Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Fowler – plógur, traktor og skriðdreki
Á faglegum nótum 29. mars 2017

Fowler – plógur, traktor og skriðdreki

Höfundur: Vilmundur Hansen

Árið 1863 hóf uppfinningamaðurinn og landbúnaðarverkfræðingurinn John Fowler frá Leeds í Englandi framleiðslu á jarðvinnslutækjum, gufuvélum og ýmsum búnaði fyrir járnbrautalestir. Fyrirtækið fékk heitið John Fowler & Co.

Framan af framleiddi fyrirtækið eingöngu jarðvinnslutæki, plóga, herfi og skera, og gufuvélar. Eftir aldamótin 1900 víkkaði það framleiðslu sína og á fyrsta áratug síðustu aldar bættust við traktorar, gufuknúnir valtarar og vörubílar.

Fowler K7 og BB1

Dráttarvél sem fékk heitið Fowler K7 kom á markað 1919 og var minnsta plógdráttarvélin á markaði á þeim tíma. K7 traktorinn var 10 hestöfl en þótti óhagkvæmur í rekstri og þungur til verka og framleiðslu hans fljótlega hætt.  

Fowler BB1 sem settur var á almennan markað 1920 var einnig gufuknúin plógdráttarvél. Traktorinn var talsvert stærri en K7 og16 hestöfl. BB1 var upprunalega hönnuð þremur árum fyrr samkvæmt kröfu ráðuneytis hergagna og 46 slíkir voru framleiddir 1918 fyrir herinn. Hugmyndin var að hanna og framleiða traktor sem væri auðvelt að stjórna og myndi auka matvælaframleiðslu á stríðstímum.

BB1 þótti afskaplega hentug dráttarvél til þess brúks sem henni var ætlað og því stundum haldið fram að BB1 sé best hannaða plógdráttarvélin sem hönnuð hefur verið af Englendingum.
Framleiðsla á BB1 stóð langt fram á þriðja áratug síðustu aldar.

Dísilvélin kemur til sögunnar

Tími gufuvélanna leið undir lok og um 1930 setti Fowler á markað dílsilknúnar beltadráttarvélar og vörubíla en því var snarlega hætt 1932 í framhaldi af setningu laga um hversu mikinn þunga mætti setja á öxul vélknúinna ökutækja. Dísilvélarnar voru einfaldlega allt of þungar.

Eftir að vandamálið með þungann var leyst hófst framleiðslan aftur.

Skriðdrekar og önnur stríðstól

Líkt og með fjölda annarra framleiðenda beltadráttarvéla voru dráttarvélaverksmiðjur Fowler nýttar til að framleiða stríðstól á árum seinni heimsstyrjaldarinnar.

Meðal hergagna sem Fowler framleiddi voru skriðdrekar og flutningabílar á beltum.

Sameining við Marshall

Undir lok fimmta áratugs síðustu aldar sameinaðist John Fowler & Co framleiðanda Marshall-dráttarvéla og var nafni þeirra spyrt saman í Marshall-Fowler Ltd.

Fyrir sameininguna hafði Marshall einnig framleitt jarðvinnslutæki, aðallega plóga og varahluti fyrir þá.
Rekstur Marshall-Fowler Ltd. gekk vel og árið 1982 keypti fyrirtækið framleiðsluréttinn á Leyland traktorum sem höfðu orðið til við sameiningu British Motor Corporation og Leyland Motors árið 1968.

British Motor Corporation hafði yfirtekið réttinn á framleiðslu Nuffield dráttarvéla árið 1968. 

Eftir yfirtökuna voru Leyland-traktorar seldir undir vörumerki Marshall-Fowler Ltd. Salan gekk þokkalega og stóð undir framleiðslunni en ekki nógu vel til að kosta hönnun nýrra véla sem stóðust samanburð við tækninýjungar frá öðrum framleiðendum. Smám saman fjaraði undan dráttarvélaframleiðslu fyrirtækisins og henni var hætt árið 1992. 

Skylt efni: Gamli traktorinn | Fowler

Ráðuneytið telur ástæðu til ítarlegrar yfirferðar flokkunar
Fréttir 14. maí 2026

Ráðuneytið telur ástæðu til ítarlegrar yfirferðar flokkunar

Í 7. tölublaði Bændablaðsins var greint frá samanburðartölum úr skýrslu Efnahags...

Víkur Mörk af lóðinni
Fréttir 14. maí 2026

Víkur Mörk af lóðinni

Borgarráð samþykkti á síðasta fundi sínum fyrir kosningar á fimmtudag í síðustu ...

Innbrot í svínabú Stjörnugríss
Fréttir 14. maí 2026

Innbrot í svínabú Stjörnugríss

Brotist var inn í svínabú Stjörnugríss í Brimnesi á Kjalarnesi aðfararnótt 11. m...

Ísteka fær skilyrt starfsleyfi fyrir blóðtöku á hryssum
Fréttir 13. maí 2026

Ísteka fær skilyrt starfsleyfi fyrir blóðtöku á hryssum

Matvælastofnun hefur veitt lyfja- og líftæknifyrirtækinu Ísteka ehf. skilyrt sta...

Bragðarefur í Grasagarði Reykjavíkur
Fréttir 13. maí 2026

Bragðarefur í Grasagarði Reykjavíkur

Mánudaginn 18. maí verður fræðsluganga um Grasagarð Reykjavíkur í tilefni af alþ...

Landris og kvikusöfnun undir Svartsengi
Fréttir 13. maí 2026

Landris og kvikusöfnun undir Svartsengi

Tæplega 26 milljónir rúmmetra af kviku hafa safnast saman undir Svartsengi og kv...

100 ára afmæli fagnað með hátíðardagskrá
Fréttir 13. maí 2026

100 ára afmæli fagnað með hátíðardagskrá

Reykholt í Biskupstungum er einn af byggðakjörnum Bláskógabyggðar en þar búa um ...

Skáldaþing á Egilstöðum og Seyðisfirði
Fréttir 13. maí 2026

Skáldaþing á Egilstöðum og Seyðisfirði

Ljóð munu flæða um götur, sundlaugar, veggi og verslanir á Egilstöðum og Seyðisf...