Mikil umsvif eru í Vaðölduveri núna þar sem verið er að reisa orkuver með 28 vindmyllum. Í hæstu stöðu eru þær um 150 metrar að hæð, en til samanburðar má sjá tvö háspennumöstur framan við vindmyllurnar af sömu stærð og algeng er víða um land. 14 vindmyllur verða settar saman í sumar.

Fréttaskýring 5. ágúst 2026

Vindmyllur ekki reistar í roki

Höfundur: Ástvaldur Lárusson

Um þessar mundir eru mikil umsvif við byggingu vindmylla í Vaðölduveri handan Búrfells. Samtals verða vindmyllurnar 28 og verður helmingurinn settur upp í sumar.

Uppsett afl orkuversins verður 120 MW þegar allar 28 vindmyllurnar hafa verið tengdar. Samkvæmt rannsóknum Landsvirkjunar á vindmyllunum á Hafinu, sem eru þarna skammt frá, má áætla að nýtingarhlutfallið verði í kringum 42 prósent. „Framleiðslugetan er 440 GW stundir á ári, en til samanburðar er uppsett afl Hvammsvirkjunar 95 MW og þaðan munu koma um 760 GW stundir á ári,“ segir Gunnar Aron Ólason, upplýsingafulltrúi nýframkvæmda hjá Landsvirkjun, í samtali þann 26. júní.

„Í sumar verða reistar fjórtán vindmyllur og ættu þær að vera komnar upp í lok ágúst eða byrjun september. Þegar spennirinn verður kominn geta þessar fjórtán byrjað að framleiða rafmagn inn á kerfið. Við eigum von á honum í júlí og hann verður mögulega gangsettur í ágúst ef allt gengur eftir. Á næsta ári tengjast hinar fjórtán vindmyllurnar við kerfið eftir því sem þær verða tilbúnar,“ segir Gunnar Aron. Áætluð verklok eru í lok 2027.

Ársæll Þorsteinsson, öryggisstjóri fyrir hönd Landsvirkjunar í Vaðölduverkefninu.

Vinnur vel með vatnsaflsvirkjunum

„Það sem skiptir mestu máli þegar kemur að vindorkuveri er að hafa jöfnunarafl, því að ef það er logn þá er framleiðslan engin,“ bætir Gunnar Aron við. „Í það nýtast vatnsaflsvirkjanirnar sem Landsvirkjun hefur reist. Þegar framleiðslan er mikil í vindorkuverinu er hægt að safna vatni í lónin, sem er í raun ekkert annað en uppsöfnuð orka. Mesti vindhraðinn er á veturna, en hann fer niður á sumrin. Þetta vinnur því vel saman með vatnssöfnuninni í lónin okkar, en hún er mest á sumrin. Þá er engin tilviljun að þetta vindorkuver er byggt upp hérna, því að hér eru mikil vindgæði og allir innviðir til staðar, eins og flutningslínur. Eins er þetta þegar raskað svæði.“

Gunnar Aron Ólason, upplýsingafulltrúi nýframkvæmda hjá Landsvirkjun.

Í hæstu stöðu verða vindmyllurnar um 150 metrar, en mastrið er í kringum 80 metrar á meðan spaðarnir eru tæpir 69 metrar. Mikið hefur verið rætt um sjónræn áhrif í aðdraganda framkvæmdanna í Vaðölduveri. Því kom blaðamanni nokkuð á óvart hversu lengi vindmyllurnar fjórar sem voru risnar þegar undirritaður var á ferðinni voru að birtast þegar ekið var upp eftir Landvegi austan Þjórsár, en framkvæmdasvæðið er í lægð í landslaginu. Í um það bil tólf til þrettán kílómetra fjarlægð var hægt að greina skýrt á milli vindmylla og lágra skýja. Fjarlægðin ætti þó að vera lengri á heiðskírum degi og þegar spaðarnir fara að snúast á fullri ferð. Vestan Þjórsár sjást vindmyllurnar um leið og ekið er yfir fjallaskarðið milli Búrfells og Skeljafells, eða í um fimmtán kílómetra fjarlægð.

Samsetning tekur örfáa daga

Ársæll Þorsteinsson, öryggisstjóri fyrir hönd Landsvirkjunar í Vaðölduverkefninu, hefur fylgt því frá upphafi og er vel kunnugur framkvæmdunum. Hann segir í samtali þann 26. júní að verkefni af þessari stærðargráðu taki áherslubreytingum á framkvæmdatímanum. Mestu umsvifin eru núna, með um 150 til 200 starfsmenn, þar sem unnið er að mörgum verkþáttum í einu. „Núna erum við að færast úr jarðvinnufasanum yfir í reisingarfasann,“ segir Ársæll.

