Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Clayton & Shuttleworth – skutu niður Rauða baróninn
Á faglegum nótum 28. september 2015

Clayton & Shuttleworth – skutu niður Rauða baróninn

Höfundur: Vilmundur Hansen

Árið 1842 stofnuðu verkfræðingarnir og mágarnir Nathaniel  Clayton og  Joseph Shuttleworth félag í Lincoln- skíri á Bretlandseyjum sem hafði að markmiði að framleiða beltagufuvélar.

Reksturinn gekk vel frá upphafi og árið 1849 hófu þeir einnig framleiðslu á þreskivélum og áður en langt um leið var fyrirtækið orðið leiðandi í framleiðslu gufu- og þreskivéla. Auk þess að selja tækin undir eigin nafni seldu þeir einnig vélar til annarra framleiðenda sem merktu þær með eigin vörumerki.

Útibú í fimm löndum

Salan á gufuvélunum var svo góð að árið 1851 seldust 200 stykki. Árið 1857 var framleiðslan komin í 2.400 og árið 1890 framleiddi Clayton & Shuttleworth 26 þúsund gufuvélar og 24 þúsund þreskivélar. Þegar best lét voru starfsmenn fyrirtækisins í Lincoln-skíri 1.200 og það með starfsstöðvar í Austurríki, Ungverjalandi, Tékklandi og Úkraínu.
Sex kílómetrar á klukkustund niður í móti

Fyrirtækið hóf framleiðslu á beltadráttarvélum með sprengihreyfli árið 1911. Fyrstu tvær vélarnar á markað frá þeim voru stórar. Önnur fjögurra strokka, 80 hestöfl og gekk fyrir steinolíu en hin 90 hestöfl og fjögurra strokka en gekk fyrir dísilolíu. Stærri vélin var aðallega hugsuð til að draga þunga plóga. Báðir traktorarnir voru fremur hægfara og náðu einungis sex kílómetra hraða á klukkustund við bestu skilyrði og það helst niður í móti.

„Sporttýpan“

Ekki liðu nema fimm ár þar til uppfærsla var sett á markað, beltavél sem kallaðist Clayton Chain Rail Tractor. Sú vél var hundrað hestöfl og hálfgerður kappakstursbíll og sporttýpa í samanburði við eldri vélarnar og náði 11 kílómetra hraða á klukkustund á jafnsléttu. Stýrishjólið skagaði fram undan vélahúsinu og var úr járni auk þess sem hægt var að bremsa hvoru belti fyrir sig og snúa vélinni á punktinum þannig.

Salan á traktorunum gekk ekki sem skyldi og Marshall vélaframleiðandinn tók við þeim hluta framleiðslu Clayton & Shuttleworth árið 1926 og var framleiðslu þeirra hætt tveimur árum seinna.

Flugvélasmíði

Fyrirtækið var engan veginn af baki dottið þrátt fyrir að illa gengi með traktorana. Árið 1916 hafði það landað samningi sem fól í sér framleiðslu á varahlutum fyrir breska sjóherinn. Við upphaf heimsstyrjaldarinnar fyrri hóf það smíði á flugvélum fyrir breska flugherinn. Fyrsta vélin kallaðist Sopwith Triplane enda þrívængja. Sú þótti ekki sérlega góð og einungis 49 slíkar fóru í loftið. Auk minni flugvéla framleiddi fyrirtækið einnig Handley Page týpu O sem var á sínum tíma stærsta sprengjuflugvél sem framleidd var á Bretlandseyjum.

Eftir að framleiðslu þrívængjunnar var hætt hófst smíði á Sopwith Camel en sú gerð var aðallega þekkt fyrir að hafa skotið niður Fokker-þrívængju þýska flugmannsins Manfred von Richthofen, eða Rauða barónsins eins og hann var kallaður. 

Skylt efni: Gamli traktorinn

Nýsköpunarvinnustofa á Hvanneyri
Fréttir 14. mars 2026

Nýsköpunarvinnustofa á Hvanneyri

Dagana 16.-17. mars næstkomandi verður nýsköpunarvinnustofa í Landbúnaðarháskóla...

Fólk fylgir ekki næringarráðleggingum
Fréttir 13. mars 2026

Fólk fylgir ekki næringarráðleggingum

Offita er ein stærsta lýðheilsuáskorun samtímans. Danir fylgja ekki opinberum næ...

Ostur er ostur
Fréttir 13. mars 2026

Ostur er ostur

Í gær vísaði Landsréttur máli Danóls ehf. gegn ríkinu vegna tollflokkunar á pizz...

Tæp 60% hafa aðgang að afleysingu
Fréttir 13. mars 2026

Tæp 60% hafa aðgang að afleysingu

Um 57% bænda í Bændasamtökum Íslands hafa aðgang að afleysingafólki samkvæmt kön...

Beðið eftir stefnumótun fyrir garðyrkjunám á Íslandi
Fréttir 12. mars 2026

Beðið eftir stefnumótun fyrir garðyrkjunám á Íslandi

Enn er beðið eftir pólitískri stefnumótun um málefni garðyrkjunáms á Íslandi, en...

Endurheimt vistkerfa á ríkisjörðum
Fréttir 12. mars 2026

Endurheimt vistkerfa á ríkisjörðum

Í undirbúningi er átak í endurheimt votlendis á ríkisjörðum í umsjón Lands og sk...

Framleiddu úrvalsmjólk alla mánuði
Fréttir 12. mars 2026

Framleiddu úrvalsmjólk alla mánuði

Alls uppfylltu 47 kúabú skilyrði Auðhumlu um framleiðslu á úrvalsmjólk alla mánu...

Setja ætti niður samningsmarkmið
Fréttir 12. mars 2026

Setja ætti niður samningsmarkmið

Bændasamtök Íslands (BÍ) setja sig ekki upp á móti því að áframhald viðræðna við...