Aðgerðaráætlun í loftslagsmálum

Bændasamtök Íslands senda frá sér í næstu viku aðgerðaráætlun með umfjöllun um aðgerðir sem geti stuðlað að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda, bindingu kolefnis og umhverfisvænni starfsháttum í landbúnaði.

Markmið Íslands er að lágmarki fimmtíu og fimm prósenta lækkun í losun gróðurhúsalofttegunda fyrir árið 2030, miðað við árið 1990. Þá er stefnt á að landið verði kolefnishlutlaust árið 2040. Í áðurnefndri aðgerðaráætlun segir að áætlað sé að árið 2021 hafi losun gróðurhúsalofttegunda frá landbúnaði verið sex hundruð og tuttugu þúsund tonn koltvísýringsígilda, sem sé samdráttur upp á ellefu prósent miðað við 1990.

Með aðgerðaráætlun landbúnaðarins í loftslagsmálum er stefnt að því að styrkja bændur á þeirri vegferð að tileinka sér nýja tækni og framleiðslukerfi. Þá segir að aðilum þurfi að vera kleift að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda án neikvæðra áhrifa á framleiðslugetu eða arðsemi. Lagt er til að aðgerðir í loftslagsmálum landbúnaðarins byggi á þremur stoðum; þekkingu og ráðgjöf, umhverfisbókhaldi og rannsóknum og nýsköpun.

Þrjár stoðir

Hvað fyrstu stoðina varðar nefna skýrsluhöfundar verkefnið Loftslagsvænn landbúnaður, sem er hluti af aðgerðaráætlun stjórnvalda í loftslagsmálum. Þar fái bændur fræðslu og fari í loftslagsaðgerðir í sínum búrekstri sem byggi helst á samdrætti í losun og kolefnisbindingu. Lögð sé áhersla á að með loftslagsvænum búskaparháttum aukist framleiðni og tekjur. Þá öðlist bændur þekkingu sem miði að bættri nýtingu áburðar- og fóðurefna.

Önnur stoðin miði að því að koma á „grænu bókhaldi“, til að halda utan um losun frá landbúnaði. Í landbúnaði sé löng hefð fyrir skýrsluhaldi og með því að bæta við umhverfisbókhaldi væri mögulegt að fylgjast með árangri í loftslagsmálum. Nærtækast væri að nota gagnagrunninn jord.is á þann hátt sem myndi gera bændum kleift að setja sér mælanleg markmið.

Nýsköpun mikilvæg

Í greinargerð með þriðju stoðinni, eða rannsóknum og nýsköpun, er kallað eftir því að átak verði gert í að meta raunlosun frá mismunandi landgerðum hér á Íslandi, en tölur um kolefnislosun séu oft áætlaðar út frá erlendum gagnagrunnum. Þá er bent á þá miklu þörf sem er á auknu fjármagni til nýsköpunarverkefna í landbúnaði sem geti stuðlað að samdrætti í losun.

Bændasamtökin hafi haft forgöngu um að setja á fót ýmis nýsköpunarverkefni sem geti skipt sköpum. Þar má nefna áburðarframleiðsluverkefni Terraforming LIFE, sem hverfist um að blanda búfjárúrgangi og fiskimykju úr landeldi til framleiðslu áburðar og lífgass. Þá hafi Bændasamtökin fengið styrk til að fýsileikagreina förgun á sláturúrgangi með hitasundrunarbúnaði, eða lífkolaframleiðslu. Á næsta ári fari af stað verkefnið CircleFeed, sem snýst um framleiðslu rauðþörunga sem geti dregið úr metanlosun sem myndast við iðragerjun mjólkurkúa.