Útflutningur á timbri innan seilingar

Erlendir aðilar eru farnir að leita til íslenskra fyrirtækja sem framleiða timburafurðir.

Mikil pressa er á Evrópumarkaði og verðhækkanir það miklar að innlendir aðilar geta farið í útflutning á íslenskri framleiðslu og ná betur að keppa við innfluttar afurðir á innanlandsmarkaði. Um er að ræða annars vegar eldiviðarkubba úr timbri ræktuðu í Fljótsdal og hins vegar endurunnið timbur í formi spónaköggla frá Reyðarfirði og Hafnarfirði.

Verðhækkanir erlendis skapa tækifæri

Verð og framboð á timburafurðum í Evrópu hefur hækkað gífurlega á undanförnum misserum. Verðhækkanirnar byrjuðu í heimsfaraldrinum þegar fjöldi fólks fór í framkvæmdir á heimilum sínum. Þegar lokað var á viðskipti við stærstu útflutningsaðilana á Evrópumarkaði, Rússland og Hvíta-Rússland, varð enn meiri hækkun.

Nú síðast hefur gasskortur keyrt verðið í hæstu hæðir þar sem Evrópubúar nýta timbur í auknum mæli til kyndingar. Út af þessum gífurlegu hækkunum geta íslenskir aðilar keppt við erlenda, þrátt fyrir langar flutningsleiðir.

Íslensk framleiðsla frá grunni

Bjarki Jónsson hjá Skógarafurðum ehf. í Fljótsdal segir fyrirtækið sitt vera komið í samband við danskan heildsala sem vill kaupa af þeim allt að 400 rúmmetra af eldiviði í vetur. Allt er þetta lerki sem fjórir til sex starfsmenn fyrirtækisins framleiða frá grunni. Varan er klofin, þurrkuð og sett í stórsekki sem rúma einn rúmmetra hver, eða 300–360 kílógrömm. Fyrsta sendingin er áætluð með Smyril Line frá Seyðisfirði til Danmerkur í næsta mánuði.

„Við erum að pína okkur svolítið niður í verði til að geta þetta, en þetta eru heilu flutningavagnarnir sem fara í einni lotu,“ segir Bjarki. Þrátt fyrri að íslenskir neytendur borgi hærra verð fyrir sömu vöru, þá sé þetta svo mikið magn sem fer í einu að viðskiptin borga sig.

Samkvæmt Bjarka hefur eldiviðarverð í Danmörku fimmfaldast frá upphafi stríðsins og allt stefnir í frekari hækkanir. Undirbúningur er hafinn að því að setja upp sérstaka vél sem meðhöndlar afskurði frá þeirra helstu starfsemi, sem er framleiðsla á utanhússklæðningum, innanhússpanel og gólfefnum. Þar með gætu þeir búið til annars flokks eldivið sem væri hægt að selja á enn lægra verði.

Endurvinnsla á timbri

Einar Birgir Kristjánsson hjá Tandrabrettum á Eskifirði, sem framleiðir undir vörumerkinu Ilmur, segist hafa orðið var við þrýsting erlendis frá. Fyrirtækið hans hefur lagt áherslu á framleiðslu spónaköggla úr endurunnu timbri og grisjunarviði. Um þessar mundir liggur framleiðslan hjá þeim niðri þar sem verið er að stækka verksmiðjuna. Hann vill því ekki fullyrða neitt um stöðu mála fyrr en framleiðslan fer aftur í gang, en áhuginn erlendis frá á spónakögglum til orkuframleiðslu er sannarlega til staðar.

Þorvaldur Gíslason hjá Furu í Hafnarfirði segir að salan hjá þeim á spæni og spónakögglum hafi aukist um leið og stríðið hófst í Úkraínu og markaður með rússneskt timbur lokaðist. Þar á bæ er stunduð endurvinnsla á vörubrettum og er afurðin undirburður sem hestamenn og bændur nýta sér. Nú þegar orkukreppa ríður yfir Evrópu hafa komið fyrirspurnir frá Danmörku þar sem áhugi er á að kaupa spónakögglana sem eldivið. Enn sem komið er vill Þorvaldur einblína á að sinna innlendum markaði, enda hefur salan aukist umtalsvert eftir að innfluttur undirburður hækkaði í verði.