Á uppleið eftir áratuga niðursveiflu

Vaxandi eftirspurn eftir náttúrulegum trefjum og hækkandi kostnaður við framleiðslu gervitrefja virðist hafa blásið nýju lífi í nýsjálenskan ullariðnað, sem átt hefur undir högg að sækja í áratugi. Þetta kemur fram í umfjöllun breska blaðsins The Guardian.

Fyrir um fjórum áratugum voru meira en 70 milljónir sauðfjár á Nýja-Sjálandi, eða rúmlega 22 kindur á hvern íbúa. Sauðfjárrækt og ullarframleiðsla voru þá burðarás í landbúnaði landsins. Síðan hefur mikið breyst. Samdráttur í eftirspurn eftir ull vegna tilkomu gervitrefja, ásamt breytingum í efnahagsstefnu landsins og aukinni skógrækt og mjólkurframleiðslu, leiddi til þess að bæði sauðfé og ullarframleiðsla drógust verulega saman.

Í dag eru aðeins rúmlega 23 milljónir kinda í landinu, eða um 4,5 kindur á hvern íbúa.

Ullin farin að skila hagnaði á ný

John Hargreaves, sauðfjár- og nautgripabóndi á Kaiwaka-svæðinu norðan við Auckland, segir í viðtali við The Guardian að sauðfjárbú fjölskyldunnar hafi áður talið um 3.000 ær en nú séu þær um 1.700 talsins.

Hann segir þó að í fyrsta sinn í um sex ár sé ullin farin að skila hagnaði. „Við erum nú farin að greiða kostnaðinn við rúning og fá einhverja afkomu af ullinni,“ segir Hargreaves.

Hærra olíuverð styrkir stöðu ullarinnar

Dave Burridge, sem stýrir ullaruppboðum hjá fyrirtækinu PGG Wrightson, segir að tvær meginástæður liggi að baki batnandi stöðu ullarframleiðenda.

Annars vegar hafi framboð á ull á heimsmarkaði dregist saman og hins vegar hafi hækkandi olíuverð, meðal annars vegna átaka í MiðAusturlöndum, hækkað kostnað við framleiðslu gervitrefja eins og nylon og pólýester. Þetta hafi orðið til þess að kaupendur frá ríkjum á borð við Kína og Indland leiti í auknum mæli í náttúrulegar trefjar. 

Stór fyrirtæki sýna nýsjálenskri ull aukinn áhuga

Eftirspurnin kemur ekki aðeins frá hefðbundnum kaupendum ullar. Í apríl samdi franska tískuhúsið Chanel um fjárfestingu í ullarframleiðslu hjá Lammermoor Station í Central Otago-héraði á Suðureyju NýjaSjálands. Þá heimsóttu fulltrúar bandaríska útivistarfatnaðarrisans Patagonia landið í júní til að kanna möguleg samstarfsverkefni á sviði ullarframleiðslu. Einnig gerði tyrkneski teppaframleiðandinn Kalida Hali samstarfssamning við fyrirtækið Wools of New Zealand fyrr á árinu.

Hæsta verð í fimmtán ár Í júní seldist ull á hæsta verði í fimmtán ár á landsuppboði PGG Wrightson. Verðið á kílói af krossblendingsull var þá á bilinu 6,47 til 6,80 nýsjálenskir dollarar á kíló, en besta ullin fór nærri 8 dollurum á kíló.

Markaðurinn er þó enn sveiflukenndur. Á síðasta landsuppboði í Christchurch í lok júlí lækkaði verðið nokkuð, meðal annars vegna þess að margir kaupendur höfðu þegar tryggt sér það magn sem þeir þurftu fyrir tímabilið.

Burridge segir þó að verð sé enn um tveimur nýsjálenskum dollurum hærra á hvert kíló en fyrir ári síðan og lýsir yfir bjartsýni á framtíð greinarinnar.

„Ég er mjög spenntur fyrir langtímahorfum ullarinnar og sannfærður um að hennar dagur muni renna upp á ný,“ segir hann.

Sjálfbærni og fríverslunarsamningur auka horfur

Richard Dawkins, sem fer með ullar- og kjötmál hjá bændasamtökunum Federated Farmers, segir að hækkandi ullarverð hafi lyft brún bænda og aukið bjartsýni í greininni.

Hann bendir á að aukin alþjóðleg áhersla á sjálfbærni og umhverfisvæn efni vinni með ullinni. Þá fari eftirspurn eftir hágæða nýsjálenskri ull vaxandi á Indlandsmarkaði, sem er nú annar stærsti markaður nýsjálenskrar ullar. 

Nýr fríverslunarsamningur milli Nýja-Sjálands og Indlands mun jafnframt afnema tolla á ull, sem talið er að muni styrkja útflutning enn frekar.

Vill að Nýsjálendingar enduruppgötvi ullina

Að mati Dawkins þarf þó ekki aðeins að treysta á erlenda kaupendur. Hann segir að Nýsjálendingar sjálfir þurfi að enduruppgötva gildi ullarinnar og styrkja þannig innlendan markað.

„Þessi þjóð var byggð á sauðkindinni og ullinni. Sú saga hefur glatast að hluta á undanförnum áratugum. Það er eitt að biðja heiminn um að kaupa vöruna okkar, en við þurfum líka sjálf að tileinka okkur hana,“ segir Dawkins.

Umsnúningurinn á nýsjálenska ullarmarkaðinum vekur athygli víða, enda hefur greinin lengi verið talin ein helsta fórnarlamb samkeppni gervitrefja. Nú virðist þó sem samspil sjálfbærnihugsunar, hærra olíuverðs og aukinnar eftirspurnar eftir náttúrulegum hráefnum geti skapað ný tækifæri fyrir ullarframleiðendur