Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Rabarbari eða tröllasúra veita ríkulega af kalki, eða rúm 100 mg í einum bolla. Stilkur rabarbarans er mikið notaður í sultugerð, rabarbarasúpu og stundum einnig í saft- og víngerð.
Rabarbari eða tröllasúra veita ríkulega af kalki, eða rúm 100 mg í einum bolla. Stilkur rabarbarans er mikið notaður í sultugerð, rabarbarasúpu og stundum einnig í saft- og víngerð.
Líf og starf 29. september 2021

Leitið ekki langt yfir skammt eftir vítamínum úr náttúrunni

Höfundur: Sigrún Pétursdóttir

Þegar haldið er í daglegu gönguferðina sem er svo holl okkur öllum, er ekki fjarri að taka með sér pokaskjatta með það fyrir augum að sanka að sér vítamínum. Náttúran er nefnilega yfirfull.

Söl eru ein næringarríkasta tegund sjávarjurta sem má finna hérlendis. Þau eru rík af próteini, járni og flúori auk þess að innihalda meðal annars joð sem er gott fyrir skjaldkirtilinn. Einnig má nefna A, E og C vítamín, kalín sem er mikilvægt heilbrigðu taugakerfi, fosfór sem hefur áhrif á upptöku úr meltingarvegi og svo magnesíum, B6 og B12 vítamín sem stuðla að eðlilegri starfsemi tauga og ónæmiskerfisins og hafa þannig áhrif bæði á geð og streitustig.

Rabarbari eða tröllasúra veita ríkulega af kalki eða rúm 100 mg í einum bolla. Að auki inniheldur jurtin lutein sem er gott fyrir augu, húð og vel af K vítamíni sem hjálpar til við eðlilega beinmyndun í líkamanum og hægir á beinhrörnun með því að draga úr kalktapi. Rauði liturinn er svo vegna andoxunarefnanna sem eru nauðsynleg fyrir líkamann.
Túnsúra sem er betur þekkt undir nafninu hundasúra (þó þær séu víst einungis af sömu ætt, Rumex acetosa og Rumex acetosella) er talin afar áhrifarík við losun bjúgmyndunar auk þess að örva og styrkja lifrina. Hún er góð við lystarleysi, hægðatregðu og gyllinæð auk þess að innihalda ríflegan skammt af vítamínum á borð við A-, B- og C-vítamína. (C-vítamín hjálpar til að mynda bandvef (kollagen) sem er mikilvægur fyrir vöxt æða, beina og tanna, og græðslu sára.

Kerfill hefur verið talinn draga úr bólgum auk þess að olía eða te sem unnin hafa verið úr honum hafa róandi áhrif. Ber jurtin bæði lykt og bragð af anis, eða lakkrísbragði. Kerfill inniheldur mikið magn B vítamína auk A, C og E vítamína (E vítamín hafa góð áhrif á hjarta- og æðakerfið með því að hindra oxun á fitu í líkamanum) auk þess sem kerfill er nokkuð ríkur af andoxunarefnum.

Birkilauf hafa í áraraðir verið þekkt fyrir að hraða efnaskiptum og losa vatn úr líkamanum, draga úr bólgum og afeitra líkamann. Blöð trésins, sem innihalda einnig mikið af C vítamíni, hafa auk þess verið notuð við sýkingum í þvagfærum, en þau hafa jákvæð áhrif á nýru, þvagblöðru og þvagrás. Sumir vilja einnig kalla þetta töfralyf þar sem önnur notkun hefur falið í sér meðhöndlun liðagigtar, hárloss og húðútbrota.

Sólber eru hvað ríkust af C vítamíni allra tegunda. Í þeim eru hvorki meira né minna en tæp 350 prósent af ráðlögðum dagskammti. Að auki innihalda þau A, B og E vítamín, andoxunarefni og trefjar. Þau má svo nota í hinar ýmsu sultur, saftir, þeytinga eða bara eins og þau eru best, beint af greininni!

Sveppir innihalda ýmiss konar bætiefni og sjálfsagt er að athuga tegundirnar eftir tínslu enda munur á innihaldi eftir gerð. Í þeim má almennt aðallega finna D vítamín, (D-vítamín gerir líkamanum kleift að nýta kalk og fosfór til að byggja upp bein með því að auka upptöku kalks og fosfórs frá þörmum) þó nokkuð af B2 vítamíni, fólasín, kalíum sem stuðlar að eðlilegri vökvaflóru í líkamanum, smávegis af trefjum og kopar. Selenium finnst í afar ríkum mæli í sveppum en þeir gegna mikilvægu hlutverki fyrir ónæmiskerfið og frjósemi hjá karlmönnum auk þess sem það er talið vinna gegn myndun krabbameinsfrumna.

Furubarr eða te furubarrs öllu heldur, er tilvalinn drykkur til að auka daglega orku. Í furunálum má finna mikið magn A vítamíns sem hefur jákvæð áhrif á hár, húð og sjón. Best er að tína nálarnar og skola við heimkomu áður en þær eru settar í sjóðandi vatn. Eftir nokkrar mínútur er vökvinn síaður og þá má njóta tesins. Hægt er að bragðbæta teið með sykri, hunangi eða jafnvel kanil ef bragðið þykir sérstakt. Þess má geta að stafafura er eitt algengasta skógræktartréð á Íslandi, alla jafna notað sem jólatré. 

Skylt efni: Vítamín | Söl | Sólber

Vísnahornið
Líf og starf 28. apríl 2026

Vísnahornið

Í síðasta þætti birti ég vísu um mun á Húnvetningum og Þingeyingum. Óskar í Meða...

Hámóðins með hækkandi sól
Líf og starf 28. apríl 2026

Hámóðins með hækkandi sól

Það er skemmtilegt þegar sólin tekur að skína og ekki síst þegar hægt er að busl...

Risinn Reykjavíkurskákmótið
Líf og starf 27. apríl 2026

Risinn Reykjavíkurskákmótið

Opna Reykjavíkurskákmótið fór fram í Hörpu dagana 25.–31. mars. Mótið er að öllu...

23 slagir í einu spili
Líf og starf 27. apríl 2026

23 slagir í einu spili

Undankeppni Íslandsmótsins fór fram á dögunum í Fjölbrautaskólanum í Ármúla og v...

Bók um Svein búfræðing
Líf og starf 27. apríl 2026

Bók um Svein búfræðing

Maður er nefndur Sveinn Sveinsson (1849–1892), austfirskur. Svein má með réttu t...

Samkeppni um hönnun lopapeysu fyrir kvenbændur
Líf og starf 21. apríl 2026

Samkeppni um hönnun lopapeysu fyrir kvenbændur

Árið 2026 er alþjóðlegt ár kvenbóndans en af því tilefni hefur Uppspuni í Ásahre...

Klassísk blómfegurð stofuhindar
Líf og starf 20. apríl 2026

Klassísk blómfegurð stofuhindar

Litir og form garðblóma heilla ræktendur en vinsældirnar eru hverfular, nýjar te...

Lausn á vísnagátunni
Líf og starf 20. apríl 2026

Lausn á vísnagátunni

Lausn á vísnagátu.