Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Garður í Mývatnssveit, Torfbær með fjórum burstum. Fyrir framan bæinn stendur kona sem styður hendi undir kinn. Myndin er tekin á árunum 1925–1935. Mynd / Þjóðminjasafn
Garður í Mývatnssveit, Torfbær með fjórum burstum. Fyrir framan bæinn stendur kona sem styður hendi undir kinn. Myndin er tekin á árunum 1925–1935. Mynd / Þjóðminjasafn
Umhverfismál og landbúnaður 6. ágúst 2019

Rannsókn á viðhorfi almennings til torfhúsa

Höfundur: Vilmundur Hansen

Þjóðminjasafn Íslands hefur sent út spurningaskrá um viðhorf almennings til torfhúsa og er henni ætlað að leiða í ljós hvaða sess torfhús skipa í hversdagslífi þjóðarinnar, minjavernd, fræðslu og ferðaþjónustu og hvort Íslendingar vilji vernda og nýta þannig hús með öðrum hætti en nú er gert.

Torfkirkjan að Víðimýri í Skagafirði sem byggð var árið 1834. Kirkjan hefur verið í húsasafni Þjóðminjasafns Íslands frá 1936. Mynd / Sigríður Sigurðardóttir

Með hugtakinu torfhús er átt við byggingu sem að meira eða minna leyti er hlaðin úr torfi og grjóti.
Að rannsókninni standa Þjóðminjasafn Íslands, Minjastofnun Íslands, Byggðasafn Skagfirðinga og Rannsóknamiðstöð ferðamála undir forystu Ferðamáladeildar Háskólans á Hólum, sem leiðir verkefnið.

Sérstakur byggingararfur

Sigríður Sigurðardóttir, kennari við Ferða-máladeild Háskólans á Hólum, segir að torfhús séu mikilvægur hluti af íslenskum menningararfi. „Torfbyggingar varpa ljósi á sérstöðu íslensks bygg­ingararfs. Erlendir ferðamenn sýna þeim áhuga og ferðamennska og -þjónusta, sem hefur vaxandi áhrif á efnahag, menningu, náttúru og ímynd landsins, hefur einnig haft áhrif á sjónarmið fólks til verndunar og nýtingar menningar- og náttúruminja.

Sigríður Sigurðardóttir.

Viðhaldsþekking hverfandi

Ókunnur fjöldi standandi og hálfstandandi torfhúsa er um allt land en viðhaldsþekking þeirra er hverfandi. Við því þarf að bregðast svo hægt verði að gera ráðstafanir, hvort sem er til verndunar og nytja eða utanumhalds til framtíðar litið. Markmið með rannsókn um viðhorf landsmanna og ferðamanna til þessa menningararfs er til að leiða í ljós hvaða sess torfhús hafa í fræðslu, minjavernd og í ferðaþjónustu og hver vilji Íslendinga er til að vernda og nýta torfhús, hvort sem þau eru notuð eða ekki.“

Skráning torfhúsa og torfhúsaleifa

Samhliða rannsókninni eru áform um að skrá allar torfbyggingar, híbýli og búpeningshús, á landinu því fjöldi standandi eða nýtanlegra torfhúsa er óþekktur.

Þá verða torfhús þar sem yngri byggingarefni, eins og til dæmis steinsteypa og bárujárn eru áberandi, einnig skrásett.

Tengil á spurningaskrána má finna inni á vefsíðunni www.sarpur.is undir flipanum „Þjóðhættir“.
 

Erfðabreytt búfé
Fréttir 6. desember 2021

Erfðabreytt búfé

Erfðafræðingar binda vonir við að með aðstoð erfðatækni megi koma í veg fyrir al...

Íbúar hópfjármagna byrjun framkvæmda
Fréttir 6. desember 2021

Íbúar hópfjármagna byrjun framkvæmda

„Undanfarin ár hefur sveitarstjórn Húnaþings vestra lagt áherslu á að framkvæmdu...

Óviðunandi vetrarþjónusta við vinsæla ferðamannastaði
Fréttir 6. desember 2021

Óviðunandi vetrarþjónusta við vinsæla ferðamannastaði

Það er til mikils að vinna að koma á bættri vetrarferðaþjónustu á Norðurlandi. E...

Erlendir ferðamenn hafa greitt um 30 milljónir fyrir ferðir um Vaðlaheiðargöng
Fréttir 6. desember 2021

Erlendir ferðamenn hafa greitt um 30 milljónir fyrir ferðir um Vaðlaheiðargöng

Erlendir ferðamenn sem farið hafa um Vaðlaheiðargöng á þessu ári hafa greitt fyr...

Nýtt 450 íbúða hverfi byggt í Þorlákshöfn
Fréttir 6. desember 2021

Nýtt 450 íbúða hverfi byggt í Þorlákshöfn

Framkvæmdir eru hafnar við uppbyggingu fyrsta áfanga Móabyggðar, nýs 450 íbúða h...

Rökstuddur grunur um blóðþorra
Fréttir 3. desember 2021

Rökstuddur grunur um blóðþorra

Veira sem getur valdið sjúkdómnum blóðþorra í laxi, Infectious salmon anaemia, h...

Nýsköpunar- og þróunarsetur verði byggt upp á Vesturlandi
Fréttir 3. desember 2021

Nýsköpunar- og þróunarsetur verði byggt upp á Vesturlandi

Landbúnaðarháskóli Íslands og Háskólinn á Bifröst hafa tekið höndum saman um að ...

Ísland er enn í sérflokki þegar kemur að lítilli notkun sýklalyfja í landbúnaði
Fréttir 3. desember 2021

Ísland er enn í sérflokki þegar kemur að lítilli notkun sýklalyfja í landbúnaði

Samkvæmt skýrslu European Medicine Agency, sem kom út í síðustu viku, er sýklaly...