Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Kjúklingabú í Evrópu. Kjúklingaeldið á Íslandi er nánast kampýlóbakter-laust og mælist undir 5% en hefur mælst 75% í verslunum í Bretlandi og víðar í Evrópu. Innflutningur á fersku kjöti og sérstaklega kjúklingum er líklegur til að fjölga kampýlóbakter-ti
Kjúklingabú í Evrópu. Kjúklingaeldið á Íslandi er nánast kampýlóbakter-laust og mælist undir 5% en hefur mælst 75% í verslunum í Bretlandi og víðar í Evrópu. Innflutningur á fersku kjöti og sérstaklega kjúklingum er líklegur til að fjölga kampýlóbakter-ti
Fréttir 30. nóvember 2017

Sala á sýklalyfjum töluvert minni á Íslandi, Noregi og Svíþjóð en í öðrum Evrópulöndum

Höfundur: Vilmundur Hansen

Lyfjastofnun Evrópu hefur gefið út skýrslu með ítarlegri samantekt um sölu sýklalyfja fyrir dýr í 30 Evrópulöndum fyrir árið 2015. Helstu niðurstöður skýrslunnar eru þær að það hefur dregið úr heildarsölu sýklalyfja í Evrópu milli áranna 2011 og 2015, eða um 13%, þótt heildarsala sé breytileg milli landa.

Samkvæmt skýrslunni kemur Ísland vel út þegar kemur að magni sýklalyfja fyrir dýr. Notkunin hér á landi er með því minnsta sem gerist og nánast eru eingöngu notuð stungulyf til einstaklingsmeðferðar og notkun á sýklalyfjum til hópmeðferða nánast óþekkt. Sala á sýklalyfjum, sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin telur mikilvægt að séu síðasta úrræðið við meðhöndlun erfiðra sýkinga í mönnum og ætti einungis að nota þau sem síðasta val við meðhöndlun á dýrum, er mjög lítil hér á landi.


Hlutfall seldra sýklalyfja í töfluformi hefur aukist hérlendis frá árinu 2011.

Sala hefur dregist saman

Í skýrslunni segir að 25 af 30 löndum hafa skilað inn gögnum frá árinu 2011 og í 15 þeirra hefur sala sýklalyfja dregist saman um að minnsta kosti 5% en í 8 þeirra hefur sala aukist um meira en 5%. Þessi breytileiki milli landa getur stafað m.a. af mismunandi samsetningu í fjölda dýra, mismun í dýrahaldi, sjúkdómsstöðu og fleiru.

Leiðréttur samanburður

Á heimasíðu Matvælastofnunar segir að til að gera samanburð á milli landa mögulegan hafa magntölur í skýrslunni verið leiðréttar með tilliti til fjölda dýra í hverju landi. Þegar bornar eru saman tölur milli landa má sjá að Noregur, Ísland og Svíþjóð eru enn með töluvert minni sölu sýklalyfja en önnur Evrópulönd.

Grikkland, sem skilaði inn gögnum í fyrsta skipti fyrir árið 2015, er með mestu söluna en Spánn, Ítalía og Ungverjaland koma þar á eftir.

Þegar skoðuð er samanlögð heildarsala í öllum Evrópulöndum út frá lyfjaflokkum var mest selt af tetracyclin samböndum, pensillínum og súlfonamíðum, eða tæp 70% samanlagt. Á Norðurlöndunum er hlutfallslega meira selt af pensillín sýklalyfjum en annars staðar og eru beta-laktamasanæm pensillín þar í meirihluta.

Skoða þarf notkun mikilvægra sýklalyfja

Í skýrslunni er lögð áhersla á að skoða þurfi notkun mikilvægra sýklalyfja sem eru í mesta forgangi á lista Alþjóðaheilbrigðisstofnunar­innar (WHO). Lyf í þessum flokkum eru mikilvæg sem síðasta úrræðið við meðhöndlun erfiðra sýkinga í mönnum, þegar önnur sýklalyf virka ekki, og ætti einungis að nota þau sem síðasta val við meðhöndlun á dýrum.

