Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Eva Margrét Jónudóttir við mælingar í tilraunaverkefni Matís á bænum Birkihlíð í Skagafirði, þar sem slátrað var samkvæmt örslátrunartillögunum.
Eva Margrét Jónudóttir við mælingar í tilraunaverkefni Matís á bænum Birkihlíð í Skagafirði, þar sem slátrað var samkvæmt örslátrunartillögunum.
Mynd / Matís
Fréttir 5. desember 2019

Tillagan um örsláturhús rúmast ekki innan lagalegs svigrúms

Höfundur: smh

Kristján Þór Júlíusson sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra telur að ekki sé svigrúm innan löggjafarinnar og alþjóðlegra skuldbindinga Íslands til að heimila rekstur á svokölluðum örsláturhúsum heima á bæjum.

Það kom fram í svari hans við fyrirspurn Bjarna Jónssonar, varaþingmanns Vinstri grænna.

Bjarni spurði hvort ráðherra hefði í hyggju að breyta reglum um örslátur­hús og auka frelsi sauðfjárbænda til að slátra eigin lömbum og selja afurðir þeirra beint til neytenda – hvort lagalegt svigrúm væri til þess.

Ráðherra segir í svarinu að niðurstaða skoðunar á undanförnum mánuðum, í samráði við Matvælastofnun og Bændasamtök Íslands, leiði í ljós að tillaga um slík sláturhús – þar sem bændum sé heimilt að slátra, vinna og selja afurðir sínar heima á bæ – rúmist ekki innan löggjafarinnar og alþjóðlegra skuldbindinga Íslands.

Sérstaklega er tiltekin sú ástæða að í sértækum evrópskum reglum (nr. 854/2004) um skipulag opinbers eftirlits með afurðum úr dýraríkinu, er kveðið á um skoðun opinbers dýralæknis fyrir og eftir slátrun.

Í svarinu kemur fram að samráð hafi verið haft við nágrannaþjóðir, svo sem Noreg, Þýskaland og Finnland.

Engin bein aðkoma dýralækna í örslátrunartillögum

Í tillögum Matís að reglum um örslátrun, sem kynntar voru í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu í september á síðasta ári, er ekki gert ráð fyrir beinni aðkomu dýralækna; hvorki fyrir né eftir slátrun – eða á meðan slátrun stendur. Tilkynna beri hins vegar um slátrun til eftir­litsdýralæknis með 48 klukkustunda fyrirvara. Dýralæknum er hins vegar heimilt að skoða dýrin, samkvæmt tillögunum. 

Fyrir slátrun myndu bændur taka myndir af lifandi dýrunum og eftir slátrun af heilum skrokkum og innyflum hvers dýrs – og senda þær dýralækni innan tiltekins frests væri þess óskað. 

Í tillögunum er lögð áhersla á hreinlæti og þjálfun starfsmanna/bænda eins og í öðrum sláturhúsum.

Sóknarfæri til verðmætasköpunar fyrir lítil sláturhús

Ráðherra segir í svarinu að í reglugerð um lítil matvælafyrirtæki og hefðbundin matvæli séu sérstök ákvæði varðandi lítil sláturhús. Lítil reynsla sé komin á framkvæmd hennar en fram kemur að talið sé að þar geti falist ákveðin sóknarfæri til aukinnar verðmætasköpunar. Ekki er tekið fram í hvaða ákvæðum þau sóknarfæri kunni að felast.

Það virðist hins vegar ekki vera grundvallarmunur á reglugerðum fyrir lítil og stór sláturhús, sérstaklega í því sem snýr að bændum. Aðalmunurinn á hefðbundnu sláturhúsi, hvað heilbrigðiseftirlit dýralæknis snertir, er sá að varðandi lítil sláturhús er ekki gerð krafa um stöðuga viðveru samþykkts dýralæknis á meðan slátrun stendur yfir – að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.

Í svarinu til Bjarna segir loks að í ráðuneytinu verði áfram unnið að því að leita leiða til að auka verðmætasköpun bænda í samstarfi við Matvælastofnun og Bændasamtök Íslands og fylgst með þróun mála í nágrannaríkjunum sem miða að því að auðvelda starfsemi lítilla eða færanlegra sláturhúsa.  

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna
Fréttir 13. júní 2022

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna

Nýlega skrifuðu forsvarsmenn Örnu í Bolungarvík og forsvars- menn Reykjavík...

Samdráttur í sölu á fræi
Fréttir 8. júní 2022

Samdráttur í sölu á fræi

Samkvæmt lauslegri könnun Bændablaðsins er búið að flytja inn rúm tvö tonn a...

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu
Fréttir 8. júní 2022

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu

Rúmlega tuttugu íslensk fyrirtæki sem tengjast landbúnaði og matvælaframleiðslu ...