Vistvænt kælikerfi úr sauðfjárull
Ull er besta fáanlega náttúruvænsta einangrunarefni sem fyrirfinnst á jörðinni,“ segir Anna María Pétursdóttir, sem hefur framleitt nothæfa frumgerð af kæliumbúðum. Fyrirtæki í lyfjaiðnaði og fiskútflutningi sýna umbúðunum mikinn áhuga.
„Ull er gríðarlega verðmæt náttúruauðlind sem við eigum að nýta eins vel og hægt er. Íslendingar hafa nýtt ull og hún hefur fylgt okkur allt frá landnámi og hér er því að finna gríðarlega mikla þekkingu á ullariðnaði. Síðustu áratugi höfum við ekki verið nægilega öflug við að nýta allt þetta frábæra hráefni sem fellur til,“ segir Anna María.
Anna María segir að það sé korter í að frauðplast verði bannað af umhverfisástæðum og að þá sé ullin góður valkostur.
Betri einangrun en frauðplast
Að sögn Önnu Maríu sýna erlendar rannsóknir að ull viðheldur hitastigi, hvort sem það er hiti eða kuldi, í allt að 50% lengri tíma en frauðplast yfir 72 klukkustunda tímabil.
„Sjötíu og tvær klukkustundir er krítískur tími varðandi flutning á matvælum og lyfjum en á þeim má flökt á temprun ekki vera mikið.“
Anna María segir að flutningar á lyfjum og matvælum séu mjög viðkvæmur flutningur og allt of oft er það sem sendingar eyðileggjast vegna hitabreytinga á flutningstíma og allt að 50% bólusetningalyfja eyðileggjast á flutningstíma.
„Ullin er því góður kostur til að taka á þessum vanda auk þess sem hún virkar sem púðavörn og ver vörur fyrir hnjaski.“
Eins og Anna María orðar það er korter í að frauðplast verði bannað af umhverfisástæðum og þá er ullin góður valkostur.
„Kosturinn við frauðplast er að það er létt en förgunarkostnaðurinn er hár og það er óumhverfisvænt. Umbúðirnar sem ég er að bjóða eru umhverfisvænar með ullarfóðringum sem má endurnýja til að einangra meðal annars hús eða spinna band í klæði. Við erum að tala um lífrænt flutningskerfi með þessari lausn."
Í dag er nýtt um 420 tonn af ull til band- og textílframleiðslu hér á landi og um 330 tonn eru flutt út til iðnaðarframleiðslu.
Ekkert nýtt undir sólinni
Anna María segir að það sé ekkert nýtt undir sólinni. „Ég er alin upp við ull. Ullarvinnslufyrirtækið Álafoss var í eigu fjölskyldunnar og samræður beindust mikið að möguleikum ullarvinnslu hjá okkur. Íslenska ullin hefur sína annmarka en um leið hefur hún sína sérstæðu kosti. Faðir minn hafði óbilandi trú á eiginleikum íslensku ullarinnar sem er í raun blendingsull og hefur sína sérstöðu vegna þess.
Oft komu upp góðar hugmyndir í samræðum okkar varðandi möguleika ullarinnar og kom vísir að þessari hugmynd þar fyrst fram. Þegar ég fór að tala um þessa hugmynd ranghvolfdi fólk hreinlega augunum og spurði hvers vegna ég væri að vasast í þessu, engin trú var á hugmyndinni.
Ég hef starfað við stjórnunarstörf síðastliðinn tuttugu ár, en þetta hefur kallað á mig og sumarið 2016 gafst mér tækifæri til að útfæra hugmyndina og vinna að því að framleiða virka frumgerð að vistvænum kælipakkningum með einangrunarfóðringu úr ull í samstarfi við Prentsmiðjuna Odda.“
Virk frumgerð vekur athygli
„Ég hef bæði unnið með Nýsköpunarmiðstöð Íslands og Matís að þróun ullarfóðringarinnar. Það er bæði búið að mæla varmaleiðni ullarinnar og einangrunargildi hinna vistvænu kælipakkninga. Allar niðurstöður eru mjög jákvæðar og ekkert því til fyrirstöðu að halda áfram þessu þróunarstarfi og þróa þessa virku frumgerð áfram til fjöldaframleiðslu.
Útflytjendur á ferskum laxi sjá fyrir sér brýna nauðsyn til breytinga á kælipakkningum. Þessi lausn felur í sér að minna þarf af ís eða kæligeli sem gerir það að verkum þyngd vöru á flutningsleið verður léttari. Lausnin skilur því eftir sig á allan hátt minna kolefnisspor en eldri kælilausnir og hafa nokkrir útflytjendur á ferskum laxi viljað leggja hugmyndinni lið.
Hagrænn ávinningur
Í dag er nýtt um 420 tonn af ull til band- og textílframleiðslu hér á landi og um 330 tonn eru flutt út til iðnaðarframleiðslu.
Anna María segir að ef alvara verður úr framleiðslu vistvænna kæliumbúða verði hagrænn ávinningur mikill. „Ekki einungis sé verið að auka virðisauka ullar sem ekki er nýtt hér á landi, heldur sé einnig hagrænn ávinningur vegna umhverfisáhrifa.
Ullarvinnsla var stór iðnaður á Íslandi í eina tíð og nýting á henni mun betri þá en í dag. Í dag er ull nánast eingöngu nýtt til textílframleiðslu og í fatnaði. Ístex er stærsti og eini framleiðandinn á bandi hér á landi og þeir gera það mjög vel. Svo eru einnig til staðar fyrirtæki sem eru að framleiða vefnaðarvöru úr ull og standa að þróunarvinnu.“
Anna María Pétursdóttir frumkvöðull með vistvænar kælipakkningar með einangrunarfóðringum úr sauðfjárull. Mynd / HKr.
Vertu Kind
Anna María hefur stofnað fyrirtæki í kringum hugmyndina sem heitir Be Kind. „Mér finnst nafnið geta höfðað til svo margs. Vertu Kind, vertu góður við umhverfið eða vertu bara góður. Nafnið höfðar til svo margs,“ segir Anna María Pétursdóttir frumkvöðull að lokum.
