Meiri uppskera af gulrótum og kartöflum en minna af rauðkáli

Samkvæmt nýjum uppskerutölum frá garðyrkjubændum í útiræktun grænmetis, varð talsverð aukning í uppskerumagni á kartöflum og gulrótum í haust miðað við á síðasta ári, en mun minna var skorið upp af rauðkáli miðað við tvö undanfarin ár.

Meginlínurnar eru hins vegar þær sömu ár eftir ár, að sögn Helga Jóhannessonar, garðyrkjuráðunautar hjá Ráðgjafarmiðstöð landbún­ aðarins. Framleiðslumagn sé svipað þrátt fyrir meiri hvata til aukinnar framleiðslu og áformum stjórnvalda í þá átt.

Framleiðendur meira og minna þeir sömu

Hann segir að skýringuna á sveiflum í uppskerumagni einstakra tegunda sé að finna í tíðarfarinu.

„Við höfum ekki enn þá séð hektaratölurnar fyrir 2022, en fljótt á litið sýnist mér að þetta séu sömu framleiðendur að framleiða á svipuðum hektarafjölda og undanfarin ár. Þeir fáu aðilar sem koma nýir inn byrja flestir smátt og vigta því lítið inn í heildarmagnið. Munur milli ára í uppskeru er því fyrst og fremst vegna breytileika í veðurfari,“ segir Helgi, spurður um hvort einhver fjölgun hafi orðið í þessari stétt.

„Það er áhyggjuefni að hægt gengur að auka ræktun á grænmeti þrátt fyrir aukinn stuðning og vilja stjórnvalda. Ég held að þetta sé ekki bara spurning um velvilja og fjárstuðning. Meira þarf að koma til. Það þarf að fara í saumana á þessu í heild sinni, skoða samkeppnisstöðuna og hjálpa nýliðum að komast almennilega af stað með alvöru framleiðslu.“

Stuðningurinn hjálpar ekki þeim sem byrja smátt

„Já, gagnvart útiræktuninni hefur jarðræktarstyrkur hækkað talsvert,“ segir hann, spurður um aukna hvata til aukinnar framleiðslu. „Garðyrkjan hefur verið styrkt sérstaklega umfram aðra jarðrækt – og markmiðið að sjálfsögðu að auka framleiðsluna.

Stuðningur í útiræktun miðast fyrst og fremst við flatarmál í ræktun og því hjálpar stuðningurinn lítið þeim sem eru að byrja með lítið undir. Til þess að gera þetta af alvöru þarf vélar og tæki til að létta vinnuna og kæligeymslur til að geyma uppskeruna. Þetta krefst mikilla fjárfestinga sem fælir þá frá nýja aðila sem gjarnan vilja hasla sér völl í greininni,“ segir Helgi Jóhannesson garðyrkjuráðunautur.