Leggst út í mánuð með öflugan kurlara

,,Þetta er einhvers konar vertíð hjá mér, ég fer af stað á vorin og kem eins og lóan til þeirra sem óska eftir minni þjónustu. Ég kem langt að, ég bý innst inni í Fljótsdal inni á Hallormsstað austur á landi, þar sem vegurinn endar þeim megin,“ segir Sveinn Ingimarsson vélaverktaki sem blaðamaður hitti fyrir í Haukadalsskógi í Biskupstungum, en þar var hann að kurla trjáboli af miklum móð. Sveinn leggur upp í langferð í upphafi hvers sumars á risastórum traktor með öflugan kurlara tengdan aftan í.

„Þessi traktor er rétt rúmlega tvö hundruð hestöfl, en ég kalla hann samt litla traktorinn, því ég átti annan sem var helmingi stærri, hann var fjögur hundruð hestöfl og ég notaði hann mest með vél sem muldi grjót. Mín árlega vertíð við trjákurlun stendur yfir í fjórar til fimm vikur frá því ég fer af stað og þar til ég kem heim aftur. Ég fer ekki hratt yfir, traktorinn fer aðeins á rúmlega fimmtíu kílómetra hraða, en ég er orðinn vanur því að vera lengi á leiðinni. Þetta er níðþungt saman, traktorinn og kurlarinn, ég hef sannarlega reynt á þol vega víða og fest mig í mjúku landi.“ 

Skógarfólk er skemmtilegt

Sveinn segist hafa byrjað að kurla á Kirkjubæjarklaustri í hringferð sinni þetta vorið.

„Þar er skógrækt og var verið að grisja undan línu hjá sumarbústað fyrir ofan Fjaðrárgljúfur, lengst inni í dal. Þetta er eitt af því sem er frábært við þessa vertíð hjá mér, ég kem stundum á staði sem ég aldrei hefði annars komið á. Ég fer alls ekki alltaf á sömu staðina til að kurla, þó það séu fastir viðkomustaðir hjá stærri aðilum eins og skógræktum. Ég byrjaði að kurla klukkan átta í gærmorgun og komst yfir að fara nokkuð víða, ég byrjaði í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, fyrst í Árnesi, fór síðan í Brautarholt, innan við Ólafsvelli og að Húsatóftum. Þaðan hélt ég inn í Þjórsárdal og síðan hingað í Haukadal. Ég var kominn hingað klukkan ellefu í gærkvöldi og næst fer ég að kurla fyrir Skógræktarfélag Árnesinga á Snæfoksstöðum í Grímsnesi, þaðan fer ég síðan að Þingvöllum og í Heiðmörk í Reykjavík. Eftir það kem ég við á nokkrum bæjum í Hvalfirði og Skorradal og að því loknu held ég norður,“ segir Sveinn og bætir við að í þessum árlegu ferðum kynnist hann alls konar fólki.

„Skógarfólk er yfirleitt skemmtilegt, ólíkt því sem margir halda, en það þykir oft skrýtnasta liðið, rétt eins og refaskyttur. Ég er einmitt líka refaskytta,“ segir Sveinn og hlær. 

Hnífakurlari með gríðarleg afköst

Á kurlferð sinni um landið er Sveinn verktaki hjá Landi og skógi.

„Þeir sjá um að taka við pöntunum, fyrst og fremst fyrir stærri skógræktir á vegum ríkisins, en allir geta fengið kurlun sem vilja, bæði fyrirtæki og einstaklingar. Fólk þarf bara að skrá sig á ákveðið rafrænt skjal þar sem ég sé hvar ég á að stoppa. Ég skipulegg mína ferð svo eftir því skjali og núna eru þetta um þrjátíu staðir sem ég þarf að kurla,“ segir Sveinn og bætir við að þótt kurlarinn hafi verið keyptur fyrir tólf árum, þá sé aðeins sjö eða átta ár síðan hann byrjaði að fara hringinn um landið með hann. „Ég fer vestast í Búðardal, en ekki á Vestfirðina sjálfa.“

Sveinn segir að hér á landi séu til alls konar kurlarar, en þessi sem hann er með sé sá stærsti sinnar tegundar á landinu. „Þetta er svokallaður hnífakurlari og hann er hundrað sinnum stærri græja en hefðbundnir kurlarar. Þessi vél getur kurlað á bilinu 60 til 70 rúmmetra af kurli á klukkutíma, sem eru gríðarleg afköst,“ segir Sveinn og tekur fram að þó hann eigi sjálfur traktorinn þá eigi Land og skógur að stærstum hluta kurlarann.

