Verðlaunin voru veitt við hátíðlega athöfn í Brussel í lok september. Markmið þeirra er að veita viðurkenningar fyrir framúrskarandi árangur í allri virðiskeðju lífrænna afurða.

Neytendur framtíðarinnar vilja lífrænt

„Reglur Evrópusambandsins í lífrænni ræktun eru okkur mikilvægar,“ segir Hans Erik. Þær tryggi neytendum að samræmi sé á milli landa. Í viðtali um verðlaunin sagðist hann stoltur af verðlaununum, þau séu klapp á öxlina.

Á Risbjerg, sem Hans Erik rekur ásamt eiginkonu sinni, Kirsten Rasmussen, eru árlega framleiddir 6.000 sláturgrísir á 350 hekturum beitarlands. Þar eru einnig nautgripir og hænsni. Þau hjón vinna með skiptiræktun eins og skylt er í lífrænum landbúnaði og beitarstýringu. Þau huga einnig sérstaklega að kolefnisbindingu, með vali á jurtum sem hafa djúpar rætur.

„Ég er viss um að lífrænn landbúnaður er framtíð landbúnaðarins,“ segir Hans Erik. „Við hugsum um náttúruna og dýrin og neytendur framtíðarinnar munu vilja það.“

Dýravelferð mikilvæg

„Dýravelferð er mikilvæg fyrir okkur,“ segir Hans Erik í viðtali um verðlaunin, en valið vekur sérstaka athygli sökum mikillar umræðu í Danmörku að undanförnu um dýravelferð á svínabúum.

Hans Erik segir neytendur þekkja Evrópulaufið, lífræna vottunarmerkið, en þekking þeirra sé takmörkuð á muninum á hefðbundnum og lífrænum landbúnaði, hvað varðar grunngildin um dýravelferð, líffræðilegan fjölbreytileika, heilsu og umhverfislega sjálfbærni.

Besti kvenbóndinn írskur

Kay O´Sullivan var valin besti kvenbóndinn. Hún er fimmta kynslóð bænda á Glynn Organic-býlinu sem er nálægt Cork. Þar er stunduð sauðfjár- og nautgriparæktun. Býlið er algerlega sjálfbært um áburð og fóður og síðan lífrænn búskapur var þar tekinn upp hefur hagnaður aukist.

Aðrir verðlaunahafar eru Bio Bulgaria (Harmonica) sem hlutu verðlaun í flokki bestu matvælaframleiðslu, besti veitingastaðurinn er Zotter Schokolade í Austurríki, besti söluaðili Bosshammersch Hof í Þýskalandi, Cussac-Fort Médoc í Frakklandi var valin besta lífræna borgin og Distretto Sardegna Bio á Ítalíu besta svæðið.

Til gamans má geta að Svíþjóð er í fararbroddi Norðurlandanna með hlutfallslega mest lífrænt vottað ræktunarland, eða 20%, Eistland er með 23% og Liechtenstein trónir á toppnum með 44,6%. Lífrænt vottað ræktunarland á Íslandi er nú um 1%. Markmið stjórnvalda er að tífalda hlutfallið fyrir árið 2040. Markmið Evrópusambandsins er að 25% landbúnaðarlands aðildarríkja verði lífrænt vottað árið 2030.

„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...