Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 1 árs.
Hjartafró/sítrónumelissa er til margra hluta nytsamleg. Hún er full af andoxunarefnum, lengir geymsluþol matvæla og er afbragðsjurt í te- og matargerð. Jurtin ilmar af mildri sítrónu og þykir góð við streitu, kvíða og svefnleysi.
Hjartafró/sítrónumelissa er til margra hluta nytsamleg. Hún er full af andoxunarefnum, lengir geymsluþol matvæla og er afbragðsjurt í te- og matargerð. Jurtin ilmar af mildri sítrónu og þykir góð við streitu, kvíða og svefnleysi.
Mynd / Pixabay
Fréttir 31. janúar 2025

Sítrónumelissa lengir geymsluþol matvæla

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Kryddjurtin sítrónumelissa/hjartafró er talin vera á meðal mögulegra hráefna sem lengt geta geymsluþol matvæla.

Hjá Gróðrarstöðinni Ártanga hefur verið unnið að aukinni hagnýtingu kryddjurta sem ræktaðar eru á stöðinni og er Sigurdís Edda Jóhannesdóttir þar í forsvari. Matís hefur unnið fyrir Gróðrarstöðina að rannsókn á því hvort nota megi rotvörn unna úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna. Nýlega kom út niðurstöðuskýrsla þar sem m.a. er lýst andoxunarvirkni sítrónumelissu.

Náttúruleg hráefni

Markmið verkefnisins um kryddjurtir var að rannsaka áhrif þeirra á geymsluþol matvæla en mikill áhugi er á hagnýtingu náttúrulegra hráefna í stað rotvarnarefna til að ná viðunandi geymsluþoli matvæla.

Samkvæmt Ólafi Reykdal, verkefnisstjóra hjá Matís, var athyglinni fyrst og fremst beint að einni kryddjurt, sítrónumelissu. Í tilraunum kom í ljós að hún hamlaði gegn vexti örvera við vissar aðstæður. Pressaður safi úr jurtinni var til skoðunar og bauð hann upp á hagnýtingu. Við geymslu á sítrónumelissu og fleiri kryddjurtum við 3-4 °C kom í ljós að skemmdarferlar gengu hægt fyrir sig.

„Ljóst er að sítrónumelissan býr yfir andoxunarvirkni samkvæmt mælingum í verkefninu,“ segir Ólafur. Andoxunarefnin gegni mikilvægu hlutverki fyrir heilsu, þau sporni gegn myndun skaðlegra efna í líkamanum og dragi úr óæskilegum breytingum.

Ber að þróa í varfærum skrefum

Í verkefninu kom skv. Ólafi í ljós að þættir í sítrónumelissu geta hamlað fjölgun örvera og að jurtin sé því meðal mögulegra hráefna sem geta lengt geymsluþol matvæla.

„Á þessu stigi er þó ekki tímabært að nota sítrónumelissu alfarið í stað rotvarnarefna sem fram til þessa hafa verið nauðsynleg fyrir matvælaöryggi. Þessa þróun ætti að taka í varfærnum skrefum og fylgjast með öryggi afurðanna,“ segir Ólafur.

Treysti hollustuímynd

Hann segir jafnframt að hafa megi í huga að notkun sítrónumelissu í matvæli treysti hollustuímynd varanna vegna andoxunarefna, vítamína og annarra næringarefna

Höfundar skýrslunnar Kryddjurtir – Eiginleikar og áhrif á geymsluþol matvæla eru, auk Ólafs, Óli Þór Hilmarsson, Léhna Labat, Þóra Valsdóttir og Kolbrún Sveinsdóttir. Verkefnið var styrkt af Matvælasjóði.

Skylt efni: kryddjurtir

Lúxushótel og þyrlupallur við Löngufjörur
Fréttir 9. febrúar 2026

Lúxushótel og þyrlupallur við Löngufjörur

Fyrirtækið Laxárbakki Resort ehf. stefnir að stórtækri uppbyggingu á ferðaþjónus...

Sandur víða þverrandi auðlind
Fréttir 6. febrúar 2026

Sandur víða þverrandi auðlind

Sandur, sem enginn hélt að gæti þrotið á jörðinni, er að verða eitt af stærri um...

Sérstakt markmið að draga úr myndun úrgangs
Fréttir 6. febrúar 2026

Sérstakt markmið að draga úr myndun úrgangs

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur kynnt nýja stefnu um úrgangsforva...

Göngustígur hefur slegið í gegn
Fréttir 6. febrúar 2026

Göngustígur hefur slegið í gegn

Fræðslustígur við Þorvaldseyri undir Eyjafjöllum nýtur vinsælda en hann var hann...

Hver er kjötneysla á Íslandi í samanburði við önnur lönd?
Fréttir 5. febrúar 2026

Hver er kjötneysla á Íslandi í samanburði við önnur lönd?

Samhliða umræðu um mikilvægi fæðuöryggis landsins er áhugavert að bera saman ney...

2025 metár hjá Herjólfi
Fréttir 5. febrúar 2026

2025 metár hjá Herjólfi

Aldrei áður hafa jafn margir farið með Herjólfi á milli lands og Eyja eins og ár...

Áhrifa af loftslagsbreytingum gætir nú þegar
Fréttir 5. febrúar 2026

Áhrifa af loftslagsbreytingum gætir nú þegar

Fyrsta aðlögunaráætlunin vegna áhrifa loftslagsbreytinga hefur verið gefin út fy...

Vinnustofa í hestaheilsu
Fréttir 5. febrúar 2026

Vinnustofa í hestaheilsu

Einn fremsti sérfræðingur Evrópu á sviði lífhreyfifræði, stoðkerfisfræða og endu...