Prófessor í sýklafræði ósammála skýrsluhöfundum Félags atvinnurekenda

„Mér finnst vera valin þau gögn og niðurstöður sem henta þeirra málflutningi á sama tíma og ekki er horft nægjanlega á heildarmyndina,“ segir Karl G. Kristinsson, prófessor í sýklafræði við læknadeild Háskóla Íslands og yfirlæknir Sýklafræðideildar Landspítalans, inntur eftir viðbrögðum við nýútkominni skýrslu um heilbrigðisáhættu af auknum innflutningi ferskra landbúnaðarafurða sem Félag atvinnurekenda lét gera. Skýrslan er unnin af Food Control Consultants en höfundar hennar eru Ólafur Oddgeirsson og Ólafur Valsson. 

 

Skýrslan er svar höfunda við sjö spurningum sem Félag atvinnurekenda lagði fyrir þá og varða möguleg áhrif aukins innflutnings ferskum landbúnaðarvörum á dýraheilbrigði og heilsu fólks á Íslandi. Höfundar leiða þar að því líkum að aukinn innflutningur hefði lítil sem engin áhrif á lýðheilsu fólks og heilsufar dýra.

 

Ótvírætt að sýklalyfjaónæmar bakteríur geta borist með matvælum

 

Karl segist ósammála megin ályktunum höfunda. „Ég er sérstaklega ósammála því sem lítur að sýklalyfjaónæmi og þá áhættu á lýðheilsu sem innflutningur getur valdið. Ég er hissa á því að menn, sem eru ekki sérfræðingar í smitsjúkdómum og sýklafræðum, skulu ekki hafa ráðfært sig við slíka sérfræðinga. Það er til að mynda alveg ótvírætt að sýklalyfjaónæmar bakteríur geta borist með matvælum. Höfundar segja að það séu litlar upplýsingar um hvað þetta er stór þáttur og gera meira úr fjölgun ferðamanna eins og menn þurfi ekki að hafa neinar áhyggjur af því að sýklalyfjaónæmi berist með matvælum. Það getur enginn sagt nákvæmlega hver áhættan muni verða fyrirfram en það eru sterk rök fyrir því að hafa áhyggjur af auknum innflutningi,“ segir Karl. 

 

Getur skapað gríðarlega áhættu fyrir dýr

 

Höfundar skýrslunnar eru þeirrar skoðunar að áhrif innflutnings á ógerilsneyddri mjólk og eggjum muni hafa óveruleg áhrif á lýðheilsu manna og dýraheilbrigði.

 

„Ef það yrði fylgst vel með salmonellu og kampýlóbakter þá væri áhætta fyrir menn líklega ekki mikil, en hins vegar gæti það skapað gríðarlega áhættu fyrir dýr. Ég bendi í því tilliti á mæði-visnuveiruna sem búið er að útrýma úr sauðfé hér á landi en er landlæg í hinum Evrópulöndunum. Á sínum tíma þurfti að fella um 600 þúsund kindur til að útrýma mæði-visnu úr landinu. Slík veira getur hæglega borist hingað með ógerilsneyddum mjólkurvörum,“ segir Karl. 

 

Frystiskylda lækkar tíðni kampýlóbaktersýkinga

 

Þá gagnrýnir Karl hve skýrsluhöfundar gera lítið úr kampýlóbakter í kjúklingum. Í skýrslunni er því haldið fram frystiskyldan, sem kveðið er á um í reglugerð nr. 448/2012, eigi ekki við vísindaleg rök að styðjast og að afnám hennar hefði óveruleg áhrif á dýraheilbrigði og lýðheilsu á Íslandi. Karl segir frystiskylduna þvert á móti hafa mikilvæg áhrif og bendir m.a. á að Ísland sé með lægstu tíðni kampýlóbakter í Evrópu. 

 

„Auðvitað hefur frystingin mikil áhrif þar á. Innflutningur á ferskum kjúklingi mun væntanlega auka neyslu á innfluttum kjúklingum. Ég held að það þurfi engar vísindalegar aðferðir til að sanna það að aukning á neyslu á kampýlóbaktermenguðum kjúklingi muni fjölga kampýlóbaktersýkingum í mönnum,“ segir Karl og bendir einnig á grein sína og Franklíns Georgssonar, matvæla- og örverufræðings hjá Matís, um innflutt fersk matvæli og sýkingaráhættu fyrir menn sem birtist í Læknablaðinu árið 2015.