Ísland kemur vel út í því samhengi en engin sala er á makrólíðum, linkósamíðum, kínólónum og pólímýxin sýklalyfjum og mjög lítil sala er á þriðju og fjórðu kynslóða cefalósporínum.

Auk þess að skoða heildarsölu út frá flokkum sýklalyfja var salan einnig skoðuð út frá því á hvaða formi lyfið er, sem gefur vísbendingar um hvort um einstaklings- eða hópmeðhöndlun sé að ræða. Þar má sjá að 91,1% af samanlagðri heildarsölu í þessum 30 Evrópulöndum var á lyfjaformum sem er algengt að nota í hópmeðhöndlun og gefin eru með fóðri eða drykkjarvatni.

Nánast eingöngu einstaklingsmeðhöndlun á Íslandi

Breytileiki milli landa var mikill hvað þetta varðar og er Ísland þar með gjörólíkar tölur en 84% af seldum sýklalyfjum hér á landi eru í formi stungulyfja, sem eru nánast eingöngu notuð við einstaklingsmeðhöndlun. Hafa ber í huga að sölutölur fyrir sýklalyf á töfluformi eru ekki talin með þar sem gert er ráð fyrir að þau séu nánast eingöngu notuð við meðhöndlun gæludýra en ekki búfjár. Í upphafi skýrslunnar er hlutfall sýklalyfja á töfluformi í heildarsölu sýklalyfja skoðað og sést þá að sýklalyf á töfluformi eru aðeins 0,7% af heildarmagni seldra sýklalyfja í Evrópu árið 2015.

5,2 % sýklalyfja í töfluformi á Íslandi

Ísland, Finnland, Lúxemborg, Noregur, Slóvenía og Svíþjóð skera sig þó úr þar sem hlutfall seldra sýklalyfja á töfluformi er þar meira, eða allt frá 5,2% á Íslandi og upp í 13,6% í Finnlandi. Hlutfall seldra sýklalyfja á töfluformi hefur smátt og smátt aukist hérlendis frá árinu 2011. Til viðbótar við notkun í gæludýr hérlendis eru sýklalyf á töfluformi notuð á vorin í sauðburði vegna slefsýki hjá lömbum.

Vísbending um þróun á vá

Skýrsla þessi er mikilvæg vísbending um þróun á notkun sýklalyfja í Evrópulöndum enda er notkun sýklalyfja mikill áhrifavaldur á þróun sýklalyfjaónæmis, sem er talin vera ein alvarlegasta heilbrigðisvá fyrir menn og dýr.

Jákvætt er að sala á sýklalyfja í Evrópu heldur áfram að dragast saman og að leiðbeiningar og upplýsingaherferðir, hvort sem er landsbundin, í Evrópu eða alþjóðleg, virðast bera árangur.

Evrópusambandið gaf árið 2015 út leiðbeiningar um skynsama notkun á sýklalyfjum fyrir dýr og Lyfjastofnun Evrópu í samstarfi við Matvælaöryggisstofnun Evrópu (EFSA) birtu árið 2016 vísindaálit yfir aðferðir til að draga úr þörf á notkun sýklalyfja í dýrum byggt á „reduce-rethink-replace“ nálguninni. 

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna
Fréttir 13. júní 2022

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna

Nýlega skrifuðu forsvarsmenn Örnu í Bolungarvík og forsvars- menn Reykjavík...

Samdráttur í sölu á fræi
Fréttir 8. júní 2022

Samdráttur í sölu á fræi

Samkvæmt lauslegri könnun Bændablaðsins er búið að flytja inn rúm tvö tonn a...

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu
Fréttir 8. júní 2022

Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu

Rúmlega tuttugu íslensk fyrirtæki sem tengjast landbúnaði og matvælaframleiðslu ...