Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Skortur á maríjúana í Nevada veldur tekjumissi fyrir skólakerfið
Fréttir 1. ágúst 2017

Skortur á maríjúana í Nevada veldur tekjumissi fyrir skólakerfið

Höfundur: Hörður Kristjánsson
Dreifingaraðilar maríjúana í Nevada í Bandaríkjunum horfa nú fram á skort á þessari kannabisafurð og glataðar sölutekjur sem gæti leitt til þess að skólakerfið í ríkinu verði af umtalsverðum fjármunum. Vekur þetta ekki síst furðu þar sem örstutt er síðan framleiðsla og neysla á þessu efni var lögleidd í ríkinu. 
Ástæðan fyrir ónógu framboði liggur aðallega í því að ekki er búið að breyta reglum sem gerir heildsölu og dreifingu á maríjúana löglega í líkingu við sölu á áfengi.
 
Á þessum sérkennilega vanda Nevada er sú skýring að eftir að ræktun var leyfð á kannabis í lækningaskyni og til notkunar fyrir fullorðna, hafa sum ríki sem það hafa gert, eyrnamerkt skólakerfinu hluta skatttekna á framleiðsluna.
 
 
Þetta kann að hljóma undarlega fyrir venjulegt fólk á Íslandi sem fram undir þetta hefur talið kannabis og maríjúana ætti alls ekki að koma nálægt skólum eða skólabörnum. Sér í lagi þar sem fjölmargar rannsóknir virðast sýna að neysla valdi þroskaskerðingu, minnisleysi og óafturkræfum heilaskaða hjá ungmennum með óþroskaðan heila. Ekki síst þar sem efnin sem ræktuð eru í dag eru mun sterkari en áður og innihalda mun meira af virka efninu THC eða delta-9-tetrahydrocannabinol. Má þar t.d. benda á greinar í Clinical EEG and Neuroscience, og á vef National Institutes of Health í Bandaríkjunum. Mörgum spurningum virðist samt ósvarað um langvarandi áhrif af notkun slíkra efna.
 
50 milljarða dollara skatttekjur á komandi árum
 
Ræktun á kannabis eða hampi og maríjúana­framleiðsla eykst nú hröðum skrefum í Bandaríkjunum í kjölfar lögleiðingar. Áætlað er að framleiðsla á maríjúana muni gefa um 50 milljarða dollara í skatttekjur árið 2026.
 
Um fjórðungur Bandaríkjamanna býr nú í ríkjum þar sem fullorðnum er heimilt að nota kannabis. Kannabisræktun og framleiðsla til notkunar fyrir fullorðna er nú heimil í 9 ríkjum Bandaríkjanna þótt alríkið banni slíkt með öllu. Þá er framleiðsla heimil og sala í lækningaskyni í 10 ríkjum til viðbótar og þar er heldur ekki saknæmt þótt menn rækti kannabis til eigin nota. Í fjórum ríkjum er ekki beinlínis heimilt að rækta kannabis, en ekki er litið á það sem fangelsissök ef það er einungis í litlu magni og til eigin nota. Þá  er heimilt að rækta kannabis í lækningaskyni í 13 ríkjum til viðbótar.  Í 16 ríkjum Bandaríkjanna er öll ræktun og neysla á kannabis enn algjörlega bönnuð. 
 
Skatttekjur af maríjúana til að fjármagna skólakerfið
 
Tómstundaræktun á kannabis í Nevada ber um 33 til 38% skatt, en mismunandi eftir svæðum. Af þessu er um 15% framleiðsluskattur sem rennur beint til menntakerfisins. Síðan er 10% söluskattur sem rennur í svokallaðan Regndagasjóð (Nevada’s rainy day fund). Annað fer í sameiginlega sjóði ríkisins. 
 
Ef ekki tekst að auk framboðið á maríjúana til að mæta eftirspurn gæti það haft alvarlegar afleiðingar, m.a. fyrir skólakerfið, að því er fram kemur á vefsíðu fortune.com. 
 
