Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Sandfok í Mývatnssveit 20. maí 2018.
Sandfok í Mývatnssveit 20. maí 2018.
Mynd / Daði Lange Friðriksson
Umhverfismál og landbúnaður 19. júní 2018

Heilmikið rof, sandskaflar á girðingum og tjón á bílum

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir
Geysimikið sandveður gekk yfir Mývatnssveit á hvítasunnudag, 20. maí síðastliðinn, hið mesta í mörg ár. Afleiðingarnar eru ekki að fullu komnar í ljós, en vitað að töluvert var um skemmdir á bílum, ferðalangar gátu ekki barið náttúruperlur augum og líkur eru á að nýjar sáningar hafi að hluta til misfarist.
 
Daði Lange Friðriks­son, héraðsfulltrúi Landgræðslunnar á Norðurlandi eystra, segir að gríðarlegt magn af efni hafi verið á ferðinni þennan sunnudag og rofmátturinn svakalegur. 
 
Þarna má vel greina sandstorminn í bakgrunni. 
 
„Gróður var á þessum tíma rétt að byrja að kvikna, hann er á þeim tíma afar viðkvæmur og hefur enga burði til að takast á við veður af þessu tagi. Mikið er af lausum efnum á yfirborði eftir veturinn.“
 
Álíka mikið rof og heildarrof undanfarinna 5 til 6 ára
 
Daði metur það svo að rofið í þessu eina veðri sé álíka mikið og heildarrof undanfarinna 5 til 6 ára. Hann nefnir einnig að í veðrinu hafi orðið mikil losun á kolefni og fylgdi því mikil mengun. Þó nokkuð er um að heilmiklir sandskaflar hafi hrúgast upp á  girðingar og þá telur Daði líklegra en ekki að melsáningar, m.a. í  Grænavatnsbruna og á Miðfjöllum, hafi misfarist að hluta til. „Við eigum eftir að fara um þau svæði og skoða hvernig veðrið hefur leikið sáningarnar. Okkur hefur enn ekki gefist tími í það,“ segir hann. 
 
Þessi mynd frá NASA sýnir umfang sandfoksins 20. maí síðastliðinn.
 
Silungur gæti hafa drepist i vatninu
 
Íbúar á svæðinu minnast þrálátra suðvestanátta t.d. í kringum árið 1980 og veðurfar var með svipuðum hætti árið 1992, en það ár var áttin suðvestanstæð í 4 til 6 vikur nánast samfellt. Daði vitnar í svartsýnan eldri bónda í Mývatnssveit sem hafði á orði að silungur í vatninu gæti hafa drepist í veðrinu. Vatnsgangurinn hafi verið slíkur að efni á botninum rótaðist upp, gruggið gæti hafa sest í tálknin á silungnum og hann drepist. 
 
„Eitthvað hefur veiðst af silungi í Mývatni eftir að veðrið gekk yfir, svo hann hefur að minnsta kosti ekki allur drepist,“ segir Daði.
 
Þurrt land og auðvelt að komast um
 
Óvenjusnjólétt er á svæðinu umhverfis Mývatnssveit þetta vorið og segir Daði að oft hafi verið skroppið á vélsleða á Kröflusvæðinu um mánaðamótin maí-júní en núna sé það útilokað. Landið er þurrt og auðvelt að komast um. Hólasandur er t.d. orðinn nánast snjólaus sem er mjög óvanalegt.
 
„Við munum líka eftir því að vorið 2006 byrjaði að snjóa 17. maí og það var úrkoma samfellt í heila viku, þannig að staðan núna er frekar óvenjuleg,“ segir hann. 

4 myndir:

Skylt efni: sandfok | Mývatnssveit

Samstarf IFC & móðurfyrirtækis Tommy Hilfiger
Umhverfismál og landbúnaður 22. júní 2022

Samstarf IFC & móðurfyrirtækis Tommy Hilfiger

Móðurskipið PVH, sem stofnað var á því herrans ári 1881, hefur staðið af sé...

Umhverfisslys í vinnslu
Umhverfismál og landbúnaður 1. mars 2022

Umhverfisslys í vinnslu

Áætlað hefur verið að byggja múr til að girða af landamæri Póllands og Hvíta-Rús...

Hetja undirdjúpanna lætur til sín taka í umhverfismálum
Umhverfismál og landbúnaður 22. febrúar 2022

Hetja undirdjúpanna lætur til sín taka í umhverfismálum

Veganismi, eða að vera hliðhollur helst öllu því sem lifir og andar og forðast n...

Fleiri tegundir trjáa til - en áður var talið
Umhverfismál og landbúnaður 17. febrúar 2022

Fleiri tegundir trjáa til - en áður var talið

Án trjáplantna væri heimurinn heldur snauður, ekki bara af fegurð heldur einnig ...

Bændur í lífrænum búskap ekki háðir tilbúnum áburði
Umhverfismál og landbúnaður 16. febrúar 2022

Bændur í lífrænum búskap ekki háðir tilbúnum áburði

Mikil umræða hefur verið meðal bænda um gríðarlega hækkun á verði á tilbúnum ábu...

Líf og fjör í lotuviku á Reykjum
Umhverfismál og landbúnaður 18. október 2021

Líf og fjör í lotuviku á Reykjum

Nú er nýafstaðin verkefnavika á Garðyrkjuskólanum á Reykjum.

Haustgróðursetning
Umhverfismál og landbúnaður 1. október 2021

Haustgróðursetning

Margir standa í þeirri kolröngu trú að þegar haustar eigi að forðast garðvinnu e...

Krýsi - tryggðablóm - prestafífill
Umhverfismál og landbúnaður 20. september 2021

Krýsi - tryggðablóm - prestafífill

Krýsi er skrýtið orð en það hefur náð að festa sig nokkuð vel í sessi í málinu. ...