Hyggjast framleiða vegan fiskmauk úr soja og þörungum sem smakkast eins og fiskur

Sænskt sprotafyrirtæki, Hooked, hefur hug á að leggja undir sig heiminn með framleiðslu á mauki sem smakkast eins og lax, túnfiskur, rækja og smokkfiskur en er unnið úr sojapróteini, þara og þörungaolíu. Fyrst í stað er það þó Evrópumarkaður sem sótt verður á. 

 

Frumkvöðlarnir Emil Wasteson og Tom Johansson stofnuðu sprota­fyrirtækið Hooked snemma á síðasta ári í kjölfar þess að systir Tom hellti sér út í veganisma af miklum móð. Þá komust þeir félagar að því að engin grænmetisvara var til á markaðnum sem bragðaðist í líkingu við fisk og gat komið í staðinn fyrir sjávarfæðu. 

 

Ósáttir við ósjálfbærni í sjávarútvegi

 

Eftir að hafa lagst í mikla rann­sóknar­vinnu töldu þeir augljóst að núverandi sjávarútvegur væri  umhverfis­lega ósjálfbær og fiskmeti hafi aldrei verið mengaðra af eiturefnum en nú. Tom Johansson hafði þó mestar áhyggjur af því hvernig rækjueldi var stundað í Asíu þar sem reynt var að kreista út eins mikla framleiðslu í litlum skítugum tjörnum, að því er fram kemur á vefsíðu FoodNavigator. Til að halda rækjunni lifandi í tjörnunum var dælt í þær sýklalyfjum. Nefndi hann líka tvær vinsælustu fisktegundir á matarborðum Evrópubúa, túnfisk og lax. Fullyrti hann að túnfiskurinn væri stórlega ofveiddur og að í laxeldinu væri gríðarlega mikið notað af sýklalyfjum. Þessi ósjálfbærni í veiðum og framleiðslu myndi valda því að lífkerfin hryndu. Sagði hann að neysla á sjávarafurðum hafi aukist hratt á síðastliðnum 20 árum og spáð væri um 30% aukningu fram til 2030. 

 

Svar þeirra félaga til að framleiða fæðu sem bragðast eins og sjávardýr, en án þeirra neikvæðu afleiðinga sem þeir telja að blasi við, var stofnun Hooked. Felst hugmynd Emil Wasteson og Tom Johansson í að framleiða eins konar jurtamauk með mismunandi fiskbragði þar sem uppistaðan er sojaprótein. 

 

Reyndar minnast félagarnir ekkert á að í stærstum hluta soja-framleiðslunnar í heiminum er gríðarleg notkun á illgresiseyði og skordýraeitri. Þar á meðal er mikið notað af glyfósati sem talið er hættulegt mönnum og miklar deilur hafa staðið um notkun á í landbúnaði í fjölda ára. 

 

Sjávarbragð úr þara og þörungaolíu

 

Til að ná fram sjávarbragði í sína framleiðslu nota félagarnir m.a. þara og þörungaolíu sem er rík af omega 3 fitusýrum. Laxalitnum ætla þeir að ná úr gulrótum og líka munu þeir notast við íblöndunarefni til að ná fram reykbragði.

 

Fyrst í stað er hugmynd félaganna að sækja á Evrópumarkað með veganvörur sem geta komið í stað túnfisks og lax. Er þá einkum horft til fyrirtækja sem eru að framleiða tilbúna rétti. 

„Okkar sýn er að verða leiðandi í framleiðslu á sjávarfæði unnu úr jurtum,“ sagði Tom Johansson.