Bændur í Gunnbjarnarholti handhafar landbúnaðarverðlaunanna 2026

Ráðherra landbúnaðarmála, Hanna Katrín Friðriksson, afhenti bændum í Gunnbjarnarholti landbúnaðarverðlaunin á Búnaðarþingi 2026. Gunnbjarnarholt er 65. handhafi landbúnaðarverðlaunanna. 

Gunnbjarnarholt er fjölskyldurekið kúabú og eitt af þeim stærstu í landinu. Það er í eigu hjónanna Arnars Bjarna Eiríkssonar og Berglindar Bjarnadóttur, sem tóku við rekstrinum árið 1990, en kúabúskapur hefur verið stundaður í fjölskyldunni allt frá lokum 18. aldar. 

Í ræðu ráðherra landbúnaðarmála kemur fram að Gunnbjarnarholt sé dæmi um nútímalegt íslenskt bú þar sem hefðbundinn landbúnaður er sameinaður nýsköpun, tækniþróun, þjónustu starfsemi og aukinni tengingu við neytendur. Fyrir það frumkvöðlastarf hljóði búið Landbúnaðarverðlaunin. 

Hér að neðan er hægt að lesa ræðu Hönnu Katrínar í heild: 

„Ágætu búnaðarþingsfulltrúar

Ráðherra landbúnaðarmála hefur veitt landbúnaðarverðlaunin á Búnaðarþingi flest ár frá 1997 eða alls í 27 skipti. Síðustu ár hefur verið auglýst eftir tilnefningum og verðlaunahafi verið einn árlega. Verðlaunahafinn er ár er sá sextugasti og fimmti sem fær þau.

Öllum er frjálst að senda inn tilnefningar um bændabýli eða önnur landbúnaðarfyrirtæki og félög sem talin eru hafa verið til fyrirmyndar að einhverju leyti í íslenskum landbúnaði á síðasta ári.

Stutt greinargerð skal fylgja með tilnefningu þar sem fram koma helstu upplýsingar um starfsemi tilnefndra ásamt rökstuðningi fyrir tilnefningunni.

Við valið er litið til þátta eins og frumkvöðlastarfs, nýjunga í starfsháttum eða annars árangurs sem getur verið öðrum fyrirmynd í landbúnaði svo sem á sviði umhverfisstjórnunar, loftslagsmála, ræktunarstarfs eða annarra þátta í starfseminni.

Að þessu sinni bárust sex tilnefningar og niðurstaðan er að búið Gunnbjarnarholt í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hlýtur verðlaunin í ár.

Búið er fjölskyldurekið kúabú og eitt af þeim stærstu í landinu. Það er í eigu hjónanna Arnars Bjarna Eiríkssonar og Berglindar Bjarnadóttur, sem tóku við rekstrinum árið 1990, en kúabúskapur hefur verið stundaður í fjölskyldunni allt frá lokum 18. aldar.

Reksturinn byggist fyrst og fremst á mjólkurframleiðslu. Þar hefur verið byggt upp stórt og tæknivætt fjós sem gerir búinu kleift að vera í fremstu röð í íslenskum landbúnaði. Þar eru nú um 230 mjólkandi kýr og fjórir mjaltaþjónar, en alls um 500 nautgripir. Einn af þeim er til dæmis kýrin Plóma sem var nythæsta mjólkurkýr landsins á síðasta ári, en þá mjólkaði hún tæpa 17 þúsund lítra sem er met.

Samhliða hefðbundinni framleiðslu hefur búið lagt aukna áherslu á vinnslu og beina sölu afurða til neytenda. Árið 2021 hófst eigi mjólkurvinnsla undir vörumerkinu Hreppamjólk. Þar er framleidd og seld drykkjarmjólk og aðrar mjólkurvörur sem má m.a. fá í almennum matvöruverslunum Vöruúrvalið hefur síðan aukist og inniheldur nú til dæmis skyrdrykki, jógúrt og fleira.

Auk búreksturs reka eigendurnir einnig fyrirtækið Landstólpa sem þjónustar landbúnað. Landstólpi flytur m.a. inn fóður sem og margs konar rekstrarvörur og búnað fyrir landbúnaðinn auk þess að vera umsvifamikið í sölu og byggingu stálgrindahúsa fyrir landbúnaðarstarfsemi og það sem henni tengist. Félagið hefur reist slíkar byggingar um land allt.

Gunnbjarnarholt hefur jafnframt verið opnað almenningi við ýmis tækifæri þar sem gestir geta kynnt sér sveitalífið og kynnst afurðunum. Þá hafa verið uppi áformum frekari uppbyggingu þjónustu á svæðinu, meðal annars tengda ferðaþjónustu og kynningu á íslenskri matvælaframleiðslu.

Í heild er Gunnbjarnarholt dæmi um nútímalegt íslenskt bú þar sem hefðbundinn landbúnaður er sameinaður nýsköpun, tækniþróun, þjónustustarfsemi og aukinni tengingu við neytendur.

Fyrir það frumkvöðlastarf fær búið í Gunnbjarnarholti landbúnaðarverðlaunin 2026 og vil ég biðja fulltrúa þess að koma hér upp til að veita þeim viðtöku.“