„Ég á hluta af honum og Félag skógarbænda á Héraði á líka hluta í þessari græju. Þörfin var sannarlega fyrir hendi, því kyndistöð á Hallormsstað vantaði græju sem réði við að kurla það magn sem féll til þar, til dæmis tré með greinum. Þessi kurlari er í raun eina græjan sem ræður við boli með greinum, ég get tekið tré í heilu lagi, með greinum og öllu og sett það beint í þennan kurlara.“

Ætlaði aldrei aftur í sjálfstæðan rekstur

Sveinn segist hafa verið viðloðandi vinnuvélar alla sína ævi.

„Ég var loðdýrabóndi á tímabili, en fór út úr því stórskuldugur og hét því þegar ég hætti að fara aldrei aftur í sjálfstæðan rekstur. Þegar ég hafði borgað niður stærsta hlutann af skuldunum og eignaðist smá pening, þá datt mér í hug að taka fullt af erlendum lánum og fara út í vélaútgerð. Á því blessaða herrans ári 2007 byrjaði ég því aftur með eigið fyrirtæki, þetta vinnuvélafyrirtæki, og keypti allar græjur. Þetta er á mínu nafni og minni kennitölu, enda hef ég aldrei stefnt að því að fara á hausinn. Ég stend og fell með mínum skuldum. Ég komst í gegnum góðærið og hrunið sem fylgdi, en vissulega var það djúpur dalur,“ segir Sveinn sem er með gröfur, vagna og alls konar tæki í sínu fyrirtæki fyrir austan og sinnir þar hinum ýmsu verkefnum, mest fyrir sveitarfélög og ríki. „Ég sinni í raun litlum verkefnum hjá stórum stofnunum.“ 

Lætur ekki drauga raska ró sinni

Sveinn er með allt sitt persónulega hafurtask í stórum málmkassa framan á traktornum, meðal annars mótorhjólið sitt.

„Þó fáir trúi því þá er ég hvorki með mótorhjólaáhuga eða véladellu, en ég hef samt alltaf átt hjól, farartæki og vinnutæki. Mér finnst gott að skreppa á rúntinn á mótorhjólinu að loknum vinnudegi á þessari hringferð minni, enda gisti ég oft hjá skógræktarstöðunum og þar er ekki mikið við að vera.“

Í ljósi þess að Sveinn hafði gist einsamall nóttina áður í húsi starfsmanna í Haukadal, er ekki annað hægt en spyrja hvort hann hafi orðið var við neitt, því þar ku vera reimt. Svo rammt kvað að þeim reimleikum að skógarvörður sem eitt sinn starfaði í Haukadalsskógi neitaði alfarið að sofa í húsinu vegna draugagangs. Hann kaus að keyra frekar til Reykjavíkur að loknum hverjum vinnudegi til að fá svefnfrið. Bergrisanum Bergþóri í Bláfelli hefur löngum verið kennt um draugaganginn í Haukadalsskógi, en hann er grafinn þar skammt frá, hjá Haukadalskirkju.

„Nei, ég varð ekki var við neitt, ekki frekar en aðrar nætur sem ég hef gist hér. Auðvitað eru alls konar hljóð í nóttinni, en ég er vanur slíku, ég bjó lengi einn úti í sveit í mjög gömlu húsi fyrir austan, þar sem voru alls konar furðuleg hljóð, en þau voru ekkert að trufla mig. Reyndar varð ég einu sinni forvitinn, því í logni heyrði ég hljóð eins og verið væri að rúlla tómri olíutunnu á steypu. Ég fór út að athuga hvað þetta væri, en sá ekki neitt, svo ég fór bara aftur inn. Ég hef lent í ýmsum uppákomum, einu sinni slökknuðu til dæmis öll ljós samtímis á nokkrum vélum hjá mér, af óútskýrðum ástæðum. Mér er alveg sama um drauga og ef þeir eru á sveimi þá hafa þeir aldrei gert mér neitt. Þeir eru bara góðir við mig, ég læt þá ekki raska ró minni. Fyrir tveimur árum, þegar ég gisti hér í Haukadalsskógi, þá voru tveir jarðskjálftar hér rétt ofan við um morguninn, upptökin voru víst í Sandfelli, og ég heyrði og fann þetta allt saman mjög vel. Það er eini draugagangurinn sem ég hef orðið var við hér.“