Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 7 ára.
Rómantísk náttúrufræði
Fræðsluhornið 12. september 2014

Rómantísk náttúrufræði

Höfundur: Vilmundur Hansen

Í þjóðsögum má finna ótrúlegar lýsingar og frásagnir af furðulegum dýrum, ófreskjum og skrímslum. Ef sögurnar eru teknar trúanlegar er til ótölulegur fjöldi dýra sem samkvæmt skilgreiningu náttúruvísindanna teljast ekki til lífvera. Þjóðsagnadýr flokkast undir það sem má kalla rómantíska náttúrufræði og tilvera þeirra byggist á vilja fólks til að trúa.

Basilisk
Í grískum þjóðsögum segir frá ægilegri skepnu sem heitir basilisk. Kvikindið er skriðdýr í líkingu við eðlu, það klekst úr eggi gamals hana, frosks eða nöðru. Hugmyndin að basilisk komi úr hanaeggi er upprunnin frá náttúrufræðingnum Neckham sem var uppi um 1180. Sögur herma að basilisk verði ljótara og ógeðslegra um alla framtíð uns það gleymist. Skepnan er innan við metra á lengd og er sögð vera konungur snáka og einvaldur minni skriðdýra. Þrátt fyrir smæð basilisks er eyðileggingarmáttur þess á við stærstu dreka. Kvikindið er svo eitrað að ef það er stungið með spjóti í sperrtan líkamann rennur eitrið eins og straumur upp eftir spjótinu og í hendur þess sem stingur.

Búsvæði basilisks er í eyðimörkinni og það er í raun ástæðan þess að eyðimörkin er til. Andardráttur eiturnöðrunnar er svo megn að hann drepur allan gróður og kveikir í steinum. Lyktin af basilisk er banvæn og kvikindið eitrar allt vatn sem það kemur nálægt. Dýrið getur spýtt frá sér eiturgufu þannig að fuglar sem fljúga yfir drepast þegar þeir anda eitrinu að sér og skepna getur drepið með hljóðinu einu saman með því að hvæsa svo kröftuglega að allt sem heyrir hljóðið fellur dautt niður. Basilisk er með banvænt augnaráð. Allt sem það lítur augum drepst samstundis. Öruggasta leiðin til að drepa basilisk er að láta það horfa á eigin spegilmynd.

Hrekkjóti refurinn og ósýnilegi hjörturinn

Kínverski refurinn er ólíkur öðrum refum að því leyti að hann lifir í átta hundruð til þúsund ár. Hann er talinn boða illt og hver líkamshluti gegnir sérstöku hlutverki í því sambandi. Í Kína þarf refurinn ekki annað en að slá rófunni í jörðina til þess að kveikja eld og hann sér líka inn í framtíðina. Refurinn getur breytt sér í hvaða líki sem er en oftast birtist hann sem gamall maður, ung stúlka eða fræðimaður.

Refurinn er slyngur, varkár og tortrygginn og hann hefur yndi af því að hrekkja og valda vanlíðan. Í Kína eru til mörg þúsund þjóðsögur um refinn og hrekki hans. Kínverjar eiga þjóðsögur sem segja frá ósýnilegri eða líkamalausri hjartartegund. Eins og gefur að skilja er ekki til nein lýsing á hirtinum þar sem enginn hefur séð hann. Kínverjar vita að skepnan lifir í námum neðanjarðar og þráir ekkert heitar en að sjá dagsbirtu. Hirtirnir hafa mál og reyna í sífellu að fá námumenn til að fylgja sér upp á yfirborðið með alls kyns gylliboðum. Sagan segir að ef hirtirnir komist upp á yfirborðið verði þeir að illa lyktandi vökva sem veldur dauða og tortímingu.

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar
Fréttir 27. nóvember 2021

Vinstri grænir stýra ráðuneyti matvæla, sjávarútvegs og landbúnaðar

Samkvæmt heimildum Bændablaðsins mun þingmaður Vinstri grænna vera með ráðuneyti...

Bitbein um áburðarnotkun
Fréttir 26. nóvember 2021

Bitbein um áburðarnotkun

Lífrænir bændur í Danmörku geta nýtt sér húsdýraáburð frá ólífrænum búum í meira...

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega
Fréttir 26. nóvember 2021

Nær 36 milljónir íbúa ESB geta ekki kynt heimili sín sómasamlega

Í síðasta Bændablaði var greint frá því að samkvæmt könnun sem kynnt var af Euro...

Kolefnissporið kortlagt
Fréttir 26. nóvember 2021

Kolefnissporið kortlagt

Skútustaðahreppur hefur samið við nýsköpunarfyrirtækið Greenfo um að kortleggja ...

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki
Fréttir 25. nóvember 2021

Flestir bílaframleiðendur veðja á efnarafala fremur en rafhlöður í þung ökutæki

Vetnisvæðing, sem nú er rekin áfram af mikilli ákefð hjá öllum stærstu iðnríkjum...

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama
Fréttir 25. nóvember 2021

Rekstur vindorkugarða sagður brjóta á mannréttindum Sama

Norðmenn hafa upplifað spreng­ingu í uppsetningu vindorkustöðva á undanförnum ár...

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn
Fréttir 24. nóvember 2021

Rúlluplast í plastgrindur í göngu­stígum og bílaplönum slær í gegn

Fyrirtækið Ver lausnir í Garðabæ hefur verið að vinna að athyglisverðu verkefni ...

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts
Fréttir 24. nóvember 2021

Leiðbeiningar um hvernig hámarka megi gæði nautakjöts

Nýr upplýsingabæklingur hefur verið gefinn út undir merkjum Íslensks gæðanauts. ...