Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Fjórða iðnbyltingin er handan við hornið og er Ísland þannig í öfundsverðri stöðu að nýta sér tækifærin sem í henni felast. Til þess þarf ekki bara góðar tengingar heldur framúrskarandi á öllum sviðum. Mynd / trustmyscience.com
Fjórða iðnbyltingin er handan við hornið og er Ísland þannig í öfundsverðri stöðu að nýta sér tækifærin sem í henni felast. Til þess þarf ekki bara góðar tengingar heldur framúrskarandi á öllum sviðum. Mynd / trustmyscience.com
Mynd / trustmyscience.com
Lesendabásinn 11. desember 2017

Kröftug sókn í fjarskiptum sveitanna og landsins alls

Höfundur: Haraldur Benediktsson
Vegna undirbúnings framkvæmda og gerð fjárhagsáætlana á vegum sveitarfélaga vegna næsta árs er nauðsynlegt að sem fyrst liggi fyrir ákvarðanir sem varða verkefni ársins. Því ákvað ráðherra byggðamála nýverið að birta áætlaða úthlutun fyrir árið 2018, með fyrirvara um samþykkt fjárlaga. 
 
Grunnur að skiptingu þessara fjármuna er alfarið á hendi þeirra sem stýra áherslum í byggðamálum. Í tölublaði Bændablaðsins frá 22. nóvember sl. er sagt frá bókun bæjarráðs Norðurþings um framlög til lagningar ljósleiðara.
 
Haraldur Benediktsson.
Talsverðrar ónákvæmni gætir í fréttinni sem nauðsynlegt er að leiðrétta. Þar er sagt frá viðbrögðum bæjarráðsins við fyrirhugaðri 100 m.kr. styrkveitingu samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins á grundvelli sérstakra byggða­sjónarmiða. Bæjarráðið virðist rugla saman annars vegar sérstökum byggðastyrk og hins vegar samkeppnisstyrk frá fjarskiptasjóði. 
 
Umsóknar- og úthlutunarferli  vegna fyrirhugaðra framkvæmda sveitarfélaga 2018 er langt komið. Þann 23. nóvember síðastliðinn voru opnaðar samtals 102 styrkbeiðnir frá 25 sveitarfélögum. Mat á þeim umsóknum liggur fyrir. Alls eiga 23 sveitarfélög kost á alls 450 m.kr. styrk til þess að tengja um 1.000 lögheimili og vinnustaði með ljósleiðara á næsta ári. Skuldbinding um greiðslu er með fyrirvara um fjárlög og undirritun samnings.
 
Landinu skipt á grunni landshluta­samtaka sveitarfélaga 
 
Samkvæmt úthlutunarskilmálum er landinu skipt á grunni landshluta­samtaka sveitarfélaga og úthlutað innan þeirra svæða, samkvæmt samkeppnisfyrirkomulagi. 
 
Í bókun sveitarstjórnar Norðurþings er reifuð gagnrýni á að úthlutun fjármagns sé tilviljunarkennd og ómarkviss.  Vissulega hefur þetta fyrirkomulag verið gagnrýnt. Það er ætíð vandi að úthluta takmörkuðum fjármunum úr opinberum sjóðum þegar eftirspurn er meiri en framboð. Þá skiptir máli að úthlutun sé gagnsæ og umhverfi hennar stöðugt, þannig að sveitarfélögin geti metið möguleika sína til lengri tíma.
Sérstakur 100 m.kr. byggða­styrkur vegna bæði 2017 og 2018 var ætlaður til að styrkja stöðu veikari sveitarfélaga í samkeppni um styrki frá fjarskiptasjóði. Það hefur augljóslega tekist þar sem flest ef ekki öll sveitarfélög sem hlutu byggðastyrk annaðhvort eru í framkvæmdum eða eiga kost á samkeppnisstyrk vegna 2018.
 
Heildarumfang Ísland ljóstengt er talið vera ríflega 4.000 tengingar á landsvísu. Í lok árs 2018 hefur umrætt styrkjafyrirkomulag þegar skilað um 3.000 tengingum gangi öll fyrirhuguð uppbygging eftir. Upphafleg áætlun um verklok í árslok 2020 er því ekki óraunhæf sýni sveitarfélög áfram sama metnað í umsóknum og verkefnum og verið hefur. Þó er rétt að hafa í huga að þátttaka í verkefninu er valkvæm.
Flest þeirra sveitarfélaga hafa lokið sinni framkvæmd eða eru langt komin sem best voru undirbúin þegar að Ísland ljóstengt hófst 2016 og leikreglurnar lágu fyrir. Þrýstingur á framkvæmdir er mikill hjá íbúum og fyrirtækjum. Virk þátttaka sveitarfélaga og íbúa hefur verið lykilforsenda og drifkraftur þessa landsátaks.
 
