Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Verslanir hafa alls ekki skilað afnámi tolla af skóm og fatnaði að fullu
Fréttir 13. maí 2016

Verslanir hafa alls ekki skilað afnámi tolla af skóm og fatnaði að fullu

Höfundur: Hörður Kristjánsson

Hamrað hefur verið á því að matvælaverð á Íslandi sé miklu hærra en þekkist í öðrum Evrópulöndum. Þess vegna sé nauðsynlegt að afnema verndartolla landbúnaðarins á Íslandi. Þessum málflutningi er haldið á lofti þrátt fyrir að tölur Eurostat sýni ítrekað allt annan veruleika.

Svipaðri umræðutækni hefur verið beitt að undanförnu til að sýna  fram á hversu „skaðlegt“ landbúnaðarkerfið á Íslandi sé fyrir neytendur. Þar virðist gengið út frá því að Íslendingar geti ávallt fengið niðurgreiddar erlendar landbúnaðarvörur án þess að leggja þar nokkuð til sjálfir. Forðast hefur verið í þeirri umræðu að fjalla um afleiðingarnar fyrir íslenskt atvinnulíf og byggð víða um land. Hvort þær verði góðar eða slæmar fyrir landið í heild.

Samningur á milli Íslands og Evrópusambandsins um tollalækkanir og breytingar á tollkvótum með landbúnaðarvörur á að óbreyttu að ganga í gildi um næstu áramót. Þó skrifað hafi verið undir hann í  september 2015, þá á Alþingi enn eftir að samþykkja hann. Þykir sumum hann ganga ansi langt í að leggja niður verndartolla fyrir íslenskan landbúnað. Aftur á móti sagðist Sigurður Ingi Jóhannsson, þáverandi  sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, vera ánægður með samninginn. Hann muni hafa jákvæð áhrif fyrir neytendur og skapa sóknarfæri til útflutnings. Svínabændur, alifuglabændur og sumir nautgripabændur eru þó allt annað en ánægðir með samninginn og telja að hann geti stórskaðað viðkomandi greinar.

Neytendur blekktir

Miðað við upplýsingar og út­reikn­inga verðlagseftirlits Alþýðusambands Íslands, sem birtir voru 9. maí, þá  standast fullyrðingar innflytjenda um stórbættan hag neytenda vegna tollalækkana alls ekki. Aftur á móti sýnir skoðun ASÍ svo ekki verður um villst að hagur verslunarinnar batnar svo um munar, á kostnað neytenda. Það er með öðrum orðum verið að blekkja neytendur.

Tollalækkanir og gjaldeyrisbati skilar sér ekki

Í upphafi árs voru tollar felldir niður af fatnaði og skóm. Samkvæmt mati fjármála- og efnahagsráðuneytis átti afnámið að skila að meðaltali 13% verðlækkun til neytenda á þeim vörum sem áður báru tolla.
Til viðbótar við afnám tolla hefur gengi krónunnar styrkst undanfarið sem þýðir að meiri gjaldeyrir fæst fyrir hverja krónu. Það hefði átt að ýta undir enn frekari lækkun á fötum og skóm sem eru að mestu leyti innfluttar vörur. Gallinn er bara samkvæmt könnun ASÍ að gjaldeyrisbatinn skilar sér ekki heldur yfir búðarborðið. Eða eins og ASÍ orðar það: „Þess vegna er niðurstaða verðlagseftirlitsins sú að verslanir hafa alls ekki skilað afnáminu að fullu.“

Verslunarfyrirtækin taka til sín nær helming lækkunarinnar að mati ASÍ

Áætlað var að um 60% vara í vöruflokknum bæru toll fyrir breytingarnar. Því má áætla, að því er segir í  úttekt ASÍ, að afnám tolla af fötum og skóm ætti að skila um 7,8% lækkun á fötum og skóm í „vísitölu neysluverðs“.

„Þegar vísitalan var skoðuð nú í apríl miðað við lok árs 2015 sést í gögnum ASÍ að hún hefur aðeins lækkað um 4% sem er allt of lítið miðað við áætlun verðlagseftirlitsins,“ segir ASÍ.

Í raun er lækkunin rétt um helmingur þess sem eðlilegt getur talist.

Þetta er í fullu samræmi við fyrri kannanir á sambærilegum hlutum sem gerðar hafa verið hérlendis.
Þannig var í frétt RÚV þann 10. ágúst 2015 greint frá því að Ísland væri dýrasta landið af 37 Evrópulöndum í 6 af 12 vöru- og þjónustuflokkum, samkvæmt ­skýrslu hagstofu Evrópusambandsins. Í ýmsum vöruflokkum var samt lítill eða enginn tollur. Staðan var nær óbreytt um síðustu áramót. 

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna
Fréttir 13. júní 2022

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna

Nýlega skrifuðu forsvarsmenn Örnu í Bolungarvík og forsvars- menn Reykjavík...

Samdráttur í sölu á fræi
Fréttir 8. júní 2022

Samdráttur í sölu á fræi

Samkvæmt lauslegri könnun Bændablaðsins er búið að flytja inn rúm tvö tonn a...

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu
Fréttir 8. júní 2022

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu

Rúmlega tuttugu íslensk fyrirtæki sem tengjast landbúnaði og matvælaframleiðslu ...