Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Eignaupptaka
Skoðun 1. júní 2018

Eignaupptaka

Höfundur: Hörður Kristjánsson

Það er afar áhugavert að fylgjast með tölum Seðlabanka Íslands um verðbólgu á Íslandi þessa dagana í samanburði við tölur Eurostat, hagstofu Evrópusambandsins. Þó okkur sé talin trú um að hagspekin sé sú sama þá er niðurstaða hagfræðinga hvort sínum megin Atlantsála gjörólík.

Seðlabanki Íslands segir okkur að hamingja okkar felist í þeirri einstöku snilld að halda stýrivöxtum eins háum og mögulegt er. Það hafi hemil á efnahagslífinu og dragi úr þenslu og hættunni á verðbólgu.

Stýrivextirnir, sem nú má ekki kalla annað en meginvexti, eru 4,25% og hafa ekkert breyst síðan 18. apríl. Lengst af á síðustu misserum hafa þeir reyndar verið yfir 5%. Svo segir Seðlabankinn  okkur að verðbólgan sé 2,3% og þá er að sjálfsögðu reiknað samkvæmt séríslenskri hagspeki með húsnæðisliðinn inni í jöfnunni, sem önnur Evrópulönd gera ekki. Þannig fá stjórnendur banka heimild til að reikna 2,3% verðbólgu ofan á öll verðtryggð lán landsmanna og glotta út í annað. Enda skiluðu fjármálastofnanir hver um sig tugum milljarða í gróða á síðasta ári og gera enn. Því hærra sem húsnæðisverð skrúfast upp, því meira græða bankarnir.

Það má kannski segja að 2,3% verðbólga sé ekki mikið ef miðað er við þá klikkuðu rússíbanareið sem Íslendingar hafa siglt í gegnum á liðnum áratugum. Samt eru 2,3% verðbólguvextir hreint vaxtaokur þegar undir liggja 4,25% stýrivextir. Svo þykjast menn vera hissa á því að í þessu „gargandi góðæri“ séu þúsundir Íslendinga að berjast í bökkum.

Það þarf ekki að fara langt til að sjá í hverju blekkingin liggur. Þar nægir að fara inn á vefsíðu Eurostat. Þar er útlistuð reiknuð árleg verðbólga í öllum Evrópusambandsríkjunum, auk Noregs, Sviss og Íslands. Það er samt greinilega eftir allt annarri formúlu en Seðlabanki Íslands og Hagstofan leyfa sér að nota. Eurostat notar samræmda neysluvísitölu (Harmonised Index of Consumer Prices - HICP), líkt og hér er gert, en innihald vísitölunnar er augljóslega ekki það sama.

Samkvæmt Eurostat ríkir verðhjöðnun á Íslandi en ekki verðbólga. Að bregðast við slíku með háum stýrivöxtum hefur aldrei þótt góð latína og raunar að flestra mati stórhættuleg hagstjórn. Það mun fyrr en seinna hafa skelfilegar afleiðingar. Bakslag í þenslunni sem hér hefur skapast vegna stöðugrar aukningar ferðamanna, kann að verða þúfan sem veltir því hlassi sem þessi stefna hefur hlaðið upp.
Eins og áður sagði mælir Seðlabankinn verðbólguna nú 2,3% og hefur hún lækkað um 0,5 prósentustig síðan í mars. Hjá Eurostat mælist verðbólgan á Íslandi alls ekki 2,3% heldur -0,7%. Í apríl 2017 var hún -0,8% og -2,2% í nóvember. Verðbólgan á Íslandi er búin að vera neikvæð í öllum mánuðum frá áramótum ef undan er skilinn mars, samkvæmt tölum Eurostat. Hún var -0,7% í janúar, -1,0% í febrúar,  +0,3% í mars og -0,7% í apríl. Hvergi í Evrópusambandslöndunum er jafn mikil verðhjöðnun og hér og það er aðeins í tveim ríkjum ESB sem ríkir verðhjöðnun, það er á Írlandi -0,1% og -0,3% á Kýpur. 

Einhver kann að spyrja hvort þetta sé bara ekki hið besta mál. Verðbólgan bara enn minni en Seðlabankinn segir okkur.  – Nei, svo huggulegt er það ekki. Þetta segir einfaldlega það að með þeim reikningskúnstum sem hér eru viðhafðar er búið að stela af skuldurum á Íslandi þessum mismun. Í apríl munar þar 3 prósentustigum sem notuð eru til að skrúfa upp lán á 4,25% stýrivaxtagrunni. Þetta er ekkert annað en eignaupptaka og rán um hábjartan dag og þetta er búið að stunda árum saman – og allt með samþykki Alþingis. 

Skylt efni: Peningar | gengi

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar
Fréttir 27. nóvember 2021

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar

Samkvæmt heimildum Bændablaðsins mun þingmaður Vinstri grænna vera með ráðuneyti...

Bitbein um áburðarnotkun
Fréttir 26. nóvember 2021

Bitbein um áburðarnotkun

Lífrænir bændur í Danmörku geta nýtt sér húsdýraáburð frá ólífrænum búum í meira...

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega
Fréttir 26. nóvember 2021

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega

Í síðasta Bændablaði var greint frá því að samkvæmt könnun sem kynnt var af Euro...

Kolefnissporið kortlagt
Fréttir 26. nóvember 2021

Kolefnissporið kortlagt

Skútustaðahreppur hefur samið við nýsköpunarfyrirtækið Greenfo um að kortleggja ...

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki
Fréttir 25. nóvember 2021

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki

Vetnisvæðing, sem nú er rekin áfram af mikilli ákefð hjá öllum stærstu iðnríkjum...

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama
Fréttir 25. nóvember 2021

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama

Norðmenn hafa upplifað spreng­ingu í uppsetningu vindorkustöðva á undanförnum ár...

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn
Fréttir 24. nóvember 2021

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn

Fyrirtækið Ver lausnir í Garðabæ hefur verið að vinna að athyglisverðu verkefni ...

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts
Fréttir 24. nóvember 2021

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts

Nýr upplýsingabæklingur hefur verið gefinn út undir merkjum Íslensks gæðanauts. ...