Verkefnið Ísland ljóstengt hefur vakið talsverða athygli 
 
Ísland ljóstengt-verkefnið hefur vakið talsverða athygli í öðrum ríkjum. Það er ekki svo að eftirspurn eftir öflugum nettengingum sé einskorðuð við Ísland. Í kosningabaráttu fyrir síðustu þingkosningar í Bretlandi lofuðu báðir stóru flokkarnir þar ljósleiðaravæðingu Bretlands. Þá var athyglisvert að Merkel, kanslari Þýskalands, sagði í sinni kosningabaráttu að Ísland, sem væri fámennt ríki og dreifbýlt land, væri langt á undan Þjóðverjum í byggingu á framtíðar fjarskiptatengingum. Raunar hafa úrbætur fjarskipta í dreifbýli verið áberandi í áherslum stjórnmálamanna í flestum nágrannaríkjum okkar.  
 
Örbylgjusamband í stað gervihnattasambands
 
Á þessu ári hefur fjarskiptasjóður hrint í framkvæmd átaki til að endurbæta netsamband sveitabæja sem hafa til þessa þurft að notast við gervihnattasamband til margra ára. Fjarskiptasjóður hefur á árinu fjármagnað byggingu sveitarfélaga á örbylgjusamböndum gagnvart þeim stöðum sem ekki áttu kost á öðru netsambandi og þannig gjörbylt aðstöðu þeirra heimila og fyrirtækja. 
 
Samstaða náist um að ljúka 100 Mb/s tengingu fyrir árslok 2020
 
Hér á landi skiptir mestu að góð samstaða náist um að ljúka sem fyrst þeim merka áfanga að 99,9% íbúa landsins hafi aðgang að a.m.k. 100 Mb/s tengingu í árslok 2020. Fátt bendir til annars en að það takist.
 
Ísland komið lengra en Suður-Kórea sem var fremst þjóða
 
Ísland komst nýlega í efsta sæti meðal þjóða heims á lista Alþjóða­fjarskiptasambandsins um stöðuna í upplýsingatækni og fjarskiptum. Á síðasta ári var Ísland í öðru sæti listans en hefur nú skotist upp fyrir Suður-Kóreu sem hefur verið í efsta sætinu síðustu ár. Sviss skipar þriðja sætið og Danmörk er í því fjórða. 
 
Getum nýtt tækifærin í fjórðu iðnbyltingunni
 
Fjórða iðnbyltingin er handan við hornið og er Ísland þannig í öfundsverðri stöðu að nýta sér tækifærin sem í henni felast. Til þess þarf ekki bara góðar tengingar heldur framúrskarandi á öllum sviðum. Í því sambandi er tímabært að huga að bættum og hagkvæmari tengingum við útlönd og meta í því sambandi hvort ekki sé ástæða til að fjölga tengingum og rekstraraðilum þeirra bæði vestur og austur um haf. 
Það er kominn tími á Ísland ljóstengt 2.0. Stærri og meiri sókn sem leggur grunn að fjölbreyttu atvinnulífi og verðmætasköpun í stafrænum heimi.
 
Haraldur Benediktsson
formaður fjarskiptasjóðs
Stjórnarsáttmáli nýrrar ríkisstjórnar: tryggja á fæðuöryggi á Íslandi
Fréttir 29. nóvember 2021

Stjórnarsáttmáli nýrrar ríkisstjórnar: tryggja á fæðuöryggi á Íslandi

Stjórnarsáttmáli nýrrar ríkisstjórnar Framsóknarflokks, Sjálfsstæðisflokks og Vi...

Ný hitaveita Hornafjarðar formlega tekin í notkun
Fréttir 29. nóvember 2021

Ný hitaveita Hornafjarðar formlega tekin í notkun

Hitaveita Hornafjarðar var tekin formlega í notkun fimmtudaginn 21. október en l...

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar
Fréttir 27. nóvember 2021

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar

Samkvæmt heimildum Bændablaðsins mun þingmaður Vinstri grænna vera með ráðuneyti...

Bitbein um áburðarnotkun
Fréttir 26. nóvember 2021

Bitbein um áburðarnotkun

Lífrænir bændur í Danmörku geta nýtt sér húsdýraáburð frá ólífrænum búum í meira...

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega
Fréttir 26. nóvember 2021

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega

Í síðasta Bændablaði var greint frá því að samkvæmt könnun sem kynnt var af Euro...

Kolefnissporið kortlagt
Fréttir 26. nóvember 2021

Kolefnissporið kortlagt

Skútustaðahreppur hefur samið við nýsköpunarfyrirtækið Greenfo um að kortleggja ...

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki
Fréttir 25. nóvember 2021

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki

Vetnisvæðing, sem nú er rekin áfram af mikilli ákefð hjá öllum stærstu iðnríkjum...

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama
Fréttir 25. nóvember 2021

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama

Norðmenn hafa upplifað spreng­ingu í uppsetningu vindorkustöðva á undanförnum ár...