Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 5 ára.
Nýr og öðruvísi skúfhólkur þrívíddarprentaður á Handverkshátíð
Líf&Starf 14. ágúst 2018

Nýr og öðruvísi skúfhólkur þrívíddarprentaður á Handverkshátíð

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir
 „Gamla víravirkið er það sem ég hef lagt áherslu á, hef sérhæft mig í því og farið víða um land til að kenna þetta forna handbragð,“ segir Júlía Þrastardóttir, gulls­míða­meistari á Akureyri. 
 
Þessa dagana er Júlía önnum kafin við að hanna og útfæra nýjan skúfhólk sem ætlunin er að nota við hversdagsskotthúfu.
 
Handverkshátíðarnefnd varpaði hugmyndinni fram við Þjóð­­háttafélagið Handraðann í Eyja­firði og fékk Júlíu í samstarf við hönnun og framleiðslu á þessum nýja skúfhólk sem á að henta vel til daglegs brúks, ekki við þá þjóðbúninga sem til eru nú. Eitt af meginmarkmiðum með þessu verkefni er að skúfhólkurinn fáist á viðráðanlegu verði. Vinna við hönnun hefur staðið yfir undanfarnar vikur og mun Júlía í samvinnu við Þjóðháttarfélagið Handraðann, Fab Lab á Akureyri og Handverkshátíð í Eyjafirði kynna hann á hátíðinni.  „Við erum í samvinnu með þetta verkefni, ég teiknaði skúfhólkinn og þeir hjá Fab Lab sem kynna sína starfsemi á hátíðinni ætla svo að segja í beinni útsendingu að þrívíddarprenta hann meðan á hátíðinni stendur,“ segir hún.
 
Gaman að gömlu handverki
 
Júlía lauk gullsmíðanámi árið 2009 og hlaut meistararéttindi árið 2011. Hún tók þátt í Norðurlandakeppni í gullsmíði ári eftir námslok og hreppti annað sætið. Þá lauk hún einnig námi frá Le Arte Orafe á Flórens á Ítalíu þar sem hún lærði steinísetningu og leturgröft upp á gamla mátann, fornt handbragð við steinígræðslu og leturgröft. „Ég hef virkilega gaman af þessu forna handverki, ég er þannig gerð að ég vil læra handbragðið, vita hvernig hlutirnir voru gerðir áður fyrr, en hef langt í frá nokkuð á móti vélum og tækjum sem létta manni störfin. Fyrst þarf ég bara að fá tilfinninguna fyrir gamla handverkinu,“ segir Júlía. 
 
Út fyrir rammann
 
Íslenska höfuðfatið skotthúfa er borið við upphlut og peysuföt, svört húfa með skotti og var upphaflega prjónuð úr smáu bandi með skúf úr þeli, en síðar var hún saumuð úr flaueli og með silkiskúf.  Á mörkum skúfs og húfu er skúfhólkur úr silfri, gulli eða gylltum eða silfruðum vírborðum.
 
„Við erum í raun að þróa eitthvað nýtt en samt eftir gömlu handverki. Það er vissulega mikilvægt að halda í gamlar og fornar hefðir og þær mega alls ekki gleymast. Það er þó jafnframt nauðsynlegt að fylgja þróuninni, færa okkur líka til nútímans án þess að hið gamla tapi sínu gildi. Það má alveg orða það svo að við förum vel út fyrir rammann með þessu tiltæki. Þetta eru gjörbreytt vinnubrögð og allt annað efni en áður hefur tíðkast,“ segir Júlía. 
 
Nýi skúfhólkurinn verður úr plasti, harla óvenjulegt miðað við það sem tíðkast.
 
Íslenskur þjóðbúningur kostar skildinginn, en sem dæmi leggur skúfhólkur einn og sér sig á 40 til 110 þúsund krónur. „Við erum að vona að sá sem við nú vinnum að verði á mun viðráðanlegra verði, helst undir 10 þúsund krónum.“ 
 
Mikill áhugi fyrir íslenskum búningum
 
Júlía segir að æ fleiri konur fái sér íslenskan búning og í raun megi tala um sprengingu í þeim efnum. Frá því hún hóf störf eftir nám hefur hún boðið upp á námskeið í sinni sérgrein, víravirkinu, og þátttaka sé jafnan góð, hvar á landi sem er. „Það er mikil vakning í þessu og fer bara vaxandi og bara gaman af því,“ segir hún. Margar konur vilja sauma sinni búning frá A til Ö þó verkefnið sé tímafrekt. „Það er ánægjulegt að sjá árangur erfiðis síns að verki loknu og konurnar klæðast búningi sínum með enn meira stolti fyrir vikið.“
 

4 myndir:

Sláturhús brann til grunna
Fréttir 12. apríl 2024

Sláturhús brann til grunna

Sláturhúsið í Seglbúðum í Landbroti brann til grunna þann 1. apríl.

Ekki farið að lögum um útivist nautgripa
Fréttir 12. apríl 2024

Ekki farið að lögum um útivist nautgripa

Matvælastofnun lagði stjórnvaldssektir á þrjú kúabú á Vesturlandi á dögunum vegn...

Dregur úr kaupvilja
Fréttir 12. apríl 2024

Dregur úr kaupvilja

Niðurstöður tilboðsmarkaðar fyrir greiðslumark mjólkur í byrjun apríl sýna að ja...

Staða framkvæmdastjóra BÍ auglýst innan tíðar
Fréttir 11. apríl 2024

Staða framkvæmdastjóra BÍ auglýst innan tíðar

Vigdís Häsler hefur látið af störfum sem framkvæmdastjóri Bændasamtaka Íslands. ...

Erfiðara verður að fá sphagnum og innfluttur jarðvegur CE-vottaður
Fréttir 11. apríl 2024

Erfiðara verður að fá sphagnum og innfluttur jarðvegur CE-vottaður

Búast má við að innflutningur á mómosamold (sphagnumríkri mold) fari minnkandi á...

Bjarkey ætlar að skerpa línurnar
Fréttir 11. apríl 2024

Bjarkey ætlar að skerpa línurnar

Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir er nýr ráðherra matvælaráðuneytis en Svandís Svavars...

Greiðslumark færist til Norðvesturlands
Fréttir 11. apríl 2024

Greiðslumark færist til Norðvesturlands

Um sjötíu prósent mjólkurkvóta sem skipti um eigendur á síðasta tilboðsmarkaði f...

Nemendur vilja betri hádegismat
Fréttir 10. apríl 2024

Nemendur vilja betri hádegismat

Fulltrúar ungmennaráðs Mýrdalshrepps vöktu máls á skólamáltíðum á sveitarstjórna...