Stærstu vísundahjarðirnar í Evrópu eru í Póllandi og Belarús.
Stærstu vísundahjarðirnar í Evrópu eru í Póllandi og Belarús.
Mynd / Oscar Jablonski - Unsplash
Utan úr heimi 2. október 2026

Evrópski vísundastofninn stækkar enn

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Rúmlega 250 vísundar lifa í Tarcu-fjöllum Rúmeníu en stofninn hefur ekki verið stærri þarlendis síðan að vísundurinn var kynntur aftur inn í vistkerfið árið 2012. Helmingur dýranna fæddist og komst á legg í náttúrunni sem bendir til þess að stofninn geti viðhaldi sér sjálfur.

Evrópski vísundastofninn var á barmi útrýmingar í byrjun síðustu aldar en síðasti villti vísundurinn var skotinn árið 1927 og voru þá aðeins 54 dýr eftir í dýragörðum í heiminum. Náttúruverndarsamtök í samstarfi við vísindamenn hófu að bjarga vísundastofninum og kynna hann aftur inn í vistkerfi Evrópu allt frá árinu 1950. Stofninn stækkaði í fyrstu hægt en á síðustu 10 árum hefur hann stækkað jafnt og þétt. Í dag eru rúmlega 8.000 vísundar víðs vegar í Evrópu og stærstu hjarðirnar eru í Póllandi og Belarús.

Mörg dæmi eru um jákvæð áhrif vísunda á vistkerfin sem þeir búa í. Í Rúmeníu eru vísbendingar þess efnis að vísundahjörðin stuðli að aukinni kolefnisbindingu þar sem dýrin ganga jafnt á landið, endurvinna næringarefni sem stuðla að frjósamari jarðvegi, dreifa fræjum og þjappa jarðveginum sem kemur einnig í veg fyrir að kolefni losni út í andrúmsloftið.

Í Bretlandi hefur líffræðilegur fjölbreytileiki aukist í skóglendinu þar sem vísundahjörðin dvelur auk þess sem skógurinn hefur stækkað á ný og í Hollandi eru dæmi um að fuglar nýti sér vetrarkápur vísundanna sem þeir ganga úr á vorin til þess að byggja og fóðra hreiður sín. Á vef samtakanna Rewilding Europe, sem leiða verkefnið ásamt World Wildlife Fund (WWF), kemur fram að vísundurinn geri einnig landslagið aðgengilegra fyrir aðrar dýrategundir með sínum lifnaðarháttum.

Tegundin er þó enn á válista og þarf því að fylgjast með afdrifum og ferðum hjarðanna, setja inn ný dýr til að stuðla að heilbrigðum stofni og halda áfram að kynna nærsamfélögum vísundanna hvernig best sé að lifa í sátt og samlyndi við þennan evrópska hárprúða risa. 

Skylt efni: Evrópa | villt dýr

„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...