Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 mánaða.
Borðviður sem unninn er úr samlímdum hamptrefjum.
Borðviður sem unninn er úr samlímdum hamptrefjum.
Mynd / HempWood
Fréttir 8. nóvember 2021

Hampur notaður sem harðviður og sagður 20% sterkari en eik

Höfundur: Hörður Kristjánsson

Iðnaðarhampur sem mikið var notaður á öldum áður, m.a. í kaðla- og seglagerð, hefur fengið mjög vaxandi athygli á undanförnum árum. Það eru einkum umhverfisáskoranir sem byggja á að horfið verði frá notkun kemískra efna sem unnin eru úr jarðolíu, sem ýtt hafa undir umræðuna. Nú er það nýting á hampi í við sem sagður er 20% sterkari og 100 sinnum hraðvaxnari en gamla góða eikin.

Það er þó ekki bara iðnaðarhampur sem rætt er um í þessu sambandi. Víða í ríkjum Bandaríkjanna er orðið heimilt að rækta lyfjahamp, en hliðarafurð þeirrar framleiðslu eru stilkar jurtarinnar sem hafa mikinn vaxtarhraða. Jafnvel er farið að tala um að hampur kunni að verða arftaki bómullar í fatnað.

Með einkaleyfi á HempWood

Nú þegar það er löglegt að rækta hamp í Bandaríkjunum, er verkfræðingurinn Greg Wilson, sem hefur eytt síðasta áratug í að þróa úr hampi „harðvið“, að byggja 6 milljóna dollara verksmiðju til að framleiða vöruna í massavís. Einkaleyfisvarða hugmyndin hans heitir „HempWood“, eða hampviður. Hann er gerður úr þjöppuðum hampkvoðutrefjum, sem haldið er saman með lími sem unnið er úr soja.

Byggt á reynslu á framleiðslu úr bambus og úrgangsviði

Greg Wilson er eigandi HempWood. Hann var líka brautryðjandi í bambus­gólfefnaiðnaðinum áður en hann beindi sjónum sínum að hampi. Fyrirtækið notar tækni sem er þekkt í kínverskum bambusiðnaði, auk tækni sem þróuð var hjá SmartOak Pty Ltd í Tasmaníu, öðru fyrirtæki í eigu Greg Wilsons, sem starfar undir regnhlífarfyrirtækinu Hardlam. Það framleiðir samlímdar pressaðar viðarvörur með því að nota úrgangstimbur sem annars fer í viðarkurl. Þar er líka framleitt gólfparket og veggklæðning undir heitinu TasOAK. Wilson hefur komið víða við og starfað m.a. í Kína, Evrópu og Ástralíu.

Greg Wilson, hugmyndasmiðurinn og eigandi HempWood.
Hampviður 20 prósent harðara en eik og vex 100 sinnum hraðar

Þó að það gæti hljómað eins og einhver nýmótuð útgáfa af spónaplötum, er það alls ekki raunin. Þessi hampviður lítur nefnilega út ekki ósvipað eik, en er í raun 20 prósent harðara en það fræga harðviðartré. Hampurinn vex líka 100 sinnum hraðar en eikin. Það tekur eikartré að minnsta kosti 6 áratugi að þroskast til að nýtast í timbur, en hampurinn nær fullum þroska á vel innan við 6 mánuðum.

Fyrirtækið HempWood segir að afurðir þess verði orðnar samkeppnishæfar við ameríska eik þegar á þessu ári. Sagt er að verið sé að vinna að sölu framleiðsluleyfa í Evrópu, Kanada og í Ástralíu. Fyrirtækið verður með höfuðstöðvar í Kentucky, þar sem nú þegar er verið að rækta meira en 40.000 hektara af hampi. HempWood verður m.a. hægt að nota til að búa til viðarbita, gólfefni, skurðbretti og hjólabretti, á mun lægra verði, að sögn stjórnenda fyrirtækisins, en hlutir sem unnir eru úr eik.

Minnkar álag á eikarskóga

Nýting á hampi sem staðgengilsefni fyrir eik þykja góðar fréttir fyrir eikartré. Þau eru meðal þeirra trjáa sem eru í útrýmingarhættu á jörðinni vegna mikillar eftirspurnar. Eik var á árum áður eftirsótt til skipasmíða og sóttu Bretar m.a. stíft í eikarskóga í Baskalandi á Norður-Spáni. Þá var mikill fjöldi eikarbáta smíðaður á Íslandi á síðustu öld þegar hér var starfandi mjög stór hópur menntaðra tréskipasmiða. Þá hefur eik verið eftirsótt við smíði á gegnheilum húsgögnum. Margir hugsa sér nú til hreyfings í að nota hamp sem burðarefni í smíðavið. 

Skylt efni: hampur | iðnaðarhampur

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna
Fréttir 13. júní 2022

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna

Nýlega skrifuðu forsvarsmenn Örnu í Bolungarvík og forsvars- menn Reykjavík...

Samdráttur í sölu á fræi
Fréttir 8. júní 2022

Samdráttur í sölu á fræi

Samkvæmt lauslegri könnun Bændablaðsins er búið að flytja inn rúm tvö tonn a...

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu
Fréttir 8. júní 2022

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu

Rúmlega tuttugu íslensk fyrirtæki sem tengjast landbúnaði og matvælaframleiðslu ...

Rafmagnsfjórhjól frá Tékklandi
9. nóvember 2020

Rafmagnsfjórhjól frá Tékklandi

Teppið Tólf ský
17. desember 2019

Teppið Tólf ský

Nautgripir – baulaðu, búkolla
15. febrúar 2016

Nautgripir – baulaðu, búkolla

Styðja nýliða
10. ágúst 2022

Styðja nýliða

Rifs- og sólber
22. ágúst 2014

Rifs- og sólber