Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Yfirlitsmyndin frá gamla vitanum yfir safnasvæðið.
Yfirlitsmyndin frá gamla vitanum yfir safnasvæðið.
Mynd / Hilmar Bragi Bárðarson
Menning 10. maí 2023

Falin perla á Garðskaga

Höfundur: Margrét I. Ásgeirsdóttir, forstöðukona safna í Suðurnesjabæ.

Byggðasafnið á Garðskaga er staðsett á fallegu safnasvæði við Garðskagavita í Suðurnesjabæ, þar sem víðsýni er til allra átta, fjölbreytt fuglalíf, hafið í sinni síbreytilegu mynd og gönguleiðir með sjónum.

Byggðasafnið varðveitir og segir sögu atvinnu- og mannlífs á Suðurnesjum. Safnið er til húsa í fyrrum hlöðu og fjósi vitavarðar á Garðskaga en viðbygging er frá 2005. Menningarminjar er víða að finna í Suðurnesjabæ, m.a. Skagagarðurinn frá 10. öld, á Rosmhvalanesi, sem er gamalt nafn yfir þetta svæði. Vélbáturinn Hólmsteinn GK20, 43 tonna trébátur, stendur við safnið. Vélasafn Guðna Ingimundarsonar og GMC trukkurinn hans hafa mikið aðdráttarafl. Vélasafnið er einstakt og samanstendur af 60 vélum, m.a. gufuvél, sem notaðar voru til sjós og lands, uppgerðum af Guðna og flestar gangfærar.

Við hátíðleg tækifæri eru sumar vélarnar gangsettar t.d. 1948 Red Wing Thorobred KK. Trébáturinn Fram, súðbyrtur sexæringur með Engeyjarlagi, smíðaður 1887, er varðveittur á safninu. Súðbyrðingar komust á skrá UNESCO í desember 2021, yfir óáþreifanlegan menningararf. Tveir traktorar eru á safninu, Ferguson árg. 1951 og Farmall Cub árg. 1953. Nýlega var opnuð safnverzlun og móttaka með innréttingum úr Verzlun Þorláks Benediktssonar sem rak verslun að Akurhúsum í Garði frá 1921-1972. Í sama rými er ,,Verzlun barnanna“ þar sem börn geta leikið kaupmenn. Fjósakötturinn skaust á sínum tíma yfir blauta steypu á hlöðugólfinu og sjást greinileg loppuspor, sem við teljum nú gestum trú um að séu eftir hinn séríslenska jólakött.

Á safninu eru varðveitt líkön af 14 gömlum húsum úr Sandgerði frá því fyrir 1940 sem Sigurður H. Guðjónsson byggingameistari, Siggi í Báru, smíðaði svo listilega. Örsýningar um ýmis efni eru settar upp reglulega. Munir í varðveislu safnsins eru skráðir í Sarp. is, menningarsögulegt gagnasafn, sem opið er almenningi og einnig ljósmyndasafn sem fer stækkandi.

Fimm vitar eru í Suðurnesjabæ og tveir af þeim eru yst á Garðskaga. Annars vegar er það gamli vitinn, byggður 1897, og hins vegar er það „lýðveldisvitinn“, hæsti viti Íslands, sem var vígður 1944 og stendur á flötinni gegnt byggðasafninu.

Kort af Reykjanesi er við innganginn á safnið þar sem ferðamenn geta kynnt sér þá fjölmörgu staði sem forvitnilegt er að heimsækja í Suðurnesjabæ og á Reykjanesi.

Opið er alla daga kl. 10-17 frá maí til september. Hægt er að panta heimsóknir frá okt. til apríl.

Facebook-síða safnsins er mjög virk og hægt að fylgjast þar með viðburðum og fréttum.

Frítt er fyrir alla gesti inn á Byggðasafnið á Garðskaga.

Skylt efni: söfnin í landinu

Vísnahornið
Líf og starf 28. apríl 2026

Vísnahornið

Í síðasta þætti birti ég vísu um mun á Húnvetningum og Þingeyingum. Óskar í Meða...

Hámóðins með hækkandi sól
Líf og starf 28. apríl 2026

Hámóðins með hækkandi sól

Það er skemmtilegt þegar sólin tekur að skína og ekki síst þegar hægt er að busl...

Risinn Reykjavíkurskákmótið
Líf og starf 27. apríl 2026

Risinn Reykjavíkurskákmótið

Opna Reykjavíkurskákmótið fór fram í Hörpu dagana 25.–31. mars. Mótið er að öllu...

23 slagir í einu spili
Líf og starf 27. apríl 2026

23 slagir í einu spili

Undankeppni Íslandsmótsins fór fram á dögunum í Fjölbrautaskólanum í Ármúla og v...

Bók um Svein búfræðing
Líf og starf 27. apríl 2026

Bók um Svein búfræðing

Maður er nefndur Sveinn Sveinsson (1849–1892), austfirskur. Svein má með réttu t...

Samkeppni um hönnun lopapeysu fyrir kvenbændur
Líf og starf 21. apríl 2026

Samkeppni um hönnun lopapeysu fyrir kvenbændur

Árið 2026 er alþjóðlegt ár kvenbóndans en af því tilefni hefur Uppspuni í Ásahre...

Klassísk blómfegurð stofuhindar
Líf og starf 20. apríl 2026

Klassísk blómfegurð stofuhindar

Litir og form garðblóma heilla ræktendur en vinsældirnar eru hverfular, nýjar te...

Lausn á vísnagátunni
Líf og starf 20. apríl 2026

Lausn á vísnagátunni

Lausn á vísnagátu.