Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 5 ára.
Vilt þú að það séu framleidd matvæli á Íslandi?
Mynd / TB
Skoðun 29. nóvember 2018

Vilt þú að það séu framleidd matvæli á Íslandi?

Höfundur: Jóna Björg Hlöðversdóttir formaður Samtaka ungra bænda, jona.bjorgum@gmail.com
Ef að samfélagið er sammála um að matvælaframleiðsla sé ein af grunnstoðum tilverunnar, þá eykur það bæði traust neytenda og ekki síður traust og sjálfsvirðingu framleiðendanna sjálfra.
 
Á síðustu árum hefur umhverfi okkar breyst, fæðuöryggi er í umræðunni. Ástæðurnar eru margvíslegar, loftslagsbreytingar, sem urðu meðal annars til þess að þurrkar stórsköðuðu norræna landbúnaðarframleiðslu með tjóni upp á hundruð milljarða, einnig má nefna hótanir um tollastríð milli stórvelda. Þetta getur breytt stöðu smáríkja á örskotsstundu.
 
Hagsmunir neytenda og bænda eru þeir sömu en Ísland er að mestu leyti orðið þéttbýlissamfélag og stundum virðist bilið á milli okkar vera hræðilega langt. Neytendur hafa stundum takmarkaða þekkingu á hvernig maturinn verður til og á því sem bændur gera. Bændur þurfa líka að skilja hvað það er sem neytendur vilja fá þegar þeir fara út í búð að kaupa inn fyrir kvöldmatinn. 
 
Leiðum bændur og neytendur saman
 
Þetta bil á milli neytenda og bænda þarf að brúa. Þessar brýr skulum við byggja saman. Í fyrsta lagi má nefna REKO-hringi sem eru byggðir á finnskri hugmyndafræði um vistvæna og heiðarlega viðskiptahætti (kannski þarf að finna íslenskt heiti á REKO). Tilgangurinn með REKO er að efla nærsamfélagsneyslu og leiða framleiðendur og kaupendur saman, gera matarhandverki og heimavinnslu hærra undir höfði og færa framleiðendur nær eldhúsinu. Í REKO fara fram milliliðalaus viðskipti milli smáframleiðenda og neytenda. REKO-hringir eru nú starfandi í 6 löndum, í 300 hringjum með áætlaða 11 milljarða veltu. Hér á landi hafa tekið til starfa REKO-hringir í Reykjavík og á Vesturlandi sem hafa haldið vel heppnaðar vöruafhendingar. Á Norðurlandi og Austurlandi eru fyrstu REKO-viðburðirnir í pípunum.
 
Tökum tillit til menningararfsins í heimavinnslu
 
Að auki verður að gefa bændum og litlum matvælavinnslum kost á að fullvinna sínar afurðir og selja beint inn í eldhús landsmanna. Þar vantar hins vegar sárlega að stjórnvöld taki tillit til menningararfsins í heimavinnslu.
 
Á Íslandi á að vera hægt að tryggja öryggi matvæla og skapa þær aðstæður að smáframleiðendur geti fullunnið sínar afurðir frá grunni. Það ætti ekki að þurfa að kæra forstjóra ríkisfyrirtækis til lögreglu fyrir fyrirfram tilkynnta uppreisn gegn reglugerðafargani sem heftir bændur í þeirri viðleitni sinni að viðhalda matarmenningu Íslendinga.
 
Kynnum okkur uppruna matarins
 
Það skiptir fólk máli að vita uppruna þess sem það borðar. Upplýstir neytendur byggja innkaup sín á þeirri þekkingu sem þeir hafa.
 
Þegar neytendur hafa innsýn í matvælaframleiðslu, hafa þeir forsendur til að taka upplýstar ákvarðanir í sínum innkaupum, en stjórnvöld geta jafnframt haft mikil áhrif með sínum eigin innkaupum. Sem dæmi má nefna að á vegum Reykjavíkurborgar borða um 23 þúsund manns hádegismat á virkum degi, flest þeirra börn. Í nýsamþykktri matarstefnu borgarinnar er eitt yfirmarkmiðanna það að stytta leiðina og gera hana sýnilegri frá bónda ofan í maga. 
 
Þetta ætti að vera leiðarhnoð okkar allra í matarinnkaupum.
Fyrsti umplöntunarróbóti landsins
Fréttir 19. apríl 2024

Fyrsti umplöntunarróbóti landsins

Í maí í fyrra var settur upp umplöntunarróbóti á gróðrarstöðinni Sólskógum í Kja...

Ólöglegur frágangur á dýrahræjum
Fréttir 19. apríl 2024

Ólöglegur frágangur á dýrahræjum

Opinn gámur, yfirfullur af dýrahræjum, stóð á dögunum á steyptu bílastæði við in...

Verslunarrekstur í dreifbýli er samfélagsverkefni
Fréttir 18. apríl 2024

Verslunarrekstur í dreifbýli er samfélagsverkefni

Vegamót á Bíldudal er matvöruverslun og veitingastaður. Gísli Ægir Ágústsson, ve...

„Allt of fáar messur“
Fréttir 18. apríl 2024

„Allt of fáar messur“

Tryggvi Sveinn Eyjólfsson, sem er á sautjánda aldursári, hefur vakið athygli fyr...

Íslenskar sængur um allan heim
Fréttir 18. apríl 2024

Íslenskar sængur um allan heim

Íslenskur dúnn ehf. selur æðardúnsængur beint til viðskiptavina um heim allan. Þ...

Vörðust ásælni ríkisins í jarðareign
Fréttir 17. apríl 2024

Vörðust ásælni ríkisins í jarðareign

Kristín Lárusdóttir og Guðbrandur Magnússon, bændur að Syðri- Fljótum í Meðallan...

Breyttar reglur um flutning líflamba
Fréttir 17. apríl 2024

Breyttar reglur um flutning líflamba

Verklagsreglur hafa verið endurskoðaðar um flutning á lömbum með verndandi eða m...

Gýgjarhólskot ræktunarbú ársins
Fréttir 16. apríl 2024

Gýgjarhólskot ræktunarbú ársins

Á fagfundi sauðfjárræktarinnar sem haldinn var á dögunum var Gýgjarhólskot í Bis...