Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 11 mánaða.
Hækkanir á jarðgasi og hráefnum munu valda miklum hækkunum á áburði.
Hækkanir á jarðgasi og hráefnum munu valda miklum hækkunum á áburði.
Mynd / Sláturfélag Suðurlands
Fréttir 7. október 2021

Samdráttur í framleiðslu á tilbúnum áburði í Evrópu og gríðarlegar hækkanir í sjónmáli

Höfundur: smh

Stærstu framleiðendur á tilbúnum áburði í Evrópu hafa margir hverjir dregið mjög úr framleiðslu á tilbúnum áburði á undanförnum vikum og mánuðum – og sumir stöðvað alveg framleiðsluna. Ástæð­­an er að verð á jarðgasi hefur hækkað gríðarlega á einu ári, en úr því er unnið ammonium sem er eitt grunnhráefnið í fram­leiðslu á tilbúnum áburði. Blikur eru því á lofti um alla Evrópu varð­andi framboð og verð á tilbún­­um áburði fyrir næsta ár.

Árleg kaup bænda á tilbúnum áburði er stór útgjaldaliður í búrekstrinum og eru áburðarsalar sammála um að búast megi við að verðið muni hækka verulega frá síðasta ári. Þeir segja að ekki sé tímabært að gefa neitt út um það enn að skortur sé yfirvofandi.

Hækkun á ammonium nú orðin 137 prósent

Elías Hartmann Hreinsson, deildar­stjóri Sláturfélags Suðurlands (SS), sér um innkaup á áburði norska framleiðandans Yara fyrir íslenska bændur.
„Eins og staðan er núna er ekki raunhæft að kaupa áburð eða festa verð. Ég get ekki sagt til um það hvenær það verður, en hækkun á ammonium samkvæmt síðustu tölum er 137 prósent,“ segir Elías en SS er meðal umfangsmestu áburðarsala á Íslandi.

„Við erum í góðu samstarfi við Yara og hafa þeir fullvissað okkur um að við munum fá nægan áburð fyrir vorið. Þessar hræringar valda Yara og norskum bændum verulegum áhyggjum og eru hvorugum hagfelldar. Lokun verksmiðja vegna gríðarlegrar verðhækkunar á hráefni – og sérstaklega á gasi er engum til góðs að mínu mati. Við höfum hvatt bændur til að kalka túnin og bæta sýrustig jarðvegs, en það er langhagstæðasta aðgerðin sem bændur geta farið í til að geta dregið úr áburðargjöf, því með réttu sýrustigi í kringum 6 til 6,5 þá nýtast áburðarefnin best,“ bætir Elías við og segir haustið góðan tíma til að kalka túnin.

Stjórnvöld þurfa að milda höggið

Elías hefur skrifað hugleiðingar sínar inn á vefinn yara.is, þar sem hann tekur dæmi um 86 prósenta verðhækkun á NPK áburði, frá því í október á síðasta ári. Á sama tímabili er dæmi um 135 prósenta hækkun á köfnunarefni.

„Því er alveg ljóst að bændur geta ekki einir tekið á sig þær verðhækkanir sem fram undan eru á áburði. Hækkun á áburði og öðrum rekstrarvörum mun að lokum koma fram í vöruverði til neytenda. Það eru því rík rök fyrir því að hið opinbera komi að því að milda það högg sem fram undan er með fjárstuðningi við bændur. Fordæmi er til að mynda fyrir stuðningi við kölkun en fleira þarf að koma til.

Við þessar aðstæður skiptir einnig miklu máli að bændur grípi til þeirra aðgerða í tíma sem mögulegar eru í stöðunni. Mikilvægt er að leita leiða til að draga úr notkun á tilbúnum áburði á næsta ári vegna þeirra miklu hækkana sem nú blasa við. Við þessar aðstæður er mikilvægt að nýta allan húsdýraáburð sem bændur hafa aðgang að til að draga úr notkun á tilbúnum áburði í vor,“ segir Elías á vefnum.

Jóhannes Baldvin Jónsson hjá Líflandi og Úlfur Blandon hjá Fóður­blöndunni taka í sama streng og Elías.

„Við fylgjumst grannt með stöðunni í gegnum okkar birgja og á mörkuðum, en vegna mikilla hækkana halda kaupendur að sér höndum og markaðurinn því í sögulegu frosti sem stendur. Verð hafa þegar hækkað mikið en spurning hvert veturinn mun leiða okkur,“ segir Jóhannes.

„Eins og staðan er í dag sjáum við líka þessar hækkanir á hráefnum og einnig að verð á tilbúnum áburði er mun hærra nú en fyrir ári síðan. Eftirspurnin hefur ekkert minnkað, aukist ef eitthvað er og á sama tíma hefur kostnaðurinn aukist. Við höfum ekki fengið upplýsingar um yfirvofandi skort,“ segir Úlfur.

Orsakir liggja víða

Ástæða hinna miklu verðhækkana á jarðgasi í Evrópu má rekja til þess að mjög hefur dregið úr dreifingu á því, en Rússar framleiða og dreifa stærstum hluta þess sem fer á Evrópumarkað. Yara hefur gefið það út að það muni leita fanga til annarra heimshluta til að geta annað eftirspurninni í Evrópu.

Elías segir að vandamálið sé ekki bara tengt drefingu á jarðgasi – og að hráefni til áburðarframleiðslu hafa hækkað gríðarlega – heldur einnig til vandamála tengt skipaflutningum þar sem skortur sé á skipum og mikil hækkun á flutningsverði.

„Framleiðslan stendur ekki undir þessum orkuhækkunum. Því er spurningin, þegar að framleiðsla fer af stað aftur, hvort framleiðendur geti uppfyllt þarfir markaðarins. Önnur breyta í þessu er að Kínverjar, sem hafa verið stórir útflutningsaðilar á áburði í Asíu og Indlandi, hafa nú ákveðið að öll áburðarframleiðsla verði notuð heima fyrir, sem skapar gríðarlegan óróa á heimsmarkaði,“ segi Elías.

Svínaflensa í Rússlandi
Fréttir 27. september 2022

Svínaflensa í Rússlandi

Afríska svínaflensan greindist á stóru rússnesku svínabúi í lok sumars. ...

Hækkun upp á 35,5 prósent að meðaltali fyrir dilka yfir landið
Fréttir 30. ágúst 2022

Hækkun upp á 35,5 prósent að meðaltali fyrir dilka yfir landið

Uppfærslur á verðskrám sláturleyfishafa, vegna sauðfjárslátrunar 2022, halda áfr...

Fjár- og stóðréttir 2022
Fréttir 25. ágúst 2022

Fjár- og stóðréttir 2022

Fjár- og stóðréttir verða nú með hefðbundnum brag, en tvö síðustu haust hafa ver...

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...