Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Innflutningur landbúnaðarafurða stóreykur losun kolefnis
Fréttir 11. janúar 2018

Innflutningur landbúnaðarafurða stóreykur losun kolefnis

Höfundur: Hörður Kristjánsson
Samkvæmt úttekt sem verkfræði­stofa gerði fyrir Samband garðyrkjubænda (SG) er kolefnis­spor íslensks grænmetis allt niður í 26% af því sem innflutt grænmeti skilur eftir sig. Í afskornum blómum er talan um 18%. Að meðaltali getur verið nærri helmingsmunur á losun CO2 – íslenskri framleiðslu í hag. 
 
Samkvæmt útreikningum Bændablaðsins skilja flutningar á 280 þúsund tonnum af matvöru til Íslands vart eftir sig minna en  41 þúsund tonn af koldíoxíði (CO2) á ári. 
 
Þessar tölur styrkja óneitanlega þá hreinleikaímynd sem farið hefur af framleiðslu á íslenskum landbúnaðarafurðum. Þetta er um leið þversögn við þá áherslu sem talsmenn hagsmunasamtaka í verslun hafa lagt á aukinn inn­flutning landbúnaðarafurða, ekki síst hvað varðar hrátt kjöt, egg, mjólkurafurðir og grænmeti. 
 
Mikill umhverfisávinningur af aukinni innlendri framleiðslu
 
Mikið hefur verið rætt um að draga úr því kolefnisspori sem Íslendingar skilja eftir sig á hverju ári. Stefna stjórnvalda miðar við að búið verði að kolefnisjafna landið fyrir árið 2050. Ljóst er að það verður ekki gert nema með víðtækum aðgerðum á mörgum sviðum og liður í því gæti verið að efla innlenda matvælaframleiðslu til að draga úr mikilli kolefnismengun sem hlýst af innflutningi. Með því ynnist m.a. gjaldeyrissparnaður, aukið fæðuöryggi þjóðarinnar, styrking byggða og aukin atvinna. 
 
Kolefnisspor sem ræktun á grænmeti og ávöxtum skilur eftir sig er æði mismunandi eftir tegundum, samkvæmt gögnum SG sem Bændablaðið hefur undir höndum. Þar hefur kolefnislosun innlendu grænmetisframleiðslunnar verið reiknuð út á sömu forsendum og erlend framleiðsla. Eru erlendu tölurnar reyndar sagðar byggðar á mjög varfærnu mati. Þannig er ræktun á íslensku salati einungis að skilja eftir sig 26,17% af því kolefni sem innflutt erlend salatframleiðsla skilur eftir sig. Þá er gúrkuframleiðsla að skilja eftir sig 43,7% og venjulegir tómatar 54,8%. Munurinn liggur einkum í flutningum.  
 
Inni í þessum útreikningum sem gerðir voru fyrir SG er reiknað kolefnisspor á öllum aðföngum, orku og vegna tækja og búnaðar sem notaður er við ræktun á Íslandi og borið saman við það sem þekkist erlendis. 
 
Meira að segja íslensku kartöflurnar eru hagstæðari
 
Athygli vekur að í samanburði á útiræktun, t.d. á kartöflum, koma íslenskir kartöflubændur aðeins betur út en kollegar þeirra t.d. í Bretlandi og Hollandi. Skýrist það einkum af orku sem notuð er í kæligeymslum og af kolefnislosun í flutningum. Þar er íslenska kartöfluræktunin að skila um 8 prósentustigum lægri kolefnislosun en erlenda framleiðslan. Það er  þrátt fyrir hlutfallslega minni uppskeru og meiri olíunotkun á hvern hektara á Íslandi. Varðandi útiræktað grænmeti, eins og gulrætur, hvítkál og fleira, er kolefnislosunin á Íslandi 88,21% af því sem innflutta grænmetið skilur eftir sig. 
 
Íslensk afskorin blóm í ofurflokki
 
Þegar skoðuð eru gögn Sambands garðyrkjubænda um íslenska blómarækt kemur í ljós að sú framleiðsla er í algjörum sérflokki í samanburði við innflutt afskorin blóm. Þar er kolefnisspor íslenskra afurða aðeins 18,44% sem hlutfall af kolefnisspori innfluttra afurða. Þar kemur líka fram að kolefnisspor hollenskra blóma er rúmlega 16 sinnum stærra en afskorinna blóma sem ræktuð eru á Íslandi. Skýringin liggur að stærstum hluta í þeirri hreinu raforku sem notuð er á Íslandi. Raforka sem hollenskir bændur nota losar um 100 til 200 sinnum meira af kolefni en íslensk raforkuframleiðsla. 
 
Við ræktun á trjám og runnum eru íslenskir bændur einungis að skilja eftir sig 46,55% af CO2 í hlutfalli af því sem innflutt framleiðsla gerir. Það er einungis við framleiðslu hluta sumarblóma að kolefnissporið á innfluttu framleiðslunni er samkvæmt úttektinni örlítið hagstæðara, eða sem nemur 5 prósentustigum. Öll önnur framleiðsla íslenskra garðyrkjubænda er umhverfislega hagstæðari en erlend og oftast verulega mikið betri. 
 
Sjá einnig umfjöllun um
kolefnisspor af innfluttum matvörum á bls. 20–21 í nýju Bændablaði.
Ísteka riftir samningum við bændur
Fréttir 8. desember 2021

Ísteka riftir samningum við bændur

Líftæknifyrirtækið Ísteka hefur rift samningum við þá bændur sem sjást beita hry...

New Holland T6 Metan, sjálfbærasta dráttarvélin 2022
Fréttir 8. desember 2021

New Holland T6 Metan, sjálfbærasta dráttarvélin 2022

New Holland dráttar­véla­framleiðandinn heldur áfram að sópa að sér verðlaunum o...

Konur borða meira af laufabrauði en karlar
Fréttir 8. desember 2021

Konur borða meira af laufabrauði en karlar

Um 90% þjóðarinnar borða laufabrauð um jólin samkvæmt könnun sem Gallup gerði fy...

Skortur á yfirsýn í úrgangs- og loftslagsmálum
Fréttir 8. desember 2021

Skortur á yfirsýn í úrgangs- og loftslagsmálum

Niðurstöður könnunar benda til skorts á yfirsýn í úrgangs- og loftslagsmálum. Sa...

Erfðabreytt búfé
Fréttir 6. desember 2021

Erfðabreytt búfé

Erfðafræðingar binda vonir við að með aðstoð erfðatækni megi koma í veg fyrir al...

Íbúar hópfjármagna byrjun framkvæmda
Fréttir 6. desember 2021

Íbúar hópfjármagna byrjun framkvæmda

„Undanfarin ár hefur sveitarstjórn Húnaþings vestra lagt áherslu á að framkvæmdu...

Óviðunandi vetrarþjónusta við vinsæla ferðamannastaði
Fréttir 6. desember 2021

Óviðunandi vetrarþjónusta við vinsæla ferðamannastaði

Það er til mikils að vinna að koma á bættri vetrarferðaþjónustu á Norðurlandi. E...

Erlendir ferðamenn hafa greitt um 30 milljónir fyrir ferðir um Vaðlaheiðargöng
Fréttir 6. desember 2021

Erlendir ferðamenn hafa greitt um 30 milljónir fyrir ferðir um Vaðlaheiðargöng

Erlendir ferðamenn sem farið hafa um Vaðlaheiðargöng á þessu ári hafa greitt fyr...