Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Nákuðungar verða nú algengari fyrir austan vegna hlýnunar sjávar.
Nákuðungar verða nú algengari fyrir austan vegna hlýnunar sjávar.
Mynd / iNaturalist
Fréttir 31. ágúst 2023

Nákuðungar sniglast um austfirskar fjörur

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Nákuðungur (Nucella lapillus) er nú farinn að sjást æ oftar í fjörum Austurlands en lengi var talið að sjór austan við land væri of kaldur til að nákuðungar fengju lifað þar.

Teknir voru saman allir fundarstaðir nákuðungs á Austurlandi nú í sumar og annaðist Náttúrustofa Austurlands verkefnið í kjölfar þess að tegundarinnar varð vart í fjöru utan við Skálanes í Seyðisfirði í júnílok.

Kuðungurinn hefur samkvæmt samantektinni fundist á í það minnsta sex stöðum eystra; í Finnafirði, Bjarnarey, Skálanesfjöru, á Teigarhorni, Djúpavogi og Stokksnesi.

Hlýnun sjávar gæti verið völd að breytingunni en fram til þessa hefur kuðungurinn, sem er sæsnigill af dofraætt, einkum fundist og verið algengur við suðvestur- og vesturströnd Íslands og allra helst í grýttum þangfjörum. Finnst hann einnig á ströndum norðvestanlands þótt í minna mæli sé.

Nákuðungur er við norðurmörk útbreiðslu sinnar hér á Íslandi. Hann er kjörfæða fyrir bogkrabba og ýmsa fugla sem leita ætis í fjörum en lifir sjálfur mest á hrúðurkörlum og smákræklingum. Hann verður kynþroska við þriggja ára aldur og elstu dýrin verða um tíu ára.

Nákuðungurinn er fæða fyrir ýmsa fjörufugla á borð við tjalda, tildrur og sendlinga en æður og mávar fúlsa heldur ekki við þeim. Hann lifir almennt í öllum fjörum hvort sem er brimsömum eða skjólsælum en liggur marga mánuði í dvala undir slútandi steinum að vetrarlagi.

Kuðungstegundin er vöktuð af Rannsóknasetri Háskóla Íslands á Suðurnesjum, meðal annars er það gert til að fylgjast með styrk lífrænna tinsambanda í lífríki sjávar.

Skylt efni: Nytjar hafsins

Umfang glýfosatnotkunar á Íslandi
Fréttir 18. júní 2026

Umfang glýfosatnotkunar á Íslandi

Bændur þurfa að hafa annað en eigin orð fyrir gæðum framleiðslu sinnar, segir ga...

Hátt hlutfall eilífðarefna í blóði Norðmanna
Fréttir 18. júní 2026

Hátt hlutfall eilífðarefna í blóði Norðmanna

Sjö eilífðarefni (PFAS efni) fundust í öllum blóðsýnum og mikill þéttleiki PFAS ...

Sameinuðu þjóðirnar vara  við sýklalyfjaónæmi
Fréttir 18. júní 2026

Sameinuðu þjóðirnar vara við sýklalyfjaónæmi

Sameinuðu þjóðirnar vara við því að notkun sýklalyfja í búfénaði gæti aukist um ...

Þörf á innviðauppbyggingu utan þéttbýlis
Fréttir 18. júní 2026

Þörf á innviðauppbyggingu utan þéttbýlis

Sífellt fleiri Íslendingar nýta sér reiðhjól, ekki aðeins sér til afþreyingar eð...

Ávinningur matvælarannsókna
Fréttir 16. júní 2026

Ávinningur matvælarannsókna

Árlegt málþing Matís, með yfirskriftinni Ávinningur matvælarannsókna, fór fram í...

Mikilvægi moldar
Fréttir 16. júní 2026

Mikilvægi moldar

Mikilvægi moldar var rætt á málþingi í Norræna húsinu 4. júní síðastliðinn. Þar ...

HÍ og Hólaskóli í Háskólasamstæðu
Fréttir 16. júní 2026

HÍ og Hólaskóli í Háskólasamstæðu

Háskóli Íslands og Háskólinn á Hólum sameinast undir merkjum háskólasamstæðu Hás...

Landsmótsandi á Hólum
Fréttir 16. júní 2026

Landsmótsandi á Hólum

Metfjöldi miða seldist í forsölu á Landsmót hestamanna sem fer þetta árið fram a...