Vatnsauðlindir Íslands skapa þjóðinni mikla sérstöðu

Í nýlegri skýrslu Arion banka um íslenska matvælaframleiðslu kemur fram að Ísland hefur mikla sérstöðu hvað varðar aðgengi að vatni. Vatnsforði á íbúa hér á landi er um 90-falt meiri heldur en í heiminum að meðaltali. 

 

Matvælaframleiðsla krefst yfirleitt mikils vatns og þar hefur Ísland hlutfallslega yfirburði. Mun mikilvægi slíkra vatnsauðlinda að líkindum aukast í takt við vöxt efnahagsumsvifa og mannfjölda í heiminum. Talsvert er síðan hernaðaryfirvöld, m.a. í Bandaríkjunum, byrjuðu að tala um að næstu stórátök í heiminum muni snúast um mat og aðgengi að vatni. 

 

Víða farið að ganga á vatnsforða þjóða

 

Með auknum fólksfjölda eykst þrýstingur á vatnsforða. Því má ætla að virði vatnsauðlinda eins og Ísland býr yfir sé að aukast og muni aukast áfram. Einkum ef haft er í huga að landbúnaður stendur undir 60% af ferskvatnstöku í heiminum og að auka þarf framleiðslu á næstu árum vegna fólksfjölgunar. Víða um heim er þetta orðið stórvandamál og nægir þar að nefna helst ávaxtaræktarhéruð í Kaliforníu í Bandaríkjunum og stór þéttbýlissvæði á Indlandi.  

 

 

Góð staða á Íslandi

 

Sökum fámennis, mikillar úrkomu, vatnsforðabúra í formi jökla og annarra þátta er gnægð af fersku vatni á Íslandi. Slíkt er hins vegar ekki tilfellið víðast hvar í heiminum. Á heimsvísu minnkaði ferskvatnsforðinn um 10% að meðaltali á árunum 2007 til 2014. Mest minnkaði vatnsforðinn í löndum sunnan Sahara-eyðimerkurinnar, eða um 21%. Í Mið-Austurlöndum og Norður-Afríku minkaði forðinn um 13%, í Evrópu og Mið-Asíu um 10%, í Suður-Asíu um 9%, um 6% í Norður-Ameríku og um 8% í Suður-Ameríku og í löndum við Karíbahafið. 

 

Í skýrslunni segir að ef gert sé ráð fyrir að vatnsforðinn breytist ekkert frá því sem hann er í dag og ekkert vatn bætist við, myndi vatnsforðinn á Íslandi duga í rúm 1.000 ár. Hringrás vatns í náttúrunni gerir það aftur á móti að verkum að vatnið dugar um ókomna tíma svo lengi sem ekki er gengið á endurnýjun vatnsbirgðanna. Verðmæti Íslands eykst því jafnt og þétt í hlutfalli við þverrandi ferskvatnslindir í öðrum heimshlutum.