Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Maríanna Eva Ragnarsdóttir og Garðar Valur Gíslason á Stórhóli.
Maríanna Eva Ragnarsdóttir og Garðar Valur Gíslason á Stórhóli.
Fréttir 15. desember 2023

Ásættanlegar bótagreiðslur

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Skorið var niður fé á bænum Stórhóli í Húnaþingi vestra á fimmtudaginn, vegna riðutilfellis sem þar greindist í haust.

Hafa bændur undirritað samning við matvælaráðuneytið um bætur, þar sem gert er ráð fyrir ræktunaráætlun á nýjum stofni með verndandi arfgerðir gegn riðu.

Rúmlega hundrað kindur voru arfgerðagreindar á bænum með verndandi eða mögulega verndandi arfgerðir gegn riðusmiti og var því hlíft við niðurskurðinum, samkvæmt nýrri nálgun í baráttunni gegn riðuveiki í sauðfé.

Hærri afurðatjónsbætur

Að sögn Garðars Vals Gíslasonar, bónda á Stórhóli, var sett upp ræktunaráætlun í samstarfi við Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins sem var skilyrði fyrir því að hægt væri að hlífa þessum kindum og byggja upp nýjan stofn með verndandi arfgerð. „Við erum sátt við niðurstöðuna, það er mikill munur á samtalinu við ráðuneytið nú og þegar við lentum í riðu í desember 2006 þegar allri hjörðinni var fargað, sem var um 550 fjár.

Við fáum nú afurðatjónsbætur til lengri tíma en bara tveggja ára til að standa straum af uppbyggingu á nýjum stofni á meðan það ferli er í gangi, en þær bætur lækka í samræmi við stærri bústofn og aukna framleiðslu á bænum.“

Heimilt að aflétta einangrun eftir tvö ár

Á meðan uppbyggingin stendur yfir eru í gildi takmarkanir, til að mynda þarf allt fé sem hlíft var undan niðurskurði að vera innan fjárheldra girðinga á bænum í allt að sjö ár frá niðurskurði. Enda er skylt að rækta upp hjörðina á þessum sjö árum með það að markmiði að hún verði ónæm fyrir riðu.

Þrátt fyrir sjö ára takmörkunartíma er Matvælastofnun heimilt að aflétta einangrun þegar 75 prósent hluti hjarðarinnar ber hina verndandi ARR/ ARR­arfgerð og afgangurinn er með verndandi samsætu og mögulega verndandi samsætu í arfgerðinni. Þó aldrei fyrr en að tveimur árum liðnum frá niðurskurði og að önnur skilyrði hafi verið uppfyllt.

Bændur þurfa að standa skil á upplýsingagjöf til Matvælastofnunar og leyfa sýnatökur á bænum.

Veittur er stuðningur við kaup á fé með verndandi arfgerð og á meðan uppbyggingu stendur.

Vegna hinnar nýju nálgunar er slakað á kröfum um tiltekin atriði hreinsunar og niðurrifs í fjárhúsum, þó bændurnir þurfi að hlíta ströngum reglum varðandi þrif og sótthreinsun.

Skylt efni: riða | Stórhóll

Fundað um líffræðilega fjölbreytni
Fréttir 12. maí 2026

Fundað um líffræðilega fjölbreytni

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra fundaði með Astri...

Æðarbændur kynna fullunnar vörur
Fréttir 12. maí 2026

Æðarbændur kynna fullunnar vörur

Vöruhönnuðir þróa nú fullunnar vörur úr eigin dúni og kynna nýtt vörumerki á Hön...

Ísland segir sig frá Orkusáttmálanum
Fréttir 12. maí 2026

Ísland segir sig frá Orkusáttmálanum

Tilkynnt hefur verið um úrsögn Íslands frá Orkusáttmálanum (ECT). Úrsögnin teku...

Könnun sýnir yfirgnæfandi andstöðu við einkaleyfi á fræjum
Fréttir 8. maí 2026

Könnun sýnir yfirgnæfandi andstöðu við einkaleyfi á fræjum

Um 80 prósent borgara í Evrópusambandinu eru andvíg því að veita einkaleyfi á li...

Laxaseiði struku úr laxeldisstöð
Fréttir 8. maí 2026

Laxaseiði struku úr laxeldisstöð

Bilun varð í búnaði hjá eldisstöð í Lónum í Kelduhverfi, Kópaskeri, sem varð ti...

Ungir frumkvöðlar - Vörumessa & verðlaun
Fréttir 8. maí 2026

Ungir frumkvöðlar - Vörumessa & verðlaun

Það var mikill erill í Smáralindinni á dögunum þegar vörumessa Ungra frumkvöðla ...

Undirskriftasöfnun til bjargar Gróðrastöðinni Mörk
Fréttir 6. maí 2026

Undirskriftasöfnun til bjargar Gróðrastöðinni Mörk

Settur hefur verið í loftið undirskriftalisti til stuðnings Gróðrastöðinni Mörk ...

Flutningar vindmylla í Vaðölduver hefjast í kvöld
Fréttir 6. maí 2026

Flutningar vindmylla í Vaðölduver hefjast í kvöld

Flutningar á vindmyllum frá Þorlákshöfn í Vaðölduver hefjast seint í kvöld, aðfa...