Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Margrét Guðnadóttir, veirufræðingur
Margrét Guðnadóttir, veirufræðingur
Lesendabásinn 16. júní 2015

Viðvörun til kúabænda

Höfundur: Margrét Guðnadóttir

Fyrir skömmu síðan komst ég að því að nýlega var lagt fram á Alþingi frumvarp um innflutning á norsku holdanautasæði ætluðu til ræktunar á holdanautum á íslenskum bændabýlum án nokkurra sérstakra varúðarráðstafana.

Gömlum veirufræðingi, sem varði drjúgum hluta af 40 ára starfsævi sinni í rannsóknir á innfluttum, banvænum smitsjúkdómum í íslensku sauðfé, varð ekki rótt við þessar fréttir og biður Bændablaðið að birta nokkur viðvörunarorð til kúabænda:

1. Það getur ekki verið að kúariðusýkillinn sem barst frá Bretlandi um alla Norður-Evrópu sé dauður. Riðusýklar eru lífseigustu sýklar sem við þekkjum. Venjulegar aðferðir við dauðhreinsun á öðrum sýklum duga alls ekki til að drepa riðusýkla. Suðuhita við háþrýsting þarf að lengja úr rúmum klukkutíma í 4½ tíma til að reyna að hreinsa riðusýkla af áhöldum við krufningu, og efnameðferð, sem dugar til að drepa marga aðra sýkla er gagnslaus.

Hér á landi höfum við barist í heila öld við riðu í sauðfé. Þó að sýktum hjörðum hafi árum saman verið slátrað fljótlega eftir að fyrstu sjúkdómseinkenni sáust er sýkillinn hér enn.
Riða, sem sýkir sauðfé hefur ekki svo vitað sé borist í menn. Engin merki hafa fundist um aukna tíðni taugasjúkdóma í fólki sem hér býr á riðusvæðum. Kúariða er öðruvísi.

Kúariðusýkillinn smitar fólk, og af því smiti fá menn banvænan heilasjúkdóm, rétt eins og kýrnar. Þegar kúariðusýkillinn var virkastur í mörgum Evrópulöndum, rétt fyrir síðustu aldamót olli hann banvænum heilasjúkdómi í mönnum, rétt eins og í kúnum. Sjúklingarnir voru oftast börn eða ungt fólk, innan við þrítugt. Ástæðan fyrir smiti var oftast talinn illa eldaður skyndibiti eða skólamáltíð úr kjöti af sýktum einkennalausum nautgrip. Steikur úr kjöti af holdanautum þykir sumum fínast að steikja lítið. Af slíku kjöti úr einkennalausum sýktum nautgripum geta menn auðveldlega sýkst.

Ég tel víst að kúabændur kæri sig ekki um að hafa slík dýr mjög nærri heimilum sínum eða í heimahögum.

2. Erlendar rannsóknir á riðu
í kindum sýndu fyrir löngu síðan, að þar sem sýktar kindur báru á graslendi varð til miklu meiri smithætta en á öðru beitilandi, og var þarna kennt um hildunum og líkamsvessum frá fæðingu lambanna. Líklega gilda sömu lögmál um sýktar kýr hvort sem þær bera í fjósi eða úti í hag. Því tel ég rétt að íslenskir kúabændur séu upplýstir um þetta eðli riðusmits í sauðfé. 

Íslenski kúastofninn hefur ekki borið í sér neina banvæna smitsjúkdóma enn þá. Hann hefur hingað til verið laus við hvítblæði, sem víða finnst í erlendum kúm, t.d. í Noregi. Hvítblæði í kúm er veirusýking, sem við ættum að reyna að halda frá landinu.

Hvernig lýst ykkur, kúabændur, á að leggja heldur áherslu á að fóðra vel og vandleg fallega kálfa af íslensku, ósýktu kúakyni, og sjá hvort þið fáið ekki út úr þeirri tilraun ágætt holdanautskjöt, sem óhætt er að rækta heima hjá ykkur?Að mínu viti er vandinn ekki endilega í genunum, heldur kannski eins oft í uppeldinu.

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar
Fréttir 27. nóvember 2021

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar

Samkvæmt heimildum Bændablaðsins mun þingmaður Vinstri grænna vera með ráðuneyti...

Bitbein um áburðarnotkun
Fréttir 26. nóvember 2021

Bitbein um áburðarnotkun

Lífrænir bændur í Danmörku geta nýtt sér húsdýraáburð frá ólífrænum búum í meira...

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega
Fréttir 26. nóvember 2021

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega

Í síðasta Bændablaði var greint frá því að samkvæmt könnun sem kynnt var af Euro...

Kolefnissporið kortlagt
Fréttir 26. nóvember 2021

Kolefnissporið kortlagt

Skútustaðahreppur hefur samið við nýsköpunarfyrirtækið Greenfo um að kortleggja ...

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki
Fréttir 25. nóvember 2021

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki

Vetnisvæðing, sem nú er rekin áfram af mikilli ákefð hjá öllum stærstu iðnríkjum...

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama
Fréttir 25. nóvember 2021

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama

Norðmenn hafa upplifað spreng­ingu í uppsetningu vindorkustöðva á undanförnum ár...

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn
Fréttir 24. nóvember 2021

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn

Fyrirtækið Ver lausnir í Garðabæ hefur verið að vinna að athyglisverðu verkefni ...

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts
Fréttir 24. nóvember 2021

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts

Nýr upplýsingabæklingur hefur verið gefinn út undir merkjum Íslensks gæðanauts. ...