Hundur leysist upp í grænum reyk
Stekkur 1. júní 2015

Hundur leysist upp í grænum reyk

Höfundur: Vilmundur Hansen

Margar áhugasamar fréttir af undrum náttúrunnar komast sjaldan eða aldrei í fjölmiðla. Daglegt þras um fjármál, stjórnmál og önnur óáhugaverð mál njóta þar meiri vinsælda.

Ein af þeim spurningum sem undirritaður hefur varpað fram á ritstjórnarfundi Bændablaðsins er af hverju það rigndi stundum froskum en aldrei halakörtum? Heimurinn er fullur af undrum, fólk lyftist upp af jörðinni og flýgur, undarleg ljós sjást á himnum og fregnir um fljúgandi furðuhluti eru nánast daglegar úti í heimi. Allt án haldbærra skýringa.
Árið 1874 fæddist drengur sem fékk nafnið Charles Hoy Fort. Hann átti síðar eftir að verða ókrýndur konungur rómantískrar náttúrufræði og safna sögum um furðufyrirbæri náttúrunnar og gefa út á bók. Áhugi Fort á furðusögum er af svipuðum meiði og þjóðsagnasöfnun Jóns Árnasonar og Sigfúsar Sigfússonar.

Fort hafði í sjálfu sér engan áhuga á því sem í dag er kallað yfirnáttúruleg fyrirbæri eða dulsálarfræði. Hann taldi að öll fyrirbæri væru náttúruleg og að þau ætti að skýra. Hann var óvæginn í gagnrýni sinni á „svokallaða vísindamenn“ eins og Fort kallaði marga menntaða samtímamenn sína. Fort taldi þá sniðganga allt sem þeir gætu ekki skýrt út frá eigin reynslu og ekki hafa hugmyndaflug til að líta á heiminn nema frá einu sjónarhorni, múlbundna af þröngsýni og fordómum.

Sjálfur sagðist Fort trúa öllu og engu, allt væri breytingum háð og ekkert væri eins og það sýndist.

Fort safnaði ótrúlegum fjölda furðusagna enda sat hann á bókasöfnum í New York og London í tuttugu og sjö ár og leitaði fanga. Hann hefur til dæmis eftir dagblaðinu New York World 25. mars 1883 að dóttir Jesse Miller í Greenville hafi nokkrum sinnum lyfst upp af stofugólfinu heima hjá sér og „flogið“ út í garð. Um svipað leyti greinir tímaritið Cosmos frá því að mikið af fiskum hafi fallið af himni í Norfork í Virginíu-ríki. Nature segir frá því að árið 1880 hafi hópur fólks í Þýskalandi séð upplýstar verur svífa á himninum.

Fort trúði því staðfastlega að verur frá öðrum heimum heimsæktu jörðina annað kastið og hann hefur það eftir Scientific American að í júlí 1882 hafi fjöldi manna í Líbanon séð einkennilegan hlut á himni. Þegar hluturinn hvarf komu tvö þríhyrningslaga loftför í staðinn og flugu lágt yfir jörðinni.

Ein furðulegasta sagan í safni hans segir frá hundi sem talaði mannamál en leystist síðan upp í grænan reyk. Fort gerir enga athugasemd við að hundurinn skuli tala en hann setur spurningarmerki við að hann hafi leyst upp í grænum reyk.

Gagnrýnendur Forts segja að hann hafi verið bjánalega trúgjarn og sjaldnast dregið sannleiksgildi sagnanna sem hann safnaði í efa og lagt sig fram um að koma slæmu orði á vísindi og notið þess að niðurlægja vísindamenn sem hann kallaði hina nýju prestastétt.

Í dag trúa margir Íslendingar  á álfa, drauga og skrímsli svo eitthvað sé nefnt. Eru þetta yfirnáttúruleg fyrirbæri eða einfaldlega náttúrundur eins og meyfæðing Maríu og ýmissa kvenkynshákarla sem fæða afkvæmi án frjóvgunar karldýra.

Topiary
Stekkur 28. apríl 2017

Topiary

Samkvæmt dagatali er komið sumar og því ekki seinna vænna en að garðeigendur drí...

Sálin verður ekki þvegin
Stekkur 20. febrúar 2017

Sálin verður ekki þvegin

Sápa, eins og fleiri hreinlætisvörur, þykja sjálfsagður og eðlilegur hlutur í sa...

Flöskudraugur og galdraofsóknir
Stekkur 9. maí 2016

Flöskudraugur og galdraofsóknir

Í seinni tíð hafa þjóðsögur og þjóðtrú tapað nokkru af upprunalegu gildi. Má efl...

Lagarfljóts­ormurinn
Stekkur 26. apríl 2016

Lagarfljóts­ormurinn

Lagarfljótsormurinn er stærstur allra orma á Íslandi og um hann eru einnig til f...

Svört fluga settist á Passíusálmana
Stekkur 19. febrúar 2016

Svört fluga settist á Passíusálmana

Í tilefni þess að verið er að lesa Passíusálma Hallgríms Péturssonar á Rás 1 er ...

Í fríi allt árið
Stekkur 25. janúar 2016

Í fríi allt árið

Trúarhátíðir eru helstu frídagarnir ársins og hægt að fjölga þeim með því að ver...

Jólasveinninn fastur í skorsteininum
Stekkur 24. desember 2015

Jólasveinninn fastur í skorsteininum

Aðstandendur stórrar verslunarmiðstöðvar í Tókýó, Seúl eða Peking, það skiptir r...

Með lífið í lúkunum
Stekkur 12. nóvember 2015

Með lífið í lúkunum

Frá ómunatíð hefur lófalestur verið talinn auðveld og örugg leið til að komast a...