Silja Dögg Gunnarsdóttir.
Silja Dögg Gunnarsdóttir.
Skoðun 7. apríl 2017

Innlend framleiðsla og færri kolefnisspor

Höfundur: Silja Dögg Gunnarsdóttir
Loftslagsmálin eru mál okkar allra og við getum öll lagt okkar af mörkum. Aukin innlend matvælaframleiðsla er ein leið til að fækka kolefnissporum og tryggja fæðu-og matvælaöryggi. 
Að tala fyrir ábyrgð í loftslagsmálum og vilja á sama tíma auka innflutning matvæla til landsins er þversögn sem gengur ekki upp. 
 
Þversögnin
 
Matarsóunarverkefni eru almennt í tísku, og lífrænn og staðbundinn matur (local food) og fækkun kolefnisspora eru í tísku. Það þykir fínt að borða lífrænan „local“ mat og ferðamenn virðast t.a.m. sækjast sérstaklega eftir því sem og heimamenn í auknum mæli. Þess vegna skýtur það skökku við að sama fólk og talar fyrir öllum þessum fínu málum vill á sama tíma stórauka innflutning á matvælum – matvælum sem við getum vel ræktað hér á landi. Vissulega þurfum við að kortleggja betur af hvaða tegundum við ættum e.t.v. að framleiða minna af og hvers konar framleiðslu við ættum auka. Það er engum greiði gerður með því að framleiða vöru ef næg eftirspurn er ekki fyrir hendi. 
 
Aukinn innflutningur og fleiri kolefnisspor
 
Flutningur á matvælum milli landa eykur sóun og fjölgar kolefnissporum. Auknir flutningar matvæla kalla á aukin afföll miðað við að fæðunnar sé neytt sem næst framleiðslustað. Umbúðir auka umfang vörunnar og eru oft óumhverfisvænar. Allt eykur þetta efnis- og orkunotkun og þar með eykst útblástur gróðurhúsalofttegunda. Að því sögðu þá væri skynsamlegt að stjórnvöld myndu beita sér fyrir aukinni innlendri matvælaframleiðslu og draga úr innflutningi, í stað þess að auka hann, þ.e. ef þeim væri alvara með því að fylgja stefnu sinni í loftslagsmálum.
 
Þurfum frekari rannsóknir
 
Talsmenn aukins innflutnings matvæla bera því oft við að innlend framleiðsla skilji líka eftir sig kolefnisspor þar sem að flytja þarf ýmis aðföng fyrir framleiðsluna til landsins. Þessir talsmenn hafa þó ekki látið rannsaka málið heldur er eingöngu um getgátur að ræða. Samtök garðyrkjubænda létu hins vegar vinna fyrir sig stórmerkilega skýrslu fyrir ekki svo löngu síðan um kolefnisspor garðyrkjunnar. Í henni er mjög margt áhugavert, t.d. að íslenska agúrkan skilur einungis um 44% af kolefnisspori eftir sig miðað við þá innfluttu. Við eigum mikið inni hjá garðyrkjunni en hár raforkukostnaður hindrar verulega nýjar fjárfestingar í garðyrkjunni. Nauðsynlegt er að garðyrkjubændur fái sérstaka gjaldskrá. Það væri gagnlegt að hafa haldbæran samanburð kolefnisspora á innlendri og erlendri framleiðslu frá fleiri greinum en garðyrkjunni. En auðvitað ættu kolefnissporin ekki að vera eini viðmiðunarþátturinn heldur áhersla á fæðuöryggi þjóðarinnar og matvælaöryggi, þar sem íslensk matvara er í fremstu röð í heiminum.
 
Matvælaframleiðsla er framtíðin
 
Skýrsla nefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar, sem kom út á dögunum, er umhugsunarverð. Þar er talið að loftslagsbreytingar muni ógna fæðuöryggi jarðarbúa í framtíðinni. Mat skýrsluhöfunda er að framboð á matvælum muni ekki haldast í hendur við fjölgun jarðarbúa á næstu áratugum. Þessar fréttir kalla á að við Íslendingar metum stöðu okkar hvað varðar bæði matvælaframleiðslu og framleiðslu á innlendum orkugjöfum. Við þurfum að huga að því hvað við getum lagt af mörkum í loftslagsmálum og landbúnaðurinn er hluti af lausn vandans, þar með talið framlag bænda til aukinnar framleiðslu fóðurs og matvæla á Íslandi.
 
Silja Dögg Gunnarsdóttir,
þingmaður Framsóknarflokksins
Ekkert grín
Skoðun 16. apríl 2021

Ekkert grín

Skilvirkar flutningsleiðir eru forsendur þess að nútímaþjóðfélag geti þrifist. Þ...

Með bjartsýni í farteskinu
Skoðun 15. apríl 2021

Með bjartsýni í farteskinu

Nú með hækkandi sól og bjartsýni í farteskinu eftir ansi undarlegan vetur, sérst...

Öfl náttúrunnar
Skoðun 26. mars 2021

Öfl náttúrunnar

Náttúruöflin minna okkur á það þessa dagana hversu fallvalt gengi okkar mannanna...

Miklar og málefnalegar umræður á Búnaðarþingi
Skoðun 25. mars 2021

Miklar og málefnalegar umræður á Búnaðarþingi

Á nýafloknu Búnaðarþingi, þar sem nýtt félagskerfi Bændasamtakanna var meginstef...

Góður gangur
Skoðun 12. mars 2021

Góður gangur

Heimsfaraldur af völdum COVID-19 hefur hrist heldur betur upp í samfélög­um mann...

Sérálit Lbhí vegna starfmenntanáms í garðyrkju
Skoðun 12. mars 2021

Sérálit Lbhí vegna starfmenntanáms í garðyrkju

Mennta- og menningarmálaráðherra skipaði starfshóp í nóvember 2019 til að fara y...

Opið bréf til Lilju Alfreðsdóttur mennta- og menningarmálaráðherra
Skoðun 12. mars 2021

Opið bréf til Lilju Alfreðsdóttur mennta- og menningarmálaráðherra

Við nemendur Garðyrkjuskólans á Reykjum, sem teljum nú 140 manns, höfum áhyggjur...

Sameinumst um mikilvæg verkefni
Skoðun 11. mars 2021

Sameinumst um mikilvæg verkefni

Búnaðarþing verður haldið 22. og 23. mars næstkomandi þar sem félagskerfið verðu...