Nevada er ekki eitt um að ætla sér að nota skatttekjur af framleiðslu og sölu á maríjúana til að fjármagna rekstur skólakerfisins. 
 
Í Colorado er 10% söluskattur á maríjúana og 15% vörugjöld. Skatttekjur af maríjúanaframleiðslu og -sölu skiluðu 65 milljónum dollara til skólakerfisins í Colarado á síðustu tveim árum. 
Í Oregon er 17% skattur á framleiðslu og sölu maríjúana, en sveitarfélög geta lagt aukalega 3% staðbundinn skatt á þessa framleiðslu. Af þessari skattlagningu fara 40% til almenna skólakerfisins í ríkinu. 
 
Í Washington er 16% skattur á heildsölu á marijúana frá framleiðendum og 8% skattur á smásölu efnisins, en sá skattur var nýlega lækkaður úr 10%. Nærri þriðjungur skattteknanna af marijúana fer í almennan sjóð ríkisins sem er m.a. notaður til að fjármagna skólakerfið og ýmsa sérþjónustu. 
 
Í Alaska er gjald á maríjúana sem nemur 50 dollurum á hverja únsu af efninu, eða um 20% skattur á ræktunina. Um helmingur skattteknanna rennur í ríkissjóð og hinn helmingurinn rennur til endurhæfingar í fangelsiskerfinu. Áætlað er að þetta skili um 3 milljónum dollara til fangelsismála á árinu 2017 og um 6 milljónum dollara á komandi árum.   
 
Af þessum ríkjum er Nevada eina ríkið þar sem ekki hefur tekist að anna eftirspurn. Virðist „vandinn“ liggja í of fáum ræktendum og regluverki í kringum dreifinguna. Er þessu þveröfugt farið í Colorado, þar sem ræktendur eru meira en tvöfalt fleiri en þeir sem fullvinna efnið til neytenda. Í hinum ríkjunum er þetta með svipuðum hætti. 
 
Reiknað er með að mikil pressa verði á ræktendur að auka framleiðslu sína á komandi misserum og árum þar sem búist er við verulega aukinni eftirspurn.
Hraðhlaðið við Galdrasafnið
Fréttir 23. apríl 2024

Hraðhlaðið við Galdrasafnið

Orkubú Vestfjarða hefur sett upp nýja 400 kW hraðhleðslustöð við Galdrasafnið á ...

Hámarksmagn minnkað í matvælum
Fréttir 23. apríl 2024

Hámarksmagn minnkað í matvælum

Innan skamms taka gildi breytingar á reglugerð þar sem leyfilegt hámarksmagn nít...

Greiða götu viðskiptasambanda við Indland
Fréttir 22. apríl 2024

Greiða götu viðskiptasambanda við Indland

Bæði þjónustu- og vöruviðskipti við Indland munu að öllum líkindum aukast á næst...

Jarðræktarmiðstöðin rís
Fréttir 22. apríl 2024

Jarðræktarmiðstöðin rís

Jarðræktarmiðstöð Landbúnaðarháskóla Íslands mun verða tilbúin árið 2027 gangi á...

Fyrsti umplöntunarróbóti landsins
Fréttir 19. apríl 2024

Fyrsti umplöntunarróbóti landsins

Í maí í fyrra var settur upp umplöntunarróbóti á gróðrarstöðinni Sólskógum í Kja...

Ólöglegur frágangur á dýrahræjum
Fréttir 19. apríl 2024

Ólöglegur frágangur á dýrahræjum

Opinn gámur, yfirfullur af dýrahræjum, stóð á dögunum á steyptu bílastæði við in...

Verslunarrekstur í dreifbýli er samfélagsverkefni
Fréttir 18. apríl 2024

Verslunarrekstur í dreifbýli er samfélagsverkefni

Vegamót á Bíldudal er matvöruverslun og veitingastaður. Gísli Ægir Ágústsson, ve...

„Allt of fáar messur“
Fréttir 18. apríl 2024

„Allt of fáar messur“

Tryggvi Sveinn Eyjólfsson, sem er á sautjánda aldursári, hefur vakið athygli fyr...