„Það sem er fram undan er að reisa fleiri vindmyllur og byrja gangsetningu á einni í einu,“ heldur Ársæll áfram. „Við vitum ekki nákvæmlega hvenær fyrsta vindmyllan fer í gang, en það fer eftir því hvernig prófanir ganga og annað slíkt. Núna snúast spaðarnir löturhægt, sem er hluti af prófununum,“ segir hann.

„Fyrsta vindmyllan var tíu daga í uppsetningu á meðan sex daga tók að reisa vindmyllu númer tvö og þá var ferlið eiginlega hnökralaust,“ segir Gunnar Aron. „Það getur vel verið að menn nái að reisa vindmyllu á fimm dögum, en tæp vika þykir gott. Lengri tíma tók að reisa myllur þrjú og fjögur, en samsetning getur tafist þegar vindur hamlar hífingum,“ segir hann.

„Það tekur stuttan tíma að setja möstrin saman,“ bætir Ársæll við. „Þetta eru bara hólkar sem fara hver ofan á annan. Mun flóknara er að setja upp það sem kemur síðar, en blöðin þurfa að snúa rétt og það er meiri kúnst að láta þau hitta rétt á mótstykkið í nafinu. Mesti óvissuþátturinn í þessu verkefni er vindurinn. Þetta er því svolítið tvíbent, því að það er gott að hafa vind þegar vindmyllurnar eru í notkun, en á móti kemur að þær eru erfiðari í uppsetningu ef ekki er logn. Mjög stífar kröfur eru á hversu mikill vindurinn má vera, eða að hámarki sjö til tíu metra á sekúndu. Vindáttin hefur ekki áhrif, því að það er hægt að snúa krönunum sem eru að hífa,“ segir Ársæll.

Vindmylluundirstaða sem ekki er búið að hylja með jarðvegi.

Á Hellu verður þjónustuhús

„Flutningurinn á vindmyllunum úr Þorlákshöfn fór af stað 7. maí og var gefið út að þeir myndu taka sjö til tíu vikur,“ segir Gunnar Aron. „Hingað til hafa þeir gengið samkvæmt áætlun og gætu þeir klárast núna um miðjan júlí. Vindmylluefnið er flutt í lögreglufylgd að nóttu til yfir á kranaplanið sem er útbúið sérstaklega í kringum hverja myllu og efnið geymt þangað til að kemur að uppsetningu. Það að hífa af flutningabílunum niður á jörð er mjög háð vindi, en þar er hámarkið tólf metrar á sekúndu. Þetta eru sérhæfðir flutningavagnar og ef þeir festast hérna upp frá út af vindi getur það valdið töfum á flutningunum,“ segir Gunnar Aron.

„Vindmylluframleiðandinn Enercon er með sitt sérfræðiteymi hérna til þess að reisa vindmyllurnar, en þeir eru verktaki sem Landsvirkjun hefur samið við um að flytja vindmyllurnar hingað upp eftir, setja þær upp og afhenda til gangsetningar. Eftir afhendingu tekur við fimmtán ára þjónustusamningur við Enercon,“ segir Gunnar Aron. Fyrirtækið hefur ráðið íslenskt starfsfólk til þess að sinna viðhaldi á vindmyllunum og mun Enercon hafa aðstöðu í þjónustuhúsi sem Landsvirkjun mun reisa á Hellu.

„Fyrsta vindmylluundirstaðan var steypt í september í fyrra, núna í lok júní eru komnar átján,“ segir Gunnar Aron. „Hérna er járnabindinga- og steypugengi sem ætlar að klára 28 undirstöður í vetur fyrir áramót. Þegar búið er að steypa undirstöðurnar þarf að ganga frá í kringum þær og er planið jafnað þannig að smá boltabúr stendur upp úr jörðinni á meðan undirstaðan sjálf er öll neðanjarðar. Landsvirkjun á eftir að bjóða sérstaklega út frágang á umhverfi þannig að þetta verði sem best verður á kosið að framkvæmdum loknum. Svæðið verður opið að vissu marki, en hér verða akvegir, reiðvegir og gönguleiðir. Sunnan Sprengisandsleiðar er kominn útsýnispallur og síðar verður annar settur upp á Vaðöldu,“ segir Gunnar Aron.