Landbótaáætlanir uppfærðar

Land og skógur vinnur nú að innleiðingu reglugerðar um sjálfbæra landnýtingu.

Landeigendur, rétthafar og aðrir hagaðilar eiga von á að haft verði samband við þá á næstu mánuðum í tengslum við endurskoðun landbótaáætlana, sem nær til fjögurra flokka landnýtingar; beitar, akuryrkju, framkvæmda og umferðar fólks og ökutækja.

Mikillar endurnýjunar þörf

Endurskoðunin er hluti af innleiðingu reglugerðar um sjálfbæra landnýtingu frá 2024. Hún nær til fjögurra flokka sem sett eru viðmið fyrir og er skrifuð á grundvelli laga um landgræðslu. Núverandi landbótaáætlun var gerð á grundvelli reglugerðar um gæðastýrða sauðfjárframleiðslu og rennur út í lok árs 2026. 

„Ljóst er að endurnýja þarf allmargar landbótaáætlanir, einkum þar sem ástand svæða hefur lítið breyst síðustu tíu ár. Í öðrum tilfellum kann beitarnýting að hafa lagst af eða ástand lands batnað það mikið að ekki er þörf á frekari aðgerðum,“ segir Sigþrúður Jónsdóttir, formaður vinnuhóps við innleiðingu reglugerðarinnar og sérfræðingur hjá Landi og skógi.

Forgangsverkefni Lands og skógar er að greina hvar þörf er á endurskoðun eða endurnýjun þessara áætlana eða hvort nýting á þessum svæðum teljist nú sjálfbær. Við greininguna er byggt á bestu fáanlegu gögnum um ástand lands, meðal annars fjarkönnunargögnum, gervitunglamyndum, gögnum úr rannsóknum Grólindarverkefnisins og nánari vettvangsskoðunum þar sem þörf er á.

„Helsta breyting frá fyrra fyrirkomulagi er sú að ábyrgðin nær nú ekki eingöngu til þeirra sem eru í gæðastýrðri sauðfjárrækt, heldur til allra þeirra sem nýta viðkomandi beitarland,“ segir Sigþrúður.

Önnur svæði skoðuð

„Endurnýjun þeirra landbótaáætlana sem snúa að beitarnýtingu og eru nú að renna sitt skeið er í forgangi,“ segir Sigþrúður. „Að því loknu þarf að fara yfir hvort landnýting sé sjálfbær á öðrum svæðum sem falla undir ákvæði reglugerðarinnar, þar á meðal á öðrum beitarlöndum en beitarlöndum sauðfjár. Reglugerðin tekur einnig til landnýtingar vegna akuryrkju, umferðar fólks og ökutækja og framkvæmda og því þarf í kjölfarið að meta hvort slík nýting kalli á landbótaáætlanir.“

Um stöðu vinnunnar segir Sigþrúður að haft hafi verið samband við alla ábyrgðaraðila þeirra landbótaáætlana sem um ræðir og þeim gerð grein fyrir því að vinna við endurskoðun áætlananna sé hafin og þurfi að ljúka fyrir áramót. „Í kjölfarið verður, á grundvelli fyrirliggjandi mats, unnið að endurskoðun eða endurnýjun landbótaáætlana þar sem þörf er á í samráði við hlutaðeigandi aðila.“ Hún segir Land og skóg muni leiðbeina eigendum eða rétthöfum lands um gerð landbótaáætlunar og útvega rafrænt form til að vinna hana í.