Endurheimt vistkerfa á ríkisjörðum

Í undirbúningi er átak í endurheimt votlendis á ríkisjörðum í umsjón Lands og skógar.

Verkefnið er liður í boðuðum aðgerðum stjórnvalda gegn loftslagsbreytingum, en lögð er áhersla á endurheimt vistkerfa sem meginstoð í þeim aðgerðum.

Sex ríkisjarðir í sumar

Byrjað verður á sex ríkisjörðum strax næsta sumar og svo öðrum sjö sumarið 2027. Samkvæmt upplýsingum frá Landi og skógi er um umfangsmikla endurheimt vistkerfa að ræða.

Á þessu ári er stefnt að endurheimt á um 239 hekturum, gróflega áætlað. Jarðirnar eru flestar í eyði eða í umsjá ríkisstofnana og staðsettar á Suður-, Vestur- og Austurlandi. Samhliða er gert ráð fyrir endurheimt birkiskóga á þremur ríkisjörðum árið 2026, samtals á um 55 hekturum. Verkefnin eru að mestu leyti innan núverandi umsjónarsvæða Lands og skógar á Suðurlandi, en jafnframt er unnið að frekari undirbúningi endurheimtar birkiskóga víðar um landið. Þessi verkefni eru hluti af stærra átaki sem Land og skógur hyggst ráðast í til að efla birkiskóga landsins.

Undirbúningur hafinn

Árið 2027 er stefnt að endurheimt votlendis á samtals um 371 hekturum. Einnig er áætlað að endurheimta birkiskóga á sjö ríkisjörðum á um 400 hektara svæði.

Í svörum Lands og skóga við fyrirspurn um verkefnin segir að undirbúningur aðgerða fyrir árið 2026 sé þegar hafinn, samhliða skipulagningu verkefna fyrir árið 2027. Unnið sé að kortlagningu svæða, nánari útfærslu framkvæmda og gerð umsókna um nauðsynleg framkvæmdaleyfi. Þá sé jafnframt unnið að greiningu á hentugleika annarra ríkisjarða til endurheimtar votlendis og birkis í tengslum við forgangsröðun aðgerða á komandi árum.

Lögð verði rík áhersla á gott samstarf við heimafólk og aðra hagaðila í allri áætlanagerð og framkvæmd. Áformað sé að kynna verkefnin í heimabyggð auk þess sem samráð verður haft við nágranna og nærsamfélög, enda litið svo á að samfélagsleg sátt sé forsenda árangursríkrar endurheimtar.

Röskun á 90% votlendis

Í tilefni af alþjóðlegum degi votlendis 2. febrúar var fjallað um votlendi og fyrirhugað verkefni á vef Lands og skógar. Þar segir að frá iðnbyltingu hafi nærri 90% af öllu votlendi í heiminum verið raskað og staðan nú sé sú að hraðar gangi á votlendi í heiminum en skóga.

Íslendingar geti nú lagt sitt af mörkum til þeirrar baráttu að snúa þróuninni við. Mikið votlendi hafi verið ræst fram á Íslandi á síðustu öld, en nú hafi búskapur víða dregist saman eða lagst af og því séu tækifæri til að breyta framræstu landi í votlendi á ný með öllum þeim ávinningi sem í því felst. Með því minnkar losun koltvísýrings frá landi og til verði vistkerfi sem séu mikilvæg fuglasvæði og fóstri fjölbreytt lífríki.