Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 mánaða.
Staða nautakjötsframleiðslu
Á faglegum nótum 8. desember 2023

Staða nautakjötsframleiðslu

Höfundur: Sverrir Falur Björnsson

Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins gaf nýlega út skýrslu um afkomu í nautakjötsframleiðslu þar sem farið er yfir rekstrarniðurstöðu úrtaks af 30 nautgripabýlum og þau greind ítarlega.

Í úrtakinu eru 16 býli með holdanaut og 14 með íslensk naut. Niðurstaða skýrslunnar er í meginatriðum svört, afkoma býlanna vægast sagt slæm og útlit fyrir að 2023 endi enn verr.

Ein af áhugaverðustu niðurstöðum skýrslunnar er takmarkaður munur á afurðum holdanauta býlanna og þeirra sem ekki hafa holdanaut.

Yfir öll árin sem rýnt er í skilar nautakjötsframleiðsla tapi. Árið 2019 var tapið á hvert framleitt kíló 541 króna, rúmlega þriðjungur af framleiðslukostnaði. Árið 2022 var tapið komið niður í 311 krónur á kíló, þá orðið 18% af framleiðslukostaði.

Samkvæmt afkomuspá fyrir árið 2023 telur RML að tap af hverju framleiddu kg hafi verið 525 krónur á þessu ári og munar þá mest um hækkandi fjármagnskostnað á milli ára. Þetta erfiða rekstrarumhverfi hefur valdið því að samdráttur hefur orðið í nautakjötsframleiðslu á tíma þegar fólksfjölgun á landinu hefur ýtt eftirspurn eftir mat upp í hæstu hæðir. Árið 2021 og 2022 stóð framleitt magn af nautakjöti nánast í stað en í ár stefnir í samdrátt. Veldur þetta því að framboð íslensks nautakjöts á hverja manneskju á Íslandi (íbúar og ferðamenn) hefur á tveimur árum fallið úr 12,8 kg niður í 10,8 kg. Er þetta að einhverju leyti eðlileg þróun. Framleiðsluferill nautakjöts er langur og sveiflur í eftirspurn hafa verið miklar.

Því er viðbúið að skortur verði á nautakjöti þegar eftirspurn rýkur upp með skömmum fyrirvara.

Magnið sem vantar upp á er þá flutt inn erlendis frá, oft á háu verði. Það sem af er árinu 2023 hefur íslensk framleiðsla staðið undir 70% af nautakjötsframboði á Íslandi og innflutningur 30%. Það er töluvert frávik frá meðaltali síðustu 12 ára. Á því tímabili hefur markaðshlutdeild íslensks nautakjöts verið rúmlega 78% og haldist nokkuð stöðugt. Nú þegar eftirspurn er þegar orðin svona mikil og framboð dregist saman jafnmikið og raun ber vitni verður áhugavert að fylgjast með þróun framleiðslu og markaðshlutdeildar.

Miðað við rekstrarniðurstöðuna sem kemur fram í skýrslu RML og núverandi vaxtastig eru hvatar nautakjötsframleiðenda til að auka framleiðslu líklega takmarkaðir. En aukin eftirspurn gæti þó orðið til þess að ýta upp afurðaverði og bæta þar með rekstrarumhverfi nautakjötsframleiðslu hér á landi